Ts 240/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-03-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny powinien rozpoznać merytorycznie skargę konstytucyjną dotyczącą zgodności art. 78 § 1 k.p.k. z Konstytucją, mimo nieusunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy skarżący nie usuwa braków formalnych w wyznaczonym terminie, nawet po jego przedłużeniu. Wstępne rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym służy eliminacji spraw, które nie spełniają ustawowych wymagań procesowych, co uniemożliwia przejście do etapu merytorycznego.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył skargę konstytucyjną, wnosząc o stwierdzenie niezgodności art. 78 § 1 k.p.k. z art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarga dotyczyła odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o podjęcie na nowo postępowania karnego. Skarżący argumentował, że przebywanie w zakładzie karnym powinno automatycznie uprawniać do ustanowienia obrońcy z urzędu bez badania sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 czerwca 2022 r. Pozycja 125 POSTANOWIENIE z dnia 9 marca 2022 r. Sygn. akt Ts 240/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.B. w sprawie zgodności: art. 78 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępo-wania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 września 2021 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 78 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.) z art. 2 w związ-ku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 2. Skarga konstytucyjna została sformułowana na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący wniósł o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w celu złożenia wniosku o podjęcie na nowo postępowania karnego zakończonego prawomocnym postanowieniem o odmowie wszczęcia śledztwa. Sędzia Sądu Rejonowego w S. zarządzeniem z 25 marca 2021 r. (sygn. akt […]) nie uwzględnił wniosku i odmówił wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. Skarżący złożył na to orzeczenie zażalenie. Sąd Rejonowy w S. w postanowieniu z 29 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) postanowił zażalenia nie uwzględnić i zaskarżone za-rządzenie utrzymać w mocy. 3. Zdaniem skarżącego, uzależnianie ustanowienia pełnomocnika (obrońcy) z urzędu od badania sytuacji majątkowej wnioskodawcy przebywającego w zakładzie karnym jest nie-zgodne z Konstytucją. W jego opinii, już samo przebywanie w zakładzie karnym wskazuje, że wnioskodawca nie ma środków na sfinansowanie pomocy prawnej i dlatego w takiej sytuacji pełnomocnik (obrońca) z urzędu powinien być ustanawiany obligatoryjnie. Dodatkowo skar-żący wskazał, że o przyznaniu pomocy prawnej z urzędu nie powinna decydować treść (po-
OTK ZU B/2022 Ts 240/21 poz. 125 2 ziom merytoryczny) pism wnoszonych przez wnioskodawcę. Pisma te mogą bowiem być re-dagowane na prośbę wnioskodawcy przez inną osobę. 4. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 12 października 2021 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 20 października 2021 r.) skarżący, na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybuna-łem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), został wezwany do usunięcia (w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia) braków formalnych skargi przez: – udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne (wraz z czterema kopiami); – podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia zo-stał wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami); – doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem wniosku skar-żącego z 12 maja 2021 r. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu; – doręczenie czytelnych odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem (wraz z czterema czytelnymi kopiami) orzeczeń wydanych w sprawie skarżącego. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z 27 października 2021 r. (data nadania) wniósł o przedłużenie o 14 dni terminu do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej, wy-znaczonego powyższym zarządzeniem, ze względu na problemy z nawiązaniem kontaktu ze skarżącym. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2021 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 1 grudnia 2021 r.) wniosek ten został uwzględniony. Do chwili wydania niniejszego postanowienia braki formalne skargi konstytucyjnej nie zostały usunięte. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. Zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 12 października 2021 r. w sprawie usunięcia braków formalnych skargi zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżące-go 20 października 2021 r. W treści tego zarządzenia zawarto pouczenie, że nieusunięcie bra-ków formalnych skargi konstytucyjnej w wyznaczonym terminie wywołuje ujemne skutki procesowe. W związku z wnioskiem skarżącego o przedłużenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej, sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 24 li-stopada 2021 r. (skutecznie doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 1 grudnia 2021 r.) prze-dłużył ten termin o 14 dni od dnia doręczenia. Pomimo przedłużenia terminu powołanym wy-żej zarządzeniem sędziego Trybunału, braki te nie zostały przez skarżącego usunięte. Wobec nieusunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej w zakreślonym termi-nie, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania badanej skardze dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK.
OTK ZU B/2022 Ts 240/21 poz. 125 3 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło