Ts 204/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 listopada 2020 r. Pozycja 380 POSTANOWIENIE z dnia 24 września 2020 r. Sygn. akt Ts 204/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: 1) art. 759 § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 7673a zdanie trzecie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego w zakresie zwrotu ,,Sąd rozpoznaje skargę (…) jako sąd drugiej instancji” z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 października 2017 r. (data nadania), M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następu-jącego stanu faktycznego. Postanowieniem z 29 maja 2017 r. (sygn. akt […]) referendarz w Sądzie Rejonowym w T. oddalił skargę złożoną przez skarżącego na zarządzenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. z 27 marca 2017 r. Zostało ono utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 3 sierpnia 2017 r. (sygn. akt […]). Zażalenie na to postanowienie zostało odrzucone jako niedopuszczalne postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 14 wrze-śnia 2017 r. (sygn. akt jw.). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 14 listopada 2018 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) jednozna-czne i dokładne określenie, czy wnoszącym skargę jest Spółka z o.o., czy M.J.; 2) w przy- OTK ZU B/2020 Ts 204/17 poz. 380 2 padku, gdy wnoszącym skargę jest Spółka z o.o., doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej (5 egzemplarzy); 3) w przypadku, gdy wnoszącym skargę jest Spółka z o.o., udokumentowanie prawnych podstaw istnienia skar-żącego przez doręczenie odpisu KRS; 4) dokładne określenie jednostki redakcyjnej art. 750 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.), któremu skarżący stawia zarzut niezgodności z Konstytucją, ponieważ przepis ten nie posiada wskazanego w petitum skargi ,,§ 1.1”; 5) przesłanie kompletu dokumentów stanowiących załączniki do skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem; 6) wskazanie, jakie konstytucyjne prawa lub wolności skarżącego, wynikające z powołanych w skardze konstytucyjnej wzorców kontroli, zostały naruszone przez wydanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; 7) po wykonaniu pkt 6 zarządzenia, uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów ze wskazanymi konstytu-cyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie. Skarżący odniósł się do powyższego zarządzenia pismem procesowym z 29 listopada 2018 r. (data nadania). Jak wskazuje skarżący – zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji – każdy ma prawo do roz-poznania sprawy przez niezawisły, bezstronny i niezależny sąd, jak również prawo do rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu (art. 176 ust. 1 Konstytucji). Jego zda-niem, zgodnie z art. 10 ust. 2 Konstytucji, ,,tylko sądy (w rozumieniu konstytucyjnym osoby uprawnione przez Prezydenta RP do sprawowania wymiaru sprawiedliwości) mają prawo orzekania o prawach i wolnościach a więc do «sprawowania wymiar[u] sprawiedliwości» (…)”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych przesłanek, wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a doprecy-zowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK). 2. W niniejszej sprawie skarżący zakwestionował konstytucyjność art. 759 § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.), zgodnie z którym czynności zastrzeżone dla sądu mogą być wykonywane przez referendarza sądowego, z wyłączeniem sytuacji wymienionych enumeratywnie w tym paragrafie. Zakwestionowany został także art. 7673a zdanie trzecie k.p.c. o treści: ,,Sąd rozpoznaje skargę w składzie jednego sędziego, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu”. 3. Trybunał stwierdził, że skarżący nie usunął braków formalnych skargi konstytu-cyjnej w zakresie, w jakim został wezwany do uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestiono-wanych przepisów ze wskazanymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami, z powołaniem argumentów lub dowodów na ich poparcie (punkt 7 zarządzenia sędziego Trybunału Konsty-tucyjnego z 17 listopada 2018 r.). OTK ZU B/2020 Ts 204/17 poz. 380 3 Trybunał przypomina, że jedną z przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi konstytucyjnej – przewidzianą w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK – jest uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego oraz powołanie argumentów lub dowodów na jego poparcie. Przedstawione przez skarżącego w piśmie z 29 listopada 2018 r. rozważania na temat instytucji referendarza sądowego nie pozwalają na uznanie ich za spełniające przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Mają one – jak wskazuje Trybunał – bardzo ogólny charakter, a przedstawionych w nich zarzutów niekonstytucyjności nie odniesiono w żaden sposób do treści zakwestio-nowanych w skardze przepisów. Skarżący nie przedstawił ponadto argumentów lub dowodów na poparcie formułowanych przez siebie zarzutów. Trybunał zwraca także uwagę, że uzasa-dnienie skargi składa się głównie z cytatów pochodzących z orzecznictwa konstytucyjnego. W tym zakresie należy przypomnieć, że przywoływanie treści orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego lub Sądu Najwyższego może jedynie stanowić wzmocnienie argumentacji, ale nie może tej argumentacji zastąpić (zob. postanowienie z 19 czerwca 2018 r., sygn. Ts 158/17, OTK ZU B/2019, poz. 100). Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 4. Niezależnie od powyższej okoliczności, przesądzającej samoistnie o niedopu-szczalności nadania niniejszej skardze dalszego biegu, należy stwierdzić, że skarga nie spełnia także innych przesłanek, warunkujących jej merytoryczne rozpoznanie. 4.1. Skarżący zarzucił art. 7673a k.p.c., że powierza on funkcję odwoławczą temu samemu sądowi, który orzekał w sprawie po raz pierwszy. 4.2. W sprawie objętej badaną skargą funkcja odwoławcza – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie została powierzona temu samemu sądowi, który wydał zaskarżony akt prawny. Pierwsze postanowienie wydał bowiem referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym. Natomiast po wniesieniu skargi na to orzeczenie, kolejne postanowienia wydawał Sąd Rejonowy – w składzie jednego sędziego – działający jako sąd drugiej instancji. W orzecznictwie Trybunału podkreśla się, że referendarz sądowy wydaje orzeczenia lub zarządzenia w sądzie (jako jednostce organizacyjnej), jednak nie jako sąd (zob. posta-nowienie z 16 listopada 2017 r. sygn. Ts 152/16, OTK ZU B/2018, poz. 24 i przytaczane tam orzecznictwo). Referendarz ,,nie jest sądem”, lecz urzędnikiem sądowym upoważnionym do wykonywania oznaczonych czynności w postępowaniu sądowym, którego rozstrzygnięcia po-winny podlegać kontroli sądowej (zob. postanowienie z 18 kwietnia 2018 r., sygn. SK 15/16, OTK ZU A/2018, poz. 18). Jak wskazywał Trybunał w swoim orzecznictwie, postępowanie sądowe stanowi ,,kontynuację” postępowania toczącego się przed urzędnikiem sądowym, jakim jest referendarz. W tym sensie sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie i rozstrzyga o prawach, które wcześniej stały się przedmiotem rozstrzygnięcia konkretnego urzędnika (zob. wyrok z 12 maja 2011 r., sygn. P 38/08, OTK ZU nr 4/A/2011, poz. 33). Taki stan rzeczy miał miejsce w sprawie objętej badaną skargą, ponieważ postanowienie referendarza zostało poddane kontroli sądu. 4.3. Mając to na uwadze, Trybunał stwierdza oczywistą bezzasadność badanej skargi konstytucyjnej – w zakresie, w jakim jej przedmiotem uczyniono 7673a k.p.c. – co zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK stanowi podstawę odmowy nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU B/2020 Ts 204/17 poz. 380 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.