Ts 247/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-10-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące wysokości zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu naruszają konstytucyjne zasady równości, ochrony własności oraz zasady podziału władzy?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga konstytucyjna spełnia wymagania formalne i merytoryczne, w tym że zarzuty nie są oczywiście bezzasadne. Skarżący, jako adwokat z urzędu, zarzucał, że niższy zwrot kosztów w porównaniu do obrońcy z wyboru narusza prawo do równego traktowania oraz ochronę praw majątkowych. Trybunał uznał, że kwestia ta wymaga merytorycznej oceny zgodności z Konstytucją.Stan faktyczny
Skarżący, adwokat wyznaczony z urzędu w postępowaniu karnym odwoławczym, otrzymał zwrot kosztów pomocy prawnej w wysokości 147,60 zł brutto. Stwierdził, że kwota ta jest o połowę niższa niż przysługiwałaby obrońcy z wyboru w tej samej sprawie. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając naruszenie praw majątkowych, zasady równości oraz zasady podziału władzy przez przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości regulujące koszty pomocy prawnej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 stycznia 2023 r. Pozycja 4 POSTANOWIENIE z dnia 19 października 2022 r. Sygn. akt Ts 247/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.M. o zbadanie zgodności: § 4 ust. 1 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 paź-dziernika 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopła-conej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 września 2021 r. (data nadania) R.M. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle nastę-pującego stanu faktycznego. W wyroku łącznym z 17 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w P. Wydział III Karny zasądził na rzecz skarżącego kwotę 147,60 zł brutto tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej z urzędu udzielonej skazanej (pkt V wyroku). Na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia na punkt V powyższego wyroku Sąd Okręgowy w P. Wydział XVII Karny-Odwoławczy postanowieniem z 7 września 2021 r. (sygn. akt […]) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2022 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 26 kwietnia 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zostały naru-szone przez zakwestionowane w skardze przepisy; 2) uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z prawami lub wolnościami konstytucyjnymi wynikającymi z wzorców kontroli, o których mowa w punkcie 1 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.
OTK ZU B/2023 Ts 247/21 poz. 4 2 W piśmie procesowym z 4 maja 2022 r. (data nadania) skarżący odniósł się do tego zarządzenia. Zdaniem skarżącego w jego sprawie doszło do naruszenia prawa własności i innych praw majątkowych, podlegających równej dla wszystkich ochronie prawnej, jak również prawa do równego traktowania przez władze publiczne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje posta-nowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do kontroli meryto-rycznej. 2.1. Skarga została sporządzona przez adwokata, który przedłożył stosowne pełno-mocnictwo. 2.2. Przysługująca skarżącemu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z 7 września 2021 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. 2.3. Skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż wskazane powyżej rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego, wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone skarżącemu 9 września 2021 r. Natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 29 września 2021 r. (data nadania). 2.4. Określony został przedmiot kontroli, tj. § 4 ust. 1 i § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). 2.5. Zdaniem skarżącego zakwestionowany przepis narusza jego prawa konstytucyjne, ponieważ jako adwokatowi wyznaczonemu do działania w sprawie z urzędu, za obronę skazanego w postępowaniu odwoławczym został mu przyznany zwrot kosztów o połowę niższy, niż zostałby przyznany obrońcy lub pełnomocnikowi ustanowionemu z wyboru w tej samej sprawie. Wskazał, że zakwestionowana norma narusza art. 64 ust. 2 Konstytucji, ponieważ skutkuje brakiem ochrony prawa własności i innych praw majątkowych w postaci wynagrodzenia za wykonaną pracę. Reguluje ona prawo do wynagrodzenia, za tę samą sprawę, dla osób posiadających te same kompetencje zawodowe na zasadach nierównych, co – jego zdaniem – stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 92 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło