Ts 21/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-06-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu cywilne dotyczące nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze bez tytułu administracyjnego oraz doliczanie okresu posiadania przed 2008 r. naruszają Konstytucję RP w kontekście ochrony własności i rzetelnego procesu?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki do nadania jej dalszego biegu, co oznacza, że zarzuty naruszenia Konstytucji wymagają merytorycznego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zgodności przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją w zakresie mechanizmów zasiedzenia służebności przesyłu, w tym sytuacji, gdy właściciel odzyskał nieruchomość po wywłaszczeniu w PRL, a bieg zasiedzenia był zawieszony.
Stan faktyczny
Parafia Rzymskokatolicka wniosła skargę konstytucyjną, kwestionującą zgodność przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją. Skarga dotyczyła możliwości nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze bez decyzji administracyjnej oraz doliczania okresu posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne sprzed 2008 r. do okresu potrzebnego do zasiedzenia. Skarżąca powoływała się na naruszenie prawa do rzetelnego procesu przez obciążenie kosztami opinii biegłego, która nie została wykorzystana przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 sierpnia 2021 r. Pozycja 117 POSTANOWIENIE z dnia 29 czerwca 2021 r. Sygn. akt Ts 21/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Parafii Rzymsko-katolickiej […] w N. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim umożliwiają: – ,,nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszcz[a]nia nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”; – ,,doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia słu-żebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawieszenia biegu zasie-dzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, któremu przywró-cono nieruchomość bezprawnie wywłaszczoną w czasie PRL – po przemia-nach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.), a który to właściciel został po-zbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania poli-tyczne, co skutkowało zawieszeniem biegu zasiedzenia służebności grunto-wych a następnie służebności przesyłu do czasu przyznania własności nieru-chomości zamiennej zamiast nieruchomości wywłaszczonej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przez Komisję Majątkową”, – a także w zakresie, w jakim „naruszono prawo skarżącej do rzetelnego procesu – art. 45 Konstytucji – poprzez narażenie skarżących na nieuzasadnione koszty opinii biegłego sądowego, która nie została przez Sąd wykorzystana do orzekania z uwagi na rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej oceny zarzutu OTK ZU B/2021 Ts 21/21 poz. 117 2 postawionego przez przeciwnika procesowego dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu”, z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Parafii Rzymskokatolickiej […] w N. (sygn. Ts 21/21) Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 u.o.t.p.TK).

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 25 ust. 4 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 Konstytucji RPart. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło