Ts 214/16

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-06-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter procesowy czy materialnoprawny, a w konsekwencji czy podlega przywróceniu w przypadku przekroczenia?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. Wynika to z faktu, że skarga konstytucyjna jest nadzwyczajnym środkiem ochrony praw, a termin ten wyznacza czasowe granice dla podjęcia obrony naruszonych wolności i praw. W konsekwencji termin ten nie podlega przywróceniu, a wniosek o jego przywrócenie jest niedopuszczalny.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył skargę konstytucyjną zakwestionującą zgodność art. 28 k.p.a. z Konstytucją RP, twierdząc, że narusza to jego prawo do sądu. Skarga została wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu. Trybunał Konstytucyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu i odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając termin za materialnoprawny oraz brak uprawdopodobnienia naruszenia praw podmiotowych. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 czerwca 2017 r. Pozycja 123 POSTANOWIENIE z dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 214/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski  przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Lech Morawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 28 marca 2017 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej i odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 8 październi-ka 2016 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ‒ Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej: k.p.a.) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji. Skarżący uwa-ża, że art. 28 k.p.a. narusza jego prawo do sądu, ponieważ nie zawiera „rozszerzenia poprzez dodanie paragrafów dalszych, m.in. o możliwości wydania postanowienia o odmowie do-puszczenia do udziału w postępowaniu i o przysługującym środku zaskarżenia (zażalenie)”. Do skargi skarżący załączył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. 2. Postanowieniem z 28 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej i odmówił nadania jej dalszego biegu. Trybunał stwierdził, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest terminem materialnoprawnym, w związku z czym wniosek o przywrócenie tego terminu jest niedopuszczalny. Trybunał uznał również, że skarżący nie uprawdopodobnił, by w jego sprawie doszło do naruszenia jego praw podmiotowych. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Trybunału o materialnoprawnym charakterze terminu do złożenia skargi konstytucyjnej, a w konsekwencji o niedopuszczalności przywrócenia takiego terminu. OTK ZU B/2017 Ts 214/16 poz. 123 2 Ponadto skarżący wskazał, że jego prawa podmiotowe zostały naruszone, gdyż z powodu pozbawienia go statusu uczestnika postępowania nie mógł walczyć o ochronę swych praw. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane analizowaną skargą nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wej-ścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy ustawy o TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia za-żalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytu-cyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedze-niu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatry-wanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w za-żaleniu nie zasługują na uwzględnienie. 4. W pierwszej kolejności Trybunał ustalił, że w zaskarżonym postanowieniu zasadnie przyjęto, iż skarga konstytucyjna została wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu, który ze względu na jego materialny charakter nie podlega przywróceniu. Niemożność uzna-nia terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej za termin procesowy, wynikająca bezpośred-nio z charakteru tego środka prawnego, nie budziła nigdy wątpliwości w orzecznictwie Try-bunału Konstytucyjnego. Trzymiesięczny termin do wystąpienia ze skargą konstytucyjną wy-znacza czasowe granice dla podjęcia przez skarżącego obrony naruszonych wolności i praw konstytucyjnych, co uzasadnia przyjęcie jego materialnoprawnego charakteru (zob. np. posta-nowienia TK z: 16 grudnia 1998 r., Ts 140/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 17; 11 lipca 2000 r., Ts 53/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 232; 28 listopada 2000 r., Ts 98/00, OTK ZU nr 6/2001, poz. 180). Skarga konstytucyjna ma charakter nadzwyczajnego środka ochrony naruszonych praw lub wolności konstytucyjnych. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej służącej ochronie naruszonych praw ma zatem taki sam charakter jak przewidziane w przepisach, np. prawa cywilnego, terminy do dochodzenia ochrony przysługujących konkretnemu pod-miotowi praw o charakterze majątkowym. W konsekwencji termin ten nie może zostać przy-wrócony. 5. Nie są zasadne także te argumenty przedstawione w zażaleniu, które mają na celu podważenie oceny Trybunału w zakresie braku uprawdopodobnienia naruszenia praw pod-miotowych skarżącego. Trybunał podkreśla, że w skardze skarżący zarzucił naruszenie swoich praw podmio-towych wynikających z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji przez to, że art. 28 k.p.a. nie nakazuje organom administracji orzekać o odmowie uznania osoby fizycznej za stronę postępowania w formie postanowienia, na które przysługiwałoby zażalenie. Jak prawi- OTK ZU B/2017 Ts 214/16 poz. 123 3 dłowo wyjaśnił Trybunał w zaskarżonym postanowieniu, zagadnienie uprawnień podmiotów, które zgłaszają się do postępowania administracyjnego, twierdząc, że powinny mieć w tym postępowaniu status strony, jest rozpatrywane w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Mimo braku odrębnego orzeczenia w tym zakresie osoby ubiegające się o przyznanie im sta-tusu strony postępowania mają możliwość wykazania w toku postępowania, że są jego stroną, a zagadnienie to jest poddane kontroli instancyjnej zarówno w postępowaniu administracyj-nym, jak i sądowoadministracyjnym. Jak wynika z treści zażalenia, skarżący w istocie nie upatruje naruszenia swoich praw w tym, że nie wydano odrębnego postanowienia o odmowie uznania go za stronę postępowa-nia komunalizacyjnego, które podlegałoby zaskarżeniu zażaleniem, lecz w tym, że przepisy prawa nie gwarantują mu jako najemcy obiektu znajdującego się na nieruchomości podlegają-cej komunalizacji prawa do bycia stroną (uczestnikiem) takiego postępowania. W złożonej do Trybunału skardze konstytucyjnej skarżący nie sformułował jednak zarzutów w tym za-kresie. Na marginesie Trybunał stwierdza, że w zażaleniu nieprawidłowo wskazano datę za-skarżonego postanowienia Trybunału, tj. 10 września 2014 r. Ponadto w uzasadnieniu zażale-nia zawarto stwierdzenia i argumenty niedotyczące tej sprawy i zaskarżonego postanowienia Trybunału, a odnoszące się do zarzutów związanych z ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) i zagadnienia prawa do kasacji. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 77 ust. 2 Konstytucji RPart. 78 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło