Ts 24/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-10-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia sądu w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia wydanego w trybie art. 9 § 4 Kodeksu karnego wykonawczygo narusza prawo do sądu, prawo do zaskarżania orzeczeń oraz zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia wszystkie ustawowe przesłanki wymagane do przekazania jej do rozpoznania merytorycznego. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi, prawidłowo określił przedmiot kontroli oraz wskazał naruszone konstytucyjne prawa i wolności. W związku z tym Trybunał nadał skardze dalszy bieg, co oznacza, że sprawa zostanie rozpatrzona na posiedzeniu jawnym w trybie merytorycznym.Stan faktyczny
Skarżący K.Ł. został skazany na karę pozbawienia wolności i ograniczenia wolności. Sąd Rejonowy odmówił wstrzymania wykonania kary pozbawienia wolności. Sędzia Sądu Rejonowego odmówił przyjęcia zażalenia na to postanowienie, powołując się na art. 6 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, stwierdzając, że przepis ten nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia. Skarżący złożył skargę konstytucyjną, wskazując na naruszenie prawa do sądu i dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 15 grudnia 2022 r. Pozycja 201 POSTANOWIENIE z dnia 27 października 2022 r. Sygn. akt Ts 24/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.Ł. o zbadanie zgodności: art. 6 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w zakresie, w jakim „nie daje podstaw do zaskarżenia zaża-leniem postanowienia sądu w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia wydanego w trybie art. 9 § 4 [powołanej ustawy]”, z art. 78 w związku art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 stycznia 2021 r. (data nadania) K.Ł. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 23 czerwca 2020 r. (sygn. akt […]) skarżący zo-stał skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 6 miesięcy ograniczenia wolno-ści za przestępstwo z art. 202 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950, ze zm.). Sąd Rejonowy w K., rozpatrując wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie i wstrzymanie kary pozbawienia wolności, postanowieniem z 23 lipca 2020 r. (sygn. akt […]) odmówił wstrzymania wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z 11 września 2020 r. (sygn. akt jw.) sędzia Sądu Rejonowego odmówił przyjęcia zażalenia w oparciu o art. 6 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 523, ze zm.; dalej: k.k.w.) stwierdzając, że „skazany może składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem i brać w nim udział jako strona oraz w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu wykonawczym. Art. 9 k.k.w. nie wskazuje, aby na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania orzeczenia przysługiwało zażalenie” (pkt 2 powołanego zarządzenia).
OTK ZU B/2022 Ts 24/21 poz. 201 2 Zażalenie obrońcy skarżącego na powołane wyżej zarządzenie Sądu Rejonowego zo-stało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 22 października 2020 r. (sygn. akt […]). W uzasadnieniu podniesiono, że w doktrynie bezsporne jest, iż „postanowie-nie w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia nie podlega zaskarżeniu w drodze za-żalenia”. Postanowienie to zostało wskazane przez skarżącego jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2. Skarżący wnosi o uznanie za niezgodny z Konstytucją brak możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia sądu w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia. Wskazał również, że zaskarżony przepis narusza jego prawo do zaskarżania orzeczeń sądowych (art. 78 Konstytucji) oraz orzeczeń wydawanych w pierwszej instancji w toku postępowania sądowego, tj. dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji), a także prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 10 lutego 2022 r. (doręczo-nym 22 lutego 2022 r.), wydanym w trybie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skar-gi konstytucyjnej przez: 1) sprecyzowanie, czy zakresem zaskarżenia objęty jest art. 6 § 1 w związku z art. 9 § 4 k.k.w., czy też jedynie art. 6 § 1 tej ustawy; 2) w razie stwierdzenia, że przedmiotem złożonej skargi jest art. 6 § 1 w związku z art. 9 § 4 k.k.w., doręczenie pełno-mocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezento-wania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema, poświad-czonymi za zgodność z oryginałem, kopiami); 3) doręczenie wyroku Sądu Rejonowego w K. z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt […] (wraz z czterema, poświadczonymi za zgodność z orygi-nałem, kopiami). Pismem z 28 lutego 2022 r. (data nadania) skarżący wykonał powyższe wezwanie, precyzując m.in., że „zakresem zaskarżenia objęty jest art. 6 § 1 w związku z art. 9 § 4 [k.k.w.], a nie jedynie art. 6 § 1 tej ustawy”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Z pism dostarczonych do TK wynika, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 6 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53; dalej: k.k.w.), zgodnie z którym skazany może składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem i brać w nim udział jako strona oraz w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu wyko-nawczym w związku z art. 9 § 4 k.k.w., zgodnie z którym złożenie wniosku o wydanie posta-nowienia w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, którego wniosek dotyczy, chyba że sąd, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, postanowi inaczej. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia nie wymaga uzasadnienia. Jako wzorce kontroli skarżący powołał art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytu-cji.
OTK ZU B/2022 Ts 24/21 poz. 201 3 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warun-kujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż została sporządzona w imieniu skarżącego przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK), zaś skarżący: – wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ po-stanowienie Sądu Okręgowego w K. z 22 października 2020 r. (sygn. akt […]), wskazane jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest prawomocne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia; – dochował przepisanego, trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytu-cyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), bowiem odpis postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 22 października 2020 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Okręgowego), który utrzymał w mocy zarządzenie zażalone przez obrońcę skarżącego został doręczony skarżące-mu 28 października 2020 r., zaś skargę konstytucyjną wniesiono 26 stycznia 2021 r.; – prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazał, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawił stosowne uzasadnienie sformułowanych zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), które nie są oczywiście bezzasadne (w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK); – wskazał do badania przepisy, które były podstawą prawną postanowienia Sądu Okręgowego oraz są źródłem normy, wobec której sformułował zarzuty niekonstytucyjności. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło