Ts 212/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 lutego 2026 r. Pozycja 10 POSTANOWIENIE z dnia 9 września 2025 r. Sygn. akt Ts 212/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.B. o zbadanie zgodności: art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, ze zm.) w za-kresie, w jakim „przepis ten przewiduje ustawowe ograniczenie obowiązku usta-lenia prawa do świadczenia – renty kolejowej rodzinnej i jego wypłaty do okresu nie wcześniej, niż za okres 3 lat poprzedzających bezpośrednio miesiąc, w któ-rym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu w sprawie przyznania tego świadczenia w wypadku, w którym nieterminowe przyznanie świadczenia było skutkiem błędu organu rentowego”, z art. 67 ust. 1 oraz art. 2, art. 32 i art. 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 września 2022 r. (data nadania) J.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowanym na tle następującego stanu faktycznego: Decyzją z 14 października 2019 r. (znak: […]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. przyznał skarżącemu rentę rodzinną kolejową od 1 czerwca 2017 r., tj. od miesiąca, w którym został zgłoszony wniosek. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę przez podwyższenie podstawy wymiaru renty o 8%, podwyższenie renty o kwotę 10% podstawy jej wymiaru i przeliczenie renty od daty jej przyznania. Organ rentowy domagał się oddalenia żądań skarżącego. Wyrokiem z 2 lipca 2020 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił powyższe orzeczenie, równocześnie zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. OTK ZU B/2026 Ts 212/22 poz. 10 2 Skarżący wywiódł apelację od powyższego wyroku. Sąd Apelacyjny w P. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych 23 marca 2022 r. (sygn. akt […]) po rozpoznaniu apelacji skarżącego: zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 i poprzedzającą go decyzję w ten sposób, że rentę rodzinną kolejową przyznał skarżącemu począwszy od 1 czerwca 2014 r. i oddalił odwołanie skarżącego w pozostałym zakresie; zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2 i zasądził od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Spo-łecznych II Oddział w P. na rzecz skarżącego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastęp-stwa procesowego; oddalił apelację w pozostałym zakresie oraz zasądził od pozwanego na rzecz skarżącego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępo-waniu apelacyjnym. Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w P. został doręczony skarżącemu 28 czerwca 2022 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od niekorzystnych dla niego rozstrzy-gnięć. Wyrokiem z 24 lipca 2024 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Zdaniem skarżącego norma wywodzona z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grud-nia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, ze zm.; dalej: ustawa emerytalna) narusza konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego opisane w art. 67 Konstytucji w ten sposób, że ogranicza możliwość ubiegania się przez skarżącego o przyznanie określonego świadczenia, tj. renty kolejowej rodzinnej, za okres wcześniejszy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc złożenia wniosku, bez względu na to, jak długo trwał stan nieprzyznania świadczenia wywołany błędem organu ren-towego. W ten sam sposób skarżący uzasadnił zarzut niezgodności zaskarżonego przepisu z wywodzonymi z art. 2 Konstytucji: zasadą ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, prawem do ochrony praw słusznie nabytych w połączeniu z zasadą niedzia-łania prawa wstecz i zasadą sprawiedliwości społecznej. Zarzut niezgodności art. 133 ustawy emerytalnej z art. 32 Konstytucji został przez skarżącego uzasadniony tym, że, jego zdaniem, ustawodawca dopuszcza ponoszenie przez skarżącego negatywnych konsekwencji błędu or-ganu rentowego. Na etapie usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej skarżący uza-sadnił również zarzut niezgodności zaskarżonego przepisu z art. 33 Konstytucji argumentując, że dopuszczenie przez ustawodawcę obciążenia skarżącego negatywnymi konsekwencjami błędu organu rentowego narusza nie tylko zasadę równości wobec prawa, ale i zasadę niedy-skryminacji ze względu na płeć, stanowiącą równocześnie konkretyzację zasady równości opisanej w art. 32 Konstytucji. 2. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 10 listopada 2022 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 29 listopada 2022 r.) na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.) skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników dołą-czonych do skargi konstytucyjnej (z wyjątkiem pełnomocnictwa). Pismem z dnia 2 grudnia 2022 r. (data nadania) skarżący usunął wskazany brak. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 kwietnia 2025 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 12 maja 2025 r.) na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytal-nej z art. 33 Konstytucji. W piśmie skarżącego z 16 maja 2025 r. (data nadania) powyższy brak został usunięty. OTK ZU B/2026 Ts 212/22 poz. 10 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia uczyniono art. 133 ust. 1 pkt 2 usta-wy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504, ze zm.). 3. Skarga została sporządzona przez adwokata, który przedstawił stosowne pełnomoc-nictwo szczególne (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK) do sporządzenia i wniesienia skargi konsty-tucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem i który ponadto: – określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), – wskazał, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), – przedstawił uzasadnienie sformułowanych zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), – przedstawił stan faktyczny (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK), – udokumentował datę doręczenia ostatecznego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK). 3.1. W sprawie został też dochowany termin, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, albowiem odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w P. z 23 marca 2022 r. (sygn. akt […]) został doręczony skarżącemu 28 czerwca 2022 r., zaś skarga została wniesiona do Try-bunału 20 września 2022 r. (data nadania). 3.2. Skarżący poinformował ponadto, że od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego. Ko-nieczność jej rozpatrzenia stanowiła podstawę wydania postanowienia Trybunału z 14 marca 2023 r. o zawieszeniu postępowania, które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 4 kwietnia 2023 r. Po oddaleniu skargi kasacyjnej postępowanie zostało podjęte postanowie-niem Trybunału z 5 listopada 2024 r., doręczonym skarżącemu 18 listopada 2024 r. Odpis tego postanowienia nie został odebrany przez pełnomocnika skarżącego. 4. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieu-suwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformu-łowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK i wymagają rozważenia merytorycznego. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.