Ts 24/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-05-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być rozpatrzona na merytorycznie, gdy zaskarżone orzeczenie sądu powszechnego zostało uchylone przez Sąd Najwyższy i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest dopuszczalna tylko wobec ostatecznego rozstrzygnięcia sądu lub organu administracji publicznej. W sytuacji, gdy zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego został uchylony przez Sąd Najwyższy i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, nie doszło jeszcze do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Brak takiego rozstrzygnienia stanowi podstawę do odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżący A.M. zaskarżył przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, twierdząc, że naruszają one wolność nabywania praw majątkowych. Sprawa wynikała z postępowania cywilnego, w którym Sąd Rejonowy nakazał usunięcie niezgodności w księdze wieczystej, a Sąd Okręgowy oddalił apelację skarżącego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, którą Sąd Najwyższy przyjął do rozpoznania i uchylił wyrok Sądu Okręgowego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga konstytucyjna została wniesiona przed wydaniem nowego wyroku w sprawie.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 sierpnia 2019 r. Pozycja 154 POSTANOWIENIE z dnia 21 maja 2019 r. Sygn. akt Ts 24/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.M. w sprawie zgodności: art. 171 ust. 1 i art. 171 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116, ze zm.) w zakresie, w jakim przepisy te „przewidują, iż umowa o ustanowienie spół-dzielczego własnościowego prawa do lokalu mogła być zawarta tylko z człon-kiem spółdzielni”, z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie, 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 lutego 2018 r. (data nadania) A.M. (dalej: skarżący), wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Stan faktyczny, leżący u podstaw skargi konstytucyjnej, przedstawia się następująco. Wyrokiem z 5 stycznia 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w L. II Wydział Cywilny, w sprawie z powództwa Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej […] z siedzibą w L., nakazał usunąć „niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, aby w dziale II księgi wieczystej nr (…) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. X Wydział Ksiąg Wieczystych, dla spół-dzielczego prawa do lokalu użytkowego nr 148, o powierzchni 69,3 m2, położonego w budynku przy ul. … w L. wykreślić uprawnionego” skarżącego. Nakazał także zamknąć księgę wieczystą. Wyrokiem z 26 października 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w L. II Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) oddalił apelację skarżącego.
OTK ZU B/2019 Ts 24/18 poz. 154 2 Skarżący twierdzi, że zakwestionowane w skardze przepisy naruszają wyrażoną w art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wolność w zakresie możliwości nabywania praw majątkowych na etapie ich pierwotnego ustanawiania. Jego zdaniem „utrzymywanie w Ustawie [tj. w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 845, ze zm.] w czasach współczesnych zasady związania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu z członkostwem spółdzielni na etapie poprzedzającym powstanie tego prawa, przejawiające w stawianiu wymogu legitymowania się statusem członka spółdzielni dla możliwości ustanowienia na rzecz danej osoby spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie pozostaje w związku z żadną z wartości wyliczonych w (…) art. 31 ust. 3 Konstytucji”. Skarżący zauważył, że zakwestionowane w skardze przepisy, choć formalnie utraciły moc obowiązującą 31 lipca 2007 r., to jednak – co obrazuje sprawa, w związku z którą zainicjował postępowanie przed Trybunałem – wywierają skutki prawne. W związku z tym wydanie przez Trybunał orzeczenia jest „nie tylko dopuszczalne, ale przede wszystkim konieczne dla ochrony jego konstytucyjnych wolności i praw (…)”. Skarżący poinformował, że od orzeczenia Sądu Okręgowego, które wraz z uzasa-dnieniem zostało mu doręczone 10 listopada 2017 r., wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Sprawa została wpisana do repertorium pod sygnaturą […]. Postanowieniem z 11 kwietnia 2018 r. Trybunał, na podstawie art. 78 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072), zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej. W uzasa-dnieniu postanowienia Trybunał wskazał, że orzeczenie Sądu Najwyższego może mieć wpływ na ustalenie podstaw wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Postanowieniem z 4 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania, natomiast wyrokiem z 7 marca 2019 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z 27 października 2017 r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego (co Trybunał ustalił z urzędu). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK). Skargom konstytucyjnym niespełniającym tych warunków oraz oczywiście bezzasadnym Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania dalszego biegu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji „[k]ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostate-cznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji”. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem rozpoznania skargi konstytucyjnej jest uzyskanie przez skarżącego ostatecznego rozstrzygnięcia o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym, art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK stano-wi, że skarga może być wniesiona dopiero po wyczerpaniu przez skarżącego drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia mu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Z kolei art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK zobowiązuje występującego ze skargą do dołączenia do niej tego orzeczenia.
OTK ZU B/2019 Ts 24/18 poz. 154 3 Skarżący wiąże naruszenie wskazanych w skardze konstytucyjnej praw z wyrokiem Sądu Okręgowego w L. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 26 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygnaturze […]. Orzeczenie to zostało jednak uchylone przez Sąd Najwyższy postanowieniem z 7 marca 2019 r. (sygn. akt […]). Oznacza to, że w sprawie skarżącego nie doszło jeszcze do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia o przysługujących mu konstytucyjnych wolnościach i prawach. Skoro w niniejszej sprawie brak jest ostatecznego orzeczenia, to skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowej przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji, doprecyzowanej w art. 77 ust. 1 i art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło