Ts 225/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 maja 2023 r. Pozycja 196 POSTANOWIENIE z dnia 24 maja 2022 r. Sygn. akt Ts 225/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.S. o zbadanie zgodności: art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.) z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3; art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3, a także z art. 20 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej; p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 sierpnia 2021 r. (data nadania) J.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującej sprawy. Rada Miasta S., na podstawie uchwały z 19 lutego 1998 r. (nr […] (ówcześnie ustawa o samorządzie terytorialnym: Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 559, ze zm.) oraz art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ówcześnie: Dz. U. Nr 115, poz. 741, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, ze zm.), m.in. podwyższyła stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowa-nia wieczystego do wysokości 15% ceny gruntu pod lokalami użytkowymi, czyniąc wyjątek dla pracowni artystycznych. W dacie podejmowania wskazanej uchwały skarżący był użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr 137/2 i pozostawał nim do 25 listo-pada 2015 r., tj. do dnia zbycia udziału w znajdującym się na tej nieruchomości lokalu. W piśmie z 20 stycznia 2020 r. skarżący wezwał Radę Miasta S. do usunięcia naru-szenia prawa, domagając się stwierdzenia nieważności powyższej uchwały. Uzyskał jednak odpowiedź odmowną. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. (dalej: WSA), który odrzucił ją postanowieniem z 15 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) stwierdziwszy, że „prawidłowość kwestionowanego przez skarżącego § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta S. OTK ZU B/2023 Ts 225/21 poz. 196 2 z dnia 19 lutego 1998 r., nr […], została już przesądzona wyrokiem Naczelnego Sądu Admi-nistracyjnego z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt […], również w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów”. Postanowieniem z 26 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego. Orzeczenie to zostało skarżącemu doręczone 26 maja 2021 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 23 września 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 27 września 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), wezwał skarżącego do doręczenia odpisu (lub kopii poświad-czonej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem) uchwały Rady Miasta S. z 19 lutego 1998 r. (nr […]) oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej odpis posta-nowienia NSA z 26 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]). Dokumenty zostały złożone przez skarżącego 1 października 2021 r. (data nadania). Skarżący zarzucił, że kwestionowany przez niego przepis w sposób nieproporcjonalny ingeruje w przysługujące mu prawa majątkowe. Przyznaje bowiem właściwemu organowi (in concreto właścicielowi) uprawnienie do władczego kształtowania sytuacji prawnej użyt-kownika wieczystego. Ustawodawca uprzywilejował więc jedną ze stron stosunku cywilno-prawnego, którą jest beneficjent aktów administracyjnych podejmowanych przez organ, będą-cy ściśle powiązanym z właścicielem nieruchomości. To prowadzi do sytuacji, w której po pierwsze, pokrycie aktualnej ceny rynkowej nieruchomości nastąpi w czasie znacznie krót-szym niż okres, na który zazwyczaj ustanawia się prawo użytkowania wieczystego. Po drugie, brak jakichkolwiek kryteriów ustalania stawki opłaty rocznej powoduje, że właściciel nieru-chomości może ustalać jej wysokość na takim poziomie, który spowoduje nieopłacalność kontynuowania umowy. W związku z tym, według skarżącego, zakwestionowana w skardze regulacja „powinna przewidywać górną granicę podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej, jak również mechanizm sądowej kontroli tego podwyższenia” (s. 13). Skarżący za-rzucił także, że zakwestionowany w skardze przepis uniemożliwił mu prowadzenie rentownej działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określe-nia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Kon-stytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. Skarżący poddał kontroli Trybunału art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, ze zm.; dalej: u.g.n.) w brzmieniu: „Stawka procentowa opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe, o których mo-wa w art. 72 ust. 3 pkt 5, może być podwyższona zarządzeniem wojewody w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub uchwałą odpowiedniej rady lub OTK ZU B/2023 Ts 225/21 poz. 196 3 sejmiku w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu teryto-rialnego. Podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nierucho-mości gruntowej w użytkowanie wieczyste”. Skarga konstytucyjna została złożona w Trybunale w związku z zakończonym postę-powaniem w sprawie skargi na uchwałę Rady Miasta S. z 19 lutego 1998 r. (nr […]) podwyż-szającą stawkę procentową opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste do wysokości 15% ceny gruntu pod lokalami użytkowymi, czyniąc wyjątek dla pracowni artystycznych. Trybunał zwraca uwagę, że w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowie-niem z 26 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącego na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) o odrzuceniu jego skargi na uchwałę stwierdziwszy, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka proce-sowa w postaci powagi rzeczy osądzonej. Sądy administracyjne nie odnosiły się więc do sformułowanych przez skarżącego zarzutów niezgodności uchwały z przepisami u.g.n., gdyż – co ustalono w toku postępowania – zostały one już prawomocnie osądzone w innej sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 16 listopada 2018 r. (sygn. akt […]). Skarżący sam zauważył, że „merytoryczne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie objętym także niniejszą skargą zawarte jest we wskazanym wyżej wyroku (…)”(s. 4). Wbrew więc temu co dowodzi skarżący, podstawą prawną orzeczeń zapadłych w postępowaniu, po zakończeniu którego wystąpił on ze skargą konstytucyjną, nie był zakwestionowany w niej art. 76 ust. 1 u.g.n., lecz m.in. art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obec-nie: Dz. U. z 2022 r. poz. 559, ze zm.), który odmawia możliwości wniesienia ponownej skargi na ten sam akt prawa miejscowego wówczas, gdy sąd już dokonał oceny legalności tego aktu i skargę oddalił. Odniesienie się przez WSA do podniesionych przez skarżącego zarzutów miało na celu wskazanie przyczyny odrzucenia jego skargi. W tym stanie rzeczy Trybunał stwierdza, że skoro zakwestionowany w skardze kon-stytucyjnej art. 76 ust. 1 u.g.n. nie był podstawą żadnego z orzeczeń wydanych w sprawie skarżącego, to środek ten nie spełnia podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy na-dania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.