Ts 227/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 stycznia 2016 r. Pozycja 63 POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 2016 r. Sygn. akt Ts 227/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodnicząca Marek Zubik – sprawozdawca Andrzej Wróbel, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 25 listopada 2015 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyj-nej M.R., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 czerwca 2015 r. M.R. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 188 ustawy z dnia 30 sierp-nia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r., w zakre-sie, w jakim „umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu pozbawienie funkcjonariu-sza Policji zwolnionego ze służby na mocy decyzji administracyjnych właściwych organów Policji wydanych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 1687, ze zm.), uchylonych następnie wyrokiem właściwego Wojewódz-kiego Sądu Administracyjnego prawa do sprawiedliwego rozpoznania jego sprawy w co najmniej dwuinstancyjnym postępowaniu sądowym”, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Skarżący zarzucił, że uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny korzystnego dla niego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz oddalenie jego skargi doprowa-dziło do naruszenia przysługującego mu konstytucyjnego prawa do dwuinstancyjnego postę-powania sądowego, a także zasady równości oraz zasady demokratycznego państwa prawne-go. Stwierdził, że wydanie takiego rozstrzygnięcia było nieprawidłowe – zwłaszcza, w sytuacji, w której orzeczenie sądu pierwszej instancji nie spełniało wymogów w zakresie prawidłowego uzasadnienia, a sprawa, w której zostało wydane, dotyczyła stosunku służby osoby pracującej w Policji. Zdaniem skarżącego w wypadku takich spraw szczególnie donio-słe znaczenie ma pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego i związane z nią rzetelne sporządzanie uzasadnień rozstrzygnięć sądów obu instancji. Skarżący wskazał, że uzasadnie- OTK ZU B/2016 Ts 227/15 poz. 63 2 nia orzeczeń, który zapadły w jego sprawie, pomijały istotne okoliczności związane z przebiegiem jego służby oraz wydaniem decyzji administracyjnych. Postanowieniem z 25 listopada 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zasadniczym powodem wydania takiego rozstrzy-gnięcia było ustalenie, że sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczą sfery stosowania prawa, nie zaś niekonstytucyjności zakwestionowanego przepisu. W uzasadnieniu skargi kon-stytucyjnej skarżący nie sformułował bowiem zarzutu niezgodności z Konstytucją samej moż-liwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia reformatoryjnego ani wa-runków jego wydania określonych w art. 188 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r., lecz wskazywał na nieprawidłowość podjęcia takiego rozstrzygnięcia w jego sprawie oraz na inne uchybienia proceduralne. Niezależnie od tego Trybunał stwier-dził, że w zakresie badania zgodności zakwestionowanego przepisu z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji skardze należało odmówić nadania dalszego biegu także dlatego, że przepisy te nie mogą stanowić samodzielnych wzorców kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesie-niem skargi konstytucyjnej. Nie statuują bowiem konstytucyjnych wolności lub praw. Ponad-to Trybunał zaznaczył, że nawet gdyby przyjąć, iż sformułowane w skardze konstytucyjnej zarzuty niezgodności art. 188 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r., z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji odnoszą się do treści normatywnej zaskarżonego przepisu, a nie sposobu jego zastosowania, to i tak należałoby uznać je za oczywiście bezza-sadne. Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego nie wyklucza bowiem możliwości wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego kończącego postępowanie w sprawie, szczególnie wtedy, gdy sąd ten nie stwierdza istotnych uchybień proceduralnych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz nie dokonuje nowych ustaleń faktycz-nych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego. Stwierdził w nim, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Trybunału, zgodnie z którym zawarte w skardze zarzuty dotyczą sfery stosowania prawa. Wskazał, że w jego przekonaniu zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2015 r. rozstrzygnięcie jest sprzeczne z przepisami Konstytucji. Podkreślił, że zostało ono wydane w oparciu o art. 188 p.p.s.a., choć „obiektywnie w tym zakresie nie było do tego jakichkolwiek podstaw”. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że z treści skargi wynikało, iż art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji mają charakter uzupełniający wobec pozostałych wzorców kontroli oraz zauważył, że od 15 sierp-nia 2015 r. zaczęło obowiązywać nowe brzmienie art. 188 p.p.s.a., które rozszerza zakres za-stosowania tego przepisu i nie można wykluczyć, że w przyszłości będzie przedmiotem skarg konstytucyjnych. Wskazał również, że przy ocenie skargi konstytucyjnej wniesionej w niniej-szej sprawie nie powinno umykać uwadze to, iż tłem dla jej wniesienia jest sprawa dotycząca stosunku służby funkcjonariuszy Policji. Zdaniem pełnomocnika w tego typu sprawach za-chowanie pełnej dwuinstancyjności postępowania i rzetelne sporządzanie uzasadnień orze-czeń w obu instancjach ma niezwykle doniosłe znaczenie. Braki w tym zakresie mogą bo-wiem prowadzić do „daleko idącej dehumanizacji funkcjonariusza w stanie spoczynku, po tym jak całkowitym milczeniem zostanie pominięta w uzasadnieniach długość jego służby, jej przebieg oraz inne okoliczności, takie jak przykładowo nieprzestrzeganie jakichkolwiek stan-dardów postępowania administracyjnego i lekceważenie konkretnych przepisów przy wyda-waniu decyzji o zwolnieniu ze służby”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w związku z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Try-bunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym OTK ZU B/2016 Ts 227/15 poz. 63 3 (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpo-znania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywa-na skarga konstytucyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. skarżącemu przy-sługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że Trybunał Kon-stytucyjny analizuje te zarzuty sformułowane w zażaleniu, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, i do tego ogranicza rozpoznanie tego środka odwoławczego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego w rozpatrywanym zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które podałyby w wątpliwość przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej przedstawione w postanowieniu z 25 listopada 2015 r. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie podważył w szczególności ustalenia, że sformułowane w skardze konsty-tucyjnej zarzuty odnosiły się do nieprawidłowego – jego zdaniem – sposobu zastosowania zakwestionowanego przepisu, nie zaś jego treści normatywnej. Przeciwnie, również w treści rozpatrywanego zażalenia skarżący wyraźnie podkreślił, że niezgodność z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji zarzuca wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z lutego 2015 r., a zarzut swój uzasadnia m.in. tym, że orzeczenie to zostało wydane w oparciu o za-kwestionowany przepis, mimo iż nie było ku temu podstaw. Wskazał także na inne nieprawi-dłowości, które – jak twierdzi – wystąpiły w trakcie rozpatrywania jego sprawy (w szczegól-ności dotyczące treści uzasadniania rozstrzygnięcia sądów obu instancji). Nie odniósł się na-tomiast do samego brzmienia zakwestionowanego przepisu ani do treści wynikającej z niego normy. Jak słusznie zauważył Trybunał w postanowieniu z 25 listopada 2015 r., tak sformu-łowane zarzuty dotyczą sfery stosowania prawa i nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny w procedurze inicjowanej wniesieniem skargi konstytucyjnej. Trybunał, rozpoznając skargę konstytucyjną, nie pełni bowiem roli kolejnej instancji odwo-ławczej i nie bada prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez organy stosujące prawo, a jedynie ocenia zgodność przepisów prawa z Konstytucją. Ustalenie, że zarzuty skarżącego dotyczą sfery stosowania prawa, nie zaś treści norma-tywnej art. 188 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r. było zasadniczą przesłanką odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a więc stwierdzenie, że w tym zakresie zakwestionowane postanowienie było prawidłowe, przesądza o konieczności nieuwzględnienia zażalenia. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że w zażaleniu skarżący nie podważył również pozostałych ustaleń poczynionych w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący wskazał co prawda, że treść skargi „ujawniała sama w sobie”, iż art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji należało traktować jako wzorce uzupełniające wobec pozostałych wzorców kon-troli. Nie zakwestionował jednak ustalenia, że ani w petitum skargi, ani w jej uzasadnieniu przepisy te nie zostały wyraźnie wskazane jako pozostające w związku z art. 45 ust. 1 lub art. 176 ust. 1 Konstytucji. Trybunał zasadnie więc przyjął, że wzorce te miały charakter sa-modzielny oraz podkreślił, że powyższa okoliczność uzasadniała odmowę nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie badania zgodności zakwestionowanego przepisu z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Jednocześnie skarżący w żaden sposób nie odniósł się do OTK ZU B/2016 Ts 227/15 poz. 63 4 części postanowienia z 25 listopada 2015 r., w której Trybunał wskazał na oczywistą bezza-sadność zarzutów dotyczących naruszenia przez zakwestionowany przepis art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Trybunał w obecnym składzie stwierdza, że w również w tym zakresie zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Ponadto Trybunał zauważa, że uzasadnienie postanowienia z 25 listopada 2015 r. wy-raźnie odnosi się do treści art. 188 p.p.s.a. obowiązującego do 14 sierpnia 2015 r., który był podstawą wydania orzeczenia w sprawie skarżącego. Stwierdzenie przez skarżącego, iż obec-ne brzmienie tego przepisu ma charakter „zupełnie blankietowy” i może być przedmiotem skarg konstytucyjnych wnoszonych w przyszłości, pozostaje bez wpływu na prawidłowość odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Skarga może bowiem dotyczyć tyl-ko takiego brzmienia zaskarżonego przepisu, które było podstawą wydania ostatecznego roz-strzygnięcia o wolnościach lub prawach skarżącego. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia wniesio-nego na postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.