Ts 207/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 stycznia 2018 r. Pozycja 10 POSTANOWIENIE z dnia 1 grudnia 2017 r. Sygn. akt Ts 207/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Grzegorz Jędrejek – przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej P.K., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 października 2016 r. (data nadania) P.K. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 523 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.; dalej: k.p.k.) jest niezgodny z art. 32 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 21 czerwca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal-szego biegu skardze konstytucyjnej, wskazując na bezzasadność argumentacji w zakresie, w jakim skarżący twierdzi, po pierwsze, że został pozbawiony prawa do merytorycznej oceny zasadności wydanego orzeczenia, a po drugie, że zakwestionowane przepisy różnicują sytua-cję podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej. W zaskarżonym postano-wieniu Trybunał podkreślił, że sytuacja podmiotów, wobec których w wyniku realizacji pra-wa do sądu orzeczono karę pozbawienia wolności z jej warunkowym zawieszeniem, jest zgo-ła odmienna od sytuacji prawnej i faktycznej osób, wobec których takiego warunkowego za-wieszenia nie zastosowano. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zakwestionował istnienie przesłanek pozwalających uznać za oczywiście bezzasad-ne zarzuty sformułowane w skardze. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę OTK ZU B/2018 Ts 207/16 poz. 10 2 o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem Konstytucyjnym wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie usta-wy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty-tucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postę-powanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażale-nia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 7 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zdaniem skarżącego Trybunał błędnie przyjął, że sytuacja prawna i faktyczna osób skazanych na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest odmienna od sytuacji osób skazanych na tzw. bezwzględną karę pozbawienia wolności, tj. bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Skarżący raz jeszcze podkreślił, że zróżni-cowanie prawa do kasacji w oparciu o kryterium zastosowania lub niezastosowania przez sąd warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności „w sposób jaskrawy narusza wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasadę równości”. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na to, że w konsekwencji obowiązywania zaskarżonego skargą konstytucyjną przepisu utracił możli-wość dochodzenia swoich praw. W ocenie Trybunału zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Trybunał przypomina, że konstytucyjny standard prawa do sądu zdefiniowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji – co do zasady – ulega realizacji w momencie wydania orzeczenia przez sąd II instancji, a więc w przypadku uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia. Słusznie zatem Trybunał stwierdził, że skarżący wykorzystał przysługującą mu możliwość zaskarżenia postanowienia sądu I instancji, w wyniku czego uzyskał prawomocne orzeczenie. Natomiast kasacja – jak wyjaśnił Trybunał – w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowym stanowi, tzw. nadzwyczajny środek odwoławczy. Skorzystanie z niej ma charakter dodatkowy, ponadpro-gramowy, wykraczający poza konstytucyjny standard prawa do sądu. Nie przekonuje również stanowisko skarżącego, który dowodzi, że sytuacja prawna i faktyczna osób skazanych na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania jest taka sama jak osób skazanych na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. Skarżący twierdzi przy tym, że sytuacja osób skazanych na karę pozbawienia wolności z wa-runkowym zawieszeniem jej wykonania jest zdecydowanie gorsza, gdyż uniemożliwia dalsze dochodzenie praw właśnie w drodze wniesienia kasacji. W ocenie Trybunału nie ulega wątpliwości to, że wprowadzone przez ustawodawcę ograniczenie w zakresie wnoszenia nadzwyczajnego środka odwoławczego wynika z charak-teru spraw, w których możliwe jest warunkowe umorzenie kary oraz z faktu, że poddanie sprawcy próbie w ramach warunkowego zawieszenia stanowi korzystną okoliczność dla ska-zanego. Nie zostaje on bowiem umieszczony w zakładzie karnym, co następuje w przypadku skazanych bez warunkowego zawieszenia wykonania kary. Dodatkowo należy pamiętać, że podstawą kasacji mogą być tylko naruszenia wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. oraz inne rażące naruszenia prawa, jeżeli mogły mieć wpływ na treść orzeczenia. Trybunał podkreśla, że wyłą-czenie możliwości wniesienia kasacji przez skazanego na karę pozbawienia wolności z wa-runkowym jej zawieszeniem nie dotyczy kasacji wnoszonych na podstawie art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Oznacza to, że de facto zarzut skarżącego ogranicza się do możli- OTK ZU B/2018 Ts 207/16 poz. 10 3 wości wniesienia kasacji na podstawie innego rażącego naruszenia prawa. Zasadnie zatem Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że podstawowa odmienność sytuacji prawnej i faktycznej osób skazanych na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, przejawiająca się chociażby w fakcie przebywania na wolności – czego zdaje się nie zauwa-żać skarżący – sprawia, iż nie można porównywać jej z sytuacją osób skazanych na bez-względną karę pozbawienia wolności. Słusznie zatem Trybunał ustalił, że zarzut skarżącego dotyczący naruszenia konstytucyjnej zasady równości jest oczywiście bezzasadny. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego – zgodnie z art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – postanawia jak w sentencji.