Ts 22/17

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-10-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, w której skarżący kwestionował brak możliwości wniesienia kasacji od wyroku sądu II instancji w sprawie o wykroczenia, jest prawidłowa, czy skarga ta stanowi zaniechanie ustawodawcze pozostające poza kognicją Trybunału?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że zarzut dotyczący braku możliwości wniesienia kasacji w sprawach o wykroczenia stanowi zaniechanie ustawodawcze, które pozostaje poza zakresem kontroli Trybunału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej. Brak prawa do kasacji w tym trybie wynika z odmienności charakteru postępowania w sprawach o wykroczenia w porównaniu do postępowania karnego, w szczególności z wagi czynów podlegających rozpoznaniu. Uprawnienie do kasacji przysługuje jedynie podmiotom specjalnym, których sytuacja prawna jest odmienna od strony postępowania w sprawach o wykroczenia.
Stan faktyczny
Skarżący O.J. złożył skargę konstytucyjną, w której domagał się stwierdzenia niezgodności art. 110 § 1 k.p.s.w. z art. 32 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarga dotyczyła braku możliwości wniesienia kasacji od wyroku sądu II instancji w postępowaniu w sprawie o wykroczenia, w którym skarżący dochodził odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 6 czerwca 2017 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając ją za oczywiste zaniechanie ustawodawcze i bezzasadną. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 listopada 2017 r. Pozycja 206 POSTANOWIENIE z dnia 11 października 2017 r. Sygn. akt Ts 22/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar – przewodniczący i sprawozdawca Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz Piotr Pszczółkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej O.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 lutego 2017 r. (data nadania) O.J. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 110 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1713, ze zm.; dalej: k.p.s.w.) jest niezgodny z art. 32 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 6 czerwca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal-szego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że skarżący przedmiotem skargi uczynił zanie-chanie prawodawcze. Dodatkowo Trybunał zwrócił uwagę na oczywistą bezzasadność zarzu-tu dotyczącego braku możliwości złożenia kasacji od wyroku sądu II instancji przez osobę dochodzącą – na podstawie przepisów k.p.s.w. – odszkodowania lub zadośćuczynienia. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zarzucił Trybunałowi naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK przez bezpodstawne przyjęcie, że skarga konstytucyjna została oparta na zarzucie zaniechania prawodawczego, a także naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK przez bezpodstawne przyjęcie, że skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażale-nia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu OTK ZU B/2017 Ts 22/17 poz. 206 2 niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie prze-słanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. Trybunał stwierdza, że zarzut skarżącego dotyczący obrazy art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK jest bezpodstawny. Trybunał w zaskarżonym postanowieniu zasadnie uznał, że skarżący, dowodząc, iż kwestionowany art. 110 § 1 k.p.s.w. cechuje „niewątpliwe, niekonstytucyjne pominięcie prawodawcze”, w rzeczywistości wniósł o zbadanie zaniechania ustawodawczego, którego badanie pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego. Co oczywiste, nieure-gulowanie w art. 110 § 1 k.p.s.w. kompetencji stron do wniesienia kasacji stanowi dozwolony przejaw swobody legislacyjnej ustawodawcy zwykłego, które należy traktować właśnie jako zaniechanie ustawodawcze. Nieprzyznanie stronom postępowania w sprawach o wykroczenia – a właśnie na gruncie tej procedury toczy się postępowanie w przedmiocie odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie – prawa do wniesienia kasacji wynika z odmienności charakteru postępowania w tego rodzaju sprawach, w szczególności z wagi czynów podlega-jących rozpoznaniu. Trybunał podkreśla, że powyższa sytuacja przedstawiałaby się odmiennie, gdyby tylko części uczestników postępowania w sprawach o wykroczenia została przyznana kompetencja do wnoszenia kasacji od prawomocnego orzeczenia. Natomiast, na gruncie zaskarżonego art. 110 § 1 k.p.s.w. uprawnienie to przysługuje jedynie podmiotom specjalnym, które nie były i być nie mogły uczestnikami postępowania w sprawach o wykroczenia. Nie ulega zatem wątpliwości, że sytuacja prawna takich podmiotów jest zdecydowanie odmienna i nie może stanowić punktu odniesienia dla oceny sytuacji prawnej strony takiego postępowania. W zażaleniu skarżący zarzucił także, że uznanie skargi konstytucyjnej za oczywiście bezzasadną było wynikiem niedostrzeżenia podobieństwa sytuacji prawnej podmiotów do-chodzących odszkodowania lub zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie na podstawie przepisów k.p.s.w. i osób dochodzących tych roszczeń na gruncie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.; dalej: k.p.k.), co stanowi naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. Powyższa argumentacja nie za-sługuje na uwzględnienie. Trybunał przypomina, że skarżący – w sposób niczym nieskrępowany – zrealizował przysługujące mu prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), uzyskując orzeczenia zarówno sądu I, jak i II instancji. Natomiast stanowisko Trybunału co do sytuacji prawnej osób docho-dzących roszczeń z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania, które miało miejsce w po-stępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu karnym, jest pochodną uznania, że te dwie procedury są od siebie odmienne. Jednym z podstawowych kryteriów tego zróżni-cowania – wbrew twierdzeniom skarżącego – jest waga czynów podlegających rozpoznaniu w obu postępowaniach. Dlatego kwestia ta odgrywa kluczową rolę podczas oceny zasadności rozpatrywanej skargi konstytucyjnej. Słusznie zatem Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu rozróżnił sytuacje prawne osób dochodzących odszkodowania lub zadośću-czynienia w zależności od rodzaju postępowania, w toku którego doszło do zastosowania za-trzymania. Trybunał podkreśla, że to przepisy tego postępowania, w trakcie którego doszło do krótkotrwałego pozbawienia wolności, regulują postępowanie także w odniesieniu do kwestii dochodzenia roszczeń z tytuły ich niewątpliwe niesłusznego zastosowania. Ponadto, proble-matyka ta została odrębnie uregulowana na gruncie k.p.s.w., a zatem nie ma uzasadnionych podstaw do wyciągania wniosków o analogicznym charakterze obu sytuacji prawnych. OTK ZU B/2017 Ts 22/17 poz. 206 3 W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego – zgodnie z art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – postanawia jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 32 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło