Ts 236/16
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-10-11
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może służyć do sanowania zaniedbań procesowych strony w postępowaniu przed sądami powszechnymi, w szczególności w zakresie niewykorzystania środków ochrony prawnej (powództwa przeciwegzekucyjnego) do wykazania własności zajętych ruchomości?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna nie jest środkiem prawnym służącym do sanowania zaniedbań powstałych w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Strona, która nie podjęła właściwych czynności zmierzających do ochrony swoich praw (np. nie wniosła powództwa przeciwegzekucyjnego w celu wykazania, że zajęte ruchomości należą do niej, a nie do dłużnika), nie może powoływać się na naruszenie konstytucyjnych praw w skardze konstytucyjnej. Trybunał odmawia nadania dalszego biegu skardze, gdy skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia praw konstytucyjnych z powodu własnych zaniechań procesowych.Stan faktyczny
Skarżąca K.J. wniosła skargę konstytucyjną, żądając zbadania zgodności art. 845 § 2 k.p.c. z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, iż zajęte w toku egzekucji ruchomości należały do niej, ani nie podjęła właściwych czynności (powództwa przeciwegzekucyjnego) w celu ochrony swoich praw w postępowaniu sądowym. Skarżąca złożyła zażalenie na to postanowienie, zarzucając Trybunałowi błędną ocenę dostępnych środków prawnych.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 listopada 2017 r. Pozycja 226 POSTANOWIENIE z dnia 11 października 2017 r. Sygn. akt Ts 236/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja – przewodniczący i sprawozdawca Michał Warciński Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 20 kwietnia 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej K.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 listopada 2016 r. (data nadania) K.J. (dalej: skarżąca) wystąpiła o zbadanie zgodności art. 845 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3, art. 46 oraz art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 8 maja 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytu-cyjnej. Powodem takiego rozstrzygnięcia było, po pierwsze, stwierdzenie, że tylko art. 845 § 2 k.p.c. zdanie pierwsze był podstawą wydanego w sprawie skarżącej ostatecznego orzecze-nia. Po drugie, Trybunał uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby w jej sprawie doszło do naruszenia konstytucyjnych praw, które wymieniła w skardze, ponieważ nie podjęła wła-ściwych czynności zmierzających do ich ochrony, w szczególności do wykazania w trakcie postępowania przed sądem, że zajęte w toku egzekucji ruchomości należały do niej i w związku z tym powinny być zwolnione spod zajęcia. Na postanowienie z 20 kwietnia 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej skarżąca złożyła – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości oraz wniosła o jego uchylenie i nadanie skardze konstytucyjnej dal-szego biegu.
OTK ZU B/2017 Ts 236/16 poz. 226 2 Skarżąca zarzuciła, że skarga konstytucyjna nie jest oczywiście bezzasadna. W opinii skarżącej uprawnienie do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego nie wyłącza możli-wości żądania zwolnienia rzeczy od egzekucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowa-ne rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. W myśl art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpozna-nia zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał trafnie uznał w zakwestionowanym postanowieniu, że zarzut skarżącej od-nosił się wyłącznie do zdania pierwszego art. 845 § 2 k.p.c. W tym zakresie zażalenie nie podważa ustalenia, zgodnie z którym art. 845 § 2 k.p.c. zdanie drugie nie został objęty skarga konstytucyjną. Trybunał przypomniał też, że na podstawie art. 339 i art. 341 zdanie pierwsze k.c. po-siadacz samoistny to taki, który włada rzeczą jak właściciel, zatem domniemywa się, iż dłuż-nik władający ruchomościami jest ich właścicielem. Jest to domniemanie wzruszalne, lecz aby je wzruszyć, należy zainicjować postępowanie przeciwegzekucyjne (tu: ekscydencyjne wynikające z art. 841 § 1 k.p.c.). Sama skarżąca w zażaleniu przyznaje, że mogła „dochodzić swoich praw w trybie powództwa o zwolnienie spod egzekucji. Trybunał Konstytucyjny w sposób oczywisty ma w tym zakresie rację (…)”. Nietrafny jest zarzut skarżącej dotyczący rzekomego utożsamiania przez Trybunał środków prawnych przewidzianych w art. 840 i nast. oraz art. 845 k.p.c. Słusznie bowiem Trybunał stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, aby w jej sprawie doszło do narusze-nia konstytucyjnych praw, skoro nie podjęła właściwych czynności zmierzających do ich ochrony. W szczególności nie spróbowała wykazać w trakcie postępowania przed sądem, że zajęte w toku egzekucji ruchomości należały nie do dłużnika, ale do niej i w związku z tym powinny być zwolnione spod zajęcia. Konkludując, należy przypomnieć, że skarga konstytu-cyjna nie jest środkiem służącym sanowaniu zaniedbań powstałych w postępowaniu przed sądami powszechnymi. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego, zgodnie z art. 65 ust. 8 u.o.t.p. TK, postanawia jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 21 ust. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 46 Konstytucji RPart. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło