Ts 243/14
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2015-04-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być uznana za niedopuszczalną, gdy wskazuje się jako wzorzec kontroli przepisy ustawy zwykłej oraz art. 32 Konstytucji RP bez powołania na inne normy konstytucyjne chroniące konkretne wolności lub prawa?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu, jeśli jako wzorzec kontroli wskazuje się przepisy ustawy zwykłej, ponieważ w postępowaniu skargowym wzorcem może być wyłącznie Konstytucja. Ponadto, art. 32 Konstytucji RP nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli; musi być powołany w związku z innymi normami konstytucyjnymi chroniącymi konkretne wolności lub prawa, których naruszenie skarżący podnosi.Stan faktyczny
Skarżąca zakwestionowała zgodność przepisu rozporządzenia Rady Ministrów z art. 32 Konstytucji oraz art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, kwestionując zasadność przyjęcia wynagrodzenia zastępczego przy ustalaniu renty rodzinnej dla osoby pracującej za granicą. Sąd Apelacyjny oddalił apelację skarżącej, uznając, że skoro składki nie były odprowadzane w Polsce, podstawą wymiaru renty jest wynagrodzenie zastępcze. Skarżąca w skardze konstytucyjnej powołała jako wzorce kontroli art. 32 Konstytucji oraz przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 lutego 2016 r. Pozycja 85 POSTANOWIENIE z dnia 8 kwietnia 2015 r. Sygn. akt Ts 243/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Kotlinowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.W. w sprawie zgodności: § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w spra-wie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. Nr 18, poz. 77, ze zm.) z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej oraz art. 2a ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.), postanawia: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 września 2014 r. (data nadania) A.W. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność § 10 ust. 2 rozpo-rządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. Nr 18, poz. 77, ze zm.) w zakresie, w jakim pomija ustalenie podstawy wymiaru emerytury lub renty od faktycznie wypłacanego wynagrodzenia pracownika zatrudnianego za granicą, z art. 32 Konstytucji i art. 2a ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442, ze zm.; dalej: u.s.u.s.). Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych N. decyzją z kwietnia 2013 r., powołując się na art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, ze zm.), odmówił skarżącej ponownego ustalenia renty rodzinnej. Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. Sąd Okręgowy w N. oddalił odwołanie wyro-kiem z września 2013 r. Skarżąca wniosła apelację od powyższego wyroku, którą Sąd Apela-cyjny w K. oddalił wyrokiem z czerwca 2014 r. W uzasadnieniu sąd podzielił ustalenia orga-nu rentowego i przyznał, że skoro składki na ubezpieczenie nie były odprowadzane w Polsce, to jako podstawę wyznaczenia renty rodzinnej należy przyjąć wynagrodzenie zastępcze. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisów i czterech kopii orzeczeń świadczących
OTK ZU B/2016 Ts 234/14 poz. 85 2 o wyczerpaniu drogi prawnej oraz czterech kopii skargi konstytucyjnej. Pismem z 15 paź-dziernika 2014 r. pełnomocnik uzupełnił wskazane w zarządzeniu sędziego braki. Skarżąca kwestionuje zasadność przyjęcia wynagrodzenia zastępczego jako podstawy ustalenia wysokości renty rodzinnej. Według niej praca wykonywana w Polsce nie może być traktowana jako równoważna z pracą za granicą ze względu na stan skomplikowania i wyso-kość obowiązujących pensji. Skarżąca twierdzi, że istniejąca dysproporcja przy ustalaniu pod-stawy wymiaru renty jest niesprawiedliwa. Nieuwzględnienie faktycznie wypłacanego wyna-grodzenia za granicą – zdaniem skarżącej – narusza zasadę równego traktowania w zatrudnie-niu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, może wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji pu-blicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego okre-ślonych w Konstytucji. Zasady korzystania z tego środka prawnego precyzuje ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: usta-wa o TK). Zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga odpowiada wymaganiom określonym w prawie. Procedura ta umożliwia, już w początkowej fazie postępowania, wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny. 2. W postępowaniu skargowym wzorcem kontroli konstytucyjności przepisów aktu normatywnego można uczynić jedynie przepisy Konstytucji. W analizowanej sprawie skarżą-ca oprócz art. 32 Konstytucji jako wzorzec kontroli wskazała także przepisy u.s.u.s. W ocenie Trybunału nie ma zatem wątpliwości, że rozpoznanie zarzutu o takiej konstrukcji jest niedo-puszczalne. Wobec powyższego na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK należało odmówić nadania skardze dalszego biegu w tym zakre-sie. 3. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji Trybunał Konstytucyjny przypomina, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału art. 32 Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej (zob. np. postanowienia TK z: 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225 oraz 20 lutego 2008 r., SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22). Wyni-ka z tego, że art. 32 Konstytucji może być powołany jako wzorzec kontroli w postępowaniu skargowym tylko wówczas, gdy zostanie odniesiony do treści innych norm konstytucyjnych chroniących poszczególne wolności i prawa naruszone kwestionowaną w skardze konstytu-cyjnej regulacją (zob. np. postanowienie TK z 3 marca 2002 r., Ts 108/01, OTK ZU nr 2/B/2002, poz. 138 i tam cytowane orzecznictwo). Skarżąca nie wskazała jednak norm, które są samodzielnymi wzorcami kontroli, co przesądziło o niedopuszczalności nadania bie-gu skardze konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK – odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
Powołane przepisy
art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło