Ts 218/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 marca 2024 r. Pozycja 41 POSTANOWIENIE z dnia 19 października 2023 r. Sygn. akt Ts 218/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.B. o zbadanie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim umożliwiają: – „nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w przypadku braku zgłosze-nia przez przedsiębiorstwo elektroenergetyczne prawa służebności do nieru-chomości przysądzonej na rzecz skarżącego na mocy orzeczenia Sądu Rejo-nowego w A. z 28.09.2017 r. sygn. akt: […] i bezpodstawne stwierdzenie za-siedzenia służebności gruntowej przesyłu na tej nieruchomości po nabyciu tej nieruchomości w wyniku licytacji egzekucyjnej prowadzonej przez komorni-ka sądowego”, – „doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia słu-żebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem przerwania biegu zasie-dzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, który nabył nieru-chomość przysądzoną na rzecz skarżącego na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego w A. z 28.09.2017 r. sygn. akt: […] przysądzającego prawo wła-sności po nabyciu tej nieruchomości w wyniku licytacji egzekucyjnej prowa-dzonej przez komornika sądowego”, z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 sierpnia 2021 r. (data nadania) K.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, OTK ZU B/2024 Ts 218/21 poz. 41 2 wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego: 1. Skarżący był uczestnikiem postępowania zainicjowanego wnioskiem Energa- Operator Spółka Akcyjna z siedzibą w G. (dalej: wnioskodawca) złożonym do Sądu Rejo-nowego w A. o stwierdzenie, że Skarb Państwa ewentualnie wnioskodawca nabył 1 stycznia 1975 r. i 12 lutego 1981 r. poprzez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą służe-bności przesyłu oraz 10 marca 2001 r. poprzez zasiedzenie służebność przesyłu na nierucho-mościach będących własnością skarżącego, położonych w miejscowości S., stanowiących działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami: […]. Wniosek obejmował 7 punktów, w których opisane zostały wymienione działki. W toku postępowania skarżący podniósł, że wniosek powinien być oddalony w za-kresie punktu 3, 4 i 5 wniosku, w których wskazano działki oznaczone w ewidencji gruntów numerem […], dla których prowadzona jest księga wieczysta za numerem […], ponieważ wymienione nieruchomości zostały przez skarżącego nabyte w drodze licytacji, która odbyła się w Sądzie Rejonowym w A. Postanowieniem z 28 września 2017 r. przysądzono własność wskazanych wyżej nieruchomości na rzecz skarżącego. Postanowienie stało się prawomocne 15 listopada 2017 r. 2. Postanowieniem z 27 lutego 2020 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w A. (dalej: Sąd Rejonowy), po rozpoznaniu sprawy z wniosku Energa-Operator Spółka Akcyjna z siedzibą w G. z udziałem skarżącego, uwzględnił wniosek wnioskodawcy o zasiedzenie służebności na nieruchomościach określonych w punkcie 1, 2, 6 i 7 wniosku, wprowadzając jednocześnie zmiany w związku z przyjętą przy zasiedzeniu złą wiarą, a nie dobrą wiarą, którą wskazał wnioskodawca. „W punkcie 5 sentencji Sąd oddalił wniosek w pozostałym zakresie, a więc co do punktu 3, 4 i 5 wniosku, które dotyczyły ustanowienia służebności na działkach numer […]” (s. 7 postanowienia). 3. Sąd Okręgowy w W. (dalej: Sąd Okręgowy) postanowieniem z 24 marca 2021 r. (sygn. akt […]), na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego z 27 lutego 2020 r., zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie 5 (piątym). 4. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący, odwołując się do treści zawartej w sentencji postanowienia Sądu Okręgowego z 24 marca 2021 r. podniósł, że powołanym wyżej postanowieniem stwierdzającym, że „Zakład Energetyczny T. Spółka Akcyjna z siedzi-bą w T. (poprzednik prawny wnioskodawcy) nabył z dniem 12 lutego 2001 r. przez zassie-dzenie służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu obciążającą nieru-chomość stanowiącą obecnie własność uczestnika postępowania [skarżącego], dla której w Sądzie Rejonowym w A. prowadzona jest księga wieczysta […], polegającą na znoszeniu istnienia na w/w nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych (…); Skarb Państwa (poprzednik prawny wnioskodawcy) nabył z dniem 1 stycznia 1985 roku przez zasiedzenie służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu obciążającą nieruchomość stanowiącą obecnie własność uczestnika postępowania [skarżącego], dla której w Sądzie Rejonowym w A. urządzona jest księga wieczysta […], polegającą na znoszeniu istnienia usytuowanych na działce 267 urządzeń elektroenergetycznych (…), naruszono: a) kon-stytucyjne prawo własności skarżącego (art. 64 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji) (…); b) zasady proporcjonalności (…), c) równości wobec prawa przedsiębiorstwa elektro-energetycznego i właściciela nieruchomości nabywanej w licytacji komorniczej (art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) (…); d) poszanowania zasad demokratycznego państwa prawnego OTK ZU B/2024 Ts 218/21 poz. 41 3 i przepisów określających zasady prawa egzekucyjnego oraz korzystanie z praw i wolności konstytucyjnych (art. 2 i art. 25 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1 Konstytucji RP)” (s. 2, 3 i 4 skargi). Skarżący wskazał następnie, że „[r]ozumowanie Sądu Okręgowego w W. narusza szereg przepisów Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochro-nie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. (…) Poprzez zmianę przez Sąd Okręgowy w W. postanowienia Sądu Rejonowego w A. w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości i równego traktowania przez władze publiczne oraz określonej w art. 64 ust. 2 Konstytucji zasady równej ochrony prawnej własności i innych praw majątkowych, a także art. 21 ust. 1, który chroni prawo własności. Orzeczenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie, dozwalające na zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu w dacie sprzed licytacji nieruchomości obciążonej, gdy nie było tego prawa zgłoszonego w czasie licytacji komorniczej tej nieru-chomości, doprowadziło do rozstrzygnięcia naruszającego prawo własności i dyskryminujące skarżącego na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego” (s. 6, 7 i 8 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymogów. 2. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno-ści i praw, którego merytoryczne rozpoznanie uwarunkowane zostało spełnieniem przesłanek wynikających bezpośrednio z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w przepisach u.o.t.p.TK. Artykuł 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, że każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu nor-matywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W świetle powołanego przepisu Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na pod-stawie których ostatecznie rozstrzygnięto o prawach lub wolnościach konstytucyjnych przy-sługujących skarżącemu (zob. postanowienie TK z 29 września 2004 r., sygn. Ts 112/04, OTK ZU nr 3/B/2005, poz. 115). Stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK skarżący musi uzasadnić zarzut niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatyw-nego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. W myśl tego przepisu skarżący zobowiązany jest do uprawdopo-dobnienia, że naruszenie podanych wolności lub praw konstytucyjnych było wynikiem okre-ślonego sformułowania kwestionowanej regulacji ustawowej, której zarzucana jest niekonsty-tucyjność. 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej skarżący nie przedstawił zarzutów dotyczących niekonstytucyjnej treści wskazanego w peti-tum skargi art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). Analiza skargi prowadzi do wniosku, że zarzuty w niej sformu-łowane koncentrują się wyłącznie na negatywnej ocenie postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 24 marca 2021 r. (sygn. akt […]), względem którego w skardze konstytucyjnej zarzu- OTK ZU B/2024 Ts 218/21 poz. 41 4 ty podniesiono. Przedstawionymi w skardze argumentami skarżący podważa prawidłowość tego orzeczenia, podając, że wskutek zmiany przez Sąd Okręgowy w W. postanowienia Sądu Rejonowego w A. z 27 lutego 2020 r. (sygn. akt […]) doszło do naruszenia powołanych praw konstytucyjnych. W uzasadnieniu skargi powołał argumenty, które miały świadczyć o nie-zgodności postanowienia Sądu Okręgowego w W. z przysługującymi skarżącemu prawami konstytucyjnymi. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w rozpatrywanej skardze Trybunał wska-zuje, że w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna nie jest skargą na rozstrzy-gnięcie, lecz skargą na przepis prawa. Przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego w drodze skargi konstytucyjnej nie mogą być prawomocne orzeczenia lub ostateczne decyzje zapadłe w indywidualnych sprawach, lecz wyłącznie akty normatywne, na podstawie których rozstrzygnięcia te zostały wydane. Trybunał Konstytucyjny nie posiada bowiem kompetencji do kontroli prawidłowości ustaleń sądu, sposobu zastosowania czy też niezastosowania obo-wiązujących przepisów przez sądy orzekające w indywidualnych sprawach, prawidłowości dokonanej subsumcji stanu faktycznego, tylko do orzekania w sprawie zgodności z Konstytu-cją przepisów prawa, w celu wyeliminowania z systemu prawnego przepisów prawa niezgod-nych z Konstytucją. Na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji nie podejmuje się kontroli kon-stytucyjności stosowania prawa (zob. postanowienia TK z: 29 września 2004 r., sygn. Ts 112/04, OTK ZU nr 3/B/2005, poz. 115, 2 grudnia 2010 r., sygn. SK 11/10, OTK ZU nr 10/A/2010, poz. 131). Zgodnie z powyższym skarżący nie może więc kwestionować osta-tecznego orzeczenia Sądu, ponieważ wydanie postanowienia i jego treść nie mogą być przed-miotem skargi konstytucyjnej. W związku z tym, że Trybunał Konstytucyjny nie posiada kompetencji do kontroli prawidłowości postępowania orzekającego w sprawie skarżącego Sądu Okręgowego w W. oraz słuszności zastosowania przez ten Sąd wskazanych w skardze przepisów, Trybunał uzna-je, że charakter zarzutów sformułowanych w niniejszej skardze uzasadnia odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.