Ts 241/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-07-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu w przypadku nieusunięcia braków formalnych po wezwaniu przez Prezesa Trybunału i sędziego Trybunału?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek ustawowych. W przypadku nieusunięcia braków formalnych skargi mimo wezwania do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie, Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania jej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.Stan faktyczny
Skarżąca S.M. w imieniu własnym i małoletniej córki złożyła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów o obowiązkowych szczepieniach z Konstytucją RP. Prezes Trybunału oraz sędzia Trybunału wezwali skarżącą do uzupełnienia braków formalnych, w tym złożenia pełnomocnictwa i odpisów orzeczeń sądowych. Skarżąca nie usunęła braków w wyznaczonych terminach.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 stycznia 2025 r. Pozycja 9 POSTANOWIENIE z dnia 18 lipca 2024 r. Sygn. akt Ts 241/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.M. („działają-cej w imieniu własnym i w imieniu córki M.M.”) o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za-pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w zwią-zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 sierpnia 2023 r. (data nadania) S.M., działająca w imieniu własnym oraz małoletniej córki M.M. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 marca 2023 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 4 marca 2020 r. (sygn. akt […]) oddalającego skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2019 r. (nr […]). Orzeczenie to utrzymało w mocy postanowienie Wojewody z 19 lutego 2018 r. (nr […]) w zakresie, w jakim nałożyło na skarżącą grzywnę w celu przy-muszenia poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 20 października 2023 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącej 27 października 2023 r.) wezwał skarżącą do złożenia peł-nomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyj-nej oraz reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do
OTK ZU B/2025 Ts 241/23 poz. 9 2 sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi praw-nej (wraz z czterema kopiami) w szczególności postanowienia Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2019 r. (nr […]) oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody z 19 lutego 2018 r. (nr […]) wraz z tytułem wykonawczym, a także wyroków: Wojewódzkiego Sądu Administra-cyjnego w W. z 4 marca 2020 r. (sygn. akt […]) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2023 r. (sygn. akt […]). Skarżąca została także zobowiązana do udokumentowania daty doręczenia jej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i doręczenia czterech odpi-sów skargi konstytucyjnej. W terminie wskazanym w zarządzeniu skarżąca nie usunęła braków skargi. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 lutego 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 26 lutego 2024 r.) wezwał skarżącą do: 1) złożenia pełnomocnic-twa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) dorę-czenia odpisów lub poświadczonych przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z orygina-łem kopii (wraz z czterema kopiami): a) postanowienia: Wojewody z 19 lutego 2018 r. (nr […]) wraz z tytułem wykonawczym i Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2019 r. (nr […]), b) wyroku: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 4 marca 2020 r. (sygn. akt […]) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2023 r. (sygn. akt […]); 3) udokumentowa-nia daty doręczenia skarżącej powyższego orzeczenia; 4) doręczenia czterech odpisów skargi konstytucyjnej; 5) uzasadnienia zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalcza-niu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.; dalej: rozporządzenie) z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą określoności przepisów prawa, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 6) wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącego wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżącej – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i rozporządzenia wskazanych w punkcie pierwszym niniejszego zarządzenia; 7) wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącego wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżącej – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 5 rozporządzenia; 8) uzasadnie-nia zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub pra-wami, o których mowa w pkt 2 i 3 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. W terminie wskazanym w zarządzeniu skarżąca nie usunęła braków skargi. Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do prywatności oraz prawa do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji), a także naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji). Zdaniem skarżącej zaskarżone przez nią przepisy naruszają również art. 87 Konstytucji, który statuuje zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych przesłanek
OTK ZU B/2025 Ts 241/23 poz. 9 3 wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzeniem z 15 lutego 2024 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącą do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi, w tym także tych, których skarżąca nie usunęła na wezwanie Prezesa Trybunału zarządzeniem z 20 października 2023 r. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania brakujących dokumentów zawarto pou-czenie, że w wypadku nieusunięcia braków w terminie, wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 15 lutego 2024 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącej 26 lutego 2024 r. Obowiązkiem skarżącej było więc wykonać za-rządzenie w całości w przepisanym terminie. Skarżąca w ogóle nie wykonała zarządzenia, albowiem nie ustosunkowała się do doręczonego jej zarządzenia. W związku z tym należy stwierdzić, że skarżąca świadomie naraziła się na wystąpie-nie negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK (por. postanowienie TK z 15 marca 2023 r., sygn. Ts 192/22, OTK ZU B/2023, poz. 189). Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 47 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 87 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło