Ts 242/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 lutego 2026 r. Pozycja 13 POSTANOWIENIE z dnia 28 października 2025 r. Sygn. akt Ts 242/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 350 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.) w zakresie słów ,,albo gdy jego obecność na rozprawie została uznana za obowiązkową”, z art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 343 § 5 ustawy – Kodeks postępowania karnego w zakresie słów ,,poucza się go o możliwości zakończenia postępowania bez przeprowadzenia rozpra-wy” i ,,udział podmiotów wskazanych w zdaniu pierwszym w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli prezes sądu lub sąd tak zarządzi”, z art. 42 ust. 2 Konstytucji; 3) art. 374 § 1 ustawy – Kodeks postępowania karnego w zakresie słów ,,[p]rzewodniczący lub sąd mogą uznać jego obecność za obowiązko-wą”, z art. 42 ust. 2 Konstytucji; 4) art. 450 § 2 ustawy – Kodeks postępowania karnego w zakresie słów ,,jest obowiązkowy wtedy, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne”, z art. 42 ust. 2 Konstytucji; 5) art. 451 ustawy – Kodeks postępowania karnego w zakresie słów ,,chyba, że uzna wystarczającą obecność obrońcy”, z art. 42 ust. 2 Konstytucji; 6) art. 573 § 2 ustawy – Kodeks postępowania karnego w zakresie słów ,,[s]tawiennictwo osobiste skazanego nie jest obowiązkowe, chyba, że sąd postanowi inaczej”, z art. 42 ust. 2 Konstytucji; 7) art. 15 zzs1 oraz art. 15 zzs2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalcza-niem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095), z art. 42 ust. 2 Konstytucji; 8) art. 430 § 1 ustawy – Kodeks postępowania karnego w zakresie słów ,,pozostawia bez rozpoznania przyjęty środek odwoławczy”, z art. 45 ust. 1 Konstytucji, OTK ZU B/2026 Ts 242/22 poz. 13 2 p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 października 2022 r. (data nadania) M.K. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego. Przed Sądem Okręgowym w Ł. IV Wydział Karny (dalej: Sąd Okręgowy) w sprawie o sygn. […] odbyła się rozprawa w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawie skarżą-cego skazanego prawomocnymi wyrokami, którą ostatecznie z przyczyn formalnych odro-czono. Skarżący nie został doprowadzony na rozprawę z Aresztu Śledczego w W. Wyrok łączny Sąd Okręgowy wydał 25 lutego 2020 r. (sygn. akt […]). Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone apelacją do Sądu Apelacyjnego przez pełno-mocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu. Skarżący dodatkowo wniósł do sądu samo-dzielnie sporządzone pismo zatytułowane ,,Apelacja”, do którego sąd odwoławczy w żaden sposób się nie ustosunkował. Prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. Wydział Karny (sygn. akt […]) zapadł 15 grudnia 2020 r., utrzymując w mocy wyrok sądu I instancji w za-skarżonej części. Skarżący jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji wskazał wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z 15 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]). Ponadto od wskazanego wyroku został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci kasacji do Sądu Najwyższego. Postanowieniem z 28 lipca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazał, że sko-ro obowiązująca ustawa procesowa nie zezwala skarżącemu na samodzielne wniesienie ape-lacji od wyroku, natomiast sąd rozpoznał apelację wniesioną przez pełnomocnika, to nie można zasadnie wywodzić, że pozbawiono skarżącego prawa do obrony i prawa do sądu. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 7 grudnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 14 grudnia 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez udokumentowanie daty złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej oraz doręczenie odpisu lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem: a) zawierającego wszystkie strony uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z 15 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) i załącznika do tego uzasadnienia, b) uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 28 lipca 2021 r. (sygn. akt […]), c) załączników do skargi konstytucyjnej o nr 6, 7 i 8. W piśmie procesowym z 21 grudnia 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do zarządzenia. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 18 lipca 2023 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącego 25 lipca 2023 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formal-nych skargi konstytucyjnej poprzez: 1) wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, wynikające ze wskazanych w skardze przepisów Konstytucji oraz w jaki sposób, zostały naruszone w sprawie objętej wniesioną skargą konstytucyjną; 2) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych w skardze przepisów z konstytucyjnymi wolnościami i pra-wami skarżącego, wskazanymi w skardze jako wzorce kontroli, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. W piśmie procesowym z 1 sierpnia 2023 r. (data nadania) skarżący odniósł się do za-rządzenia sędziego Trybunału. OTK ZU B/2026 Ts 242/22 poz. 13 3 Według skarżącego niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji są: możliwość podjęcia swobodnej decyzji przez przewodniczącego lub sąd odnośnie tego, czy oskarżony będzie mógł osobiście uczestniczyć w posiedzeniu, możliwość zamknięcia rozprawy i wyda-nia wyroku na posiedzeniu niejawnym, a więc bez przeprowadzenia rozprawy i w konse-kwencji bez osobistego stawiennictwa oskarżonego na posiedzeniu, a także możliwość, pod pewnymi warunkami, pozostawienia bez rozpoznania przyjętego środka zaskarżenia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny, ponieważ: – została sporządzona przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK), – dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełno-mocnikowi skarżącego 29 lipca 2022 r., natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 17 października 2022 r. (data nadania), – skarżący prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); wskazał, które konstytucyjne prawa oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone, przedstawił także uzasadnienie sformułowanych w skardze zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), – skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o któ-rych mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, sformułowanych zaś w niej zarzutów nie można uznać za oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 3. Mając powyższe na względzie, a także w związku z tym, że ocena sformułowanych w skardze zarzutów wykracza poza zakres wstępnej kontroli, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.