Ts 24/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 grudnia 2019 r. Pozycja 225 POSTANOWIENIE z dnia 26 sierpnia 2019 r. Sygn. akt Ts 24/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Hurtownia Lo-dów, Mrożonek i Artykułów Spożywczych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w spra-wie zgodności: 1) art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo-ściami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1509) z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nie-ruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1509) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 lutego 2019 r. (data nadania) Hurtownia Lodów, Mrożonek i Artykułów Spożywczych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: skarżąca), wystąpiła o stwierdzenie, że: 1) art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ówcześnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 2147; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, ze zm.; dalej: u.g.n.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektó-rych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1509; dalej: ustawa zmieniająca) jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji; 2) art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Decyzją z 11 września 2015 r. (znak […]) Prezydent Miasta Ł. (dalej: Prezydent) za-twierdził warunkowo projekt podziału dwóch nieruchomości gruntowych skarżącej. Jako wa-runek wskazano, że przy zbyciu działek powstałych w wyniku podziału, a nie posiadających dostępu do drogi publicznej, na rzecz każdoczesnego ich właściciela zostanie ustanowiona OTK ZU B/2019 Ts 24/19 poz. 225 2 służebność gruntowa w postaci prawa przejścia i przejazdu przez działki drogi wewnętrznej. Decyzją Prezydenta z 20 lutego 2018 r. (znak […]) w związku ze wzrostem wartości nieru-chomości po ich podziale ustalono opłatę adiacencką (dalej: opłata) na rzecz Miasta Ł. Zgod-nie z uchwałą Rady Miejskiej Ł. z 30 października 2007 r. (Nr […]), w sprawie ustalenia stawki procentowej opłat z tytułu podziału nieruchomości, opłata ta stanowi 30% wzrostu wartości obu połączonych nieruchomości. Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że naliczenie opłaty w przypadku warunkowego podziału nieruchomości jest przedwczesne, albowiem warunek jeszcze się nie spełnił. Zarzuciła ponadto, że w kwestio-nowanej decyzji nie wyjaśniono, według jakich kryteriów opłata ta ma podlegać waloryzacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: SKO) decyzją z 3 kwietnia 2018 r. (nr SKO […]) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego roz-patrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy podał, że rzeczoznawca majątko-wy nie określił wartości poszczególnych nieruchomości przed dokonaniem ich podziału. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższej decyzji SKO zarzucając, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego kwestii waloryzacji opłaty, a ponadto wskazała, że nali-czenie opłaty w sposób określony przez ten organ spowoduje, wzrost jej wartości. Wyrokiem z 24 maja 2018 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. (dalej: WSA) odda-lił sprzeciw skarżącej w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej opłatę adiacencką i przeka-zania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Następnie wyrokiem z 25 października 2018 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) oddalił skargę kasacyjną skarżą-cej. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 13 listopada 2018 r. Skarżąca twierdzi, że zakwestionowane w skardze przepisy naruszają „zasadę ochrony praw nabytych oraz ochrony interesów w toku”. Art. 98 a ust. 1 u.g.n., zdaniem skarżącej przewiduje nadmiernie długi stan niepewności co do obowiązków uiszczenia opłat, a fakulta-tywna możliwość nałożenia opłaty adiacenckiej wprowadza obowiązek utrzymania rezerwy finansowej, ze szkodą dla podstawowej działalności operacyjnej przedsiębiorcy. Zarządzeniem z 13 marca 2019 r. (doręczonym skarżącej 18 marca 2019 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi. W piśmie procesowym złożonym 25 marca 2019 r. skarżąca odniosła się do zarządzenia, przedkładając wyrok WSA z 24 maja 2018 r. (sygn. akt […]) wraz z czterema kopiami oraz wskazała, że ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie, które zostało wydane na podstawie zakwestionowanych przepisów jest wyrok NSA z 25 października 2018 r.(sygn. akt […]). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. Jak stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w u.o.t.p. TK, wnieść skargę do Try-bunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu norma-tywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jej wolnościach, prawach lub obowiązkach określonych w Konstytucji. W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wy-czerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę-czenia skarżącej prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz-strzygnięcia. OTK ZU B/2019 Ts 24/19 poz. 225 3 Trybunał stwierdza, że wskazany przez skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administra-cyjnego (dalej: NSA) z 25 października 2018 r. (sygn. akt […]) nie jest ostatecznym rozstrzy-gnięciem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, wydanym w postępowaniu administracyjnym jest orzeczenie NSA, lecz istotnym wymogiem jest by, orzeczenie to zapadło po przeprowadzeniu kontroli legalności decyzji administracyjnej, czyli – by doszło do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. W sprawie skarżącej decyzją z 3 kwietnia 2018 r. (nr […]) organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta z 20 lutego 2018 r. (znak […]) ustalającą opłatę adiacencką na rzecz Mia-sta Ł. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego powoduje, że co do meritum sprawy nie została wydana decy-zja ostateczna. W wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym sprawa wraca do orga-nu pierwszej instancji w celu dokonania niezbędnych ustaleń, których dokonanie jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. We wskazanym jako ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie wyroku, NSA ocenił jedy-nie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowa-nia administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), nie badał zaś legalności samej decyzji ustalającej opłatę. Zatem zaskarżone przepisy nie były podstawą ostatecznego orzeczenia o wolnościach lub prawach skarżącej określonych w Konstytucji. Dopiero dysponowanie orzeczeniem NSA rozstrzygającym sprawę co do meritum będzie uzasadniało legitymację do wystąpienia ze skargą konstytucyjną. W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że skarga nie spełnia wymogu wskaza-nego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, sprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał przypomina ponadto, – i niezależnie od powyższego –że samoistną podstawą skargi konstytucyjnej nie może być art. 2 Konstytucji. Przepis ten wyraża zespół zasad ustro-jowych i jako taki nie jest podstawą wolności lub prawa podmiotowego. O charakterze normy określonej w art. 2 Konstytucji Trybunał wypowiadał się wielokrotnie, w tym najpełniej w postanowieniu z 12 grudnia 2000 r. (sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59). W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażale-nia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.