Ts 26/16
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2018-06-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny powinien odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu braku powiązania przepisów Konstytucji z prawami podmiotowymi oraz braku pełnomocnictwa szczególnego, czy też powinien uznać, że zarzuty są uprawdopodobnione i przekazać sprawę do rozpoznania merytorycznego?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarżący słusznie powołał przepisy Konstytucji (art. 2, 7, 84, 217) w powiązaniu z art. 64 ust. 1 Konstytucji, który wyraża prawo podmiotowe do własności. Wobec uprawdopodobnienia naruszenia tego prawa oraz braku przesłanek do uznania zarzutów za oczywiście bezzasadne, Trybunał uchylił postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze, przekazując sprawę do rozpoznania merytorycznego.Stan faktyczny
Skarżący B.L. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionującą zgodność art. 32 u.s.u.s. z Konstytucją w zakresie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości składkowe. Trybunał na wstępie odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na brak powiązania wzorców kontroli z prawami podmiotowymi oraz brak pełnomocnictwa szczególnego. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że art. 64 ust. 1 Konstytucji stanowi prawo podmiotowe, a pełnomocnictwo jest ważne.Rozstrzygnięcie
Uwzględnić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 lipca 2018 r. Pozycja 118 POSTANOWIENIE z dnia 7 czerwca 2018 r. Sygn. akt Ts 26/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński – przewodniczący i sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 12 lutego 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej B.L., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 stycznia 2016 r. B.L. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 32 w związku z art. 31 i art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2010 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, ze zm.; dalej: u.s.u.s.), tj. przed wejściem w życie art. 45 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656) – w zakresie, w jakim za-skarżone przepisy dopuszczają orzeczenie na podstawie art. 116 lit. a ustawy z dnia 29 sierp-nia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) „o odpowiedzialności członka zarządu osoby prawnej za zaległości tej osoby prawnej z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fun-dusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych”, z art. 2, art. 7, art. 64 ust. 1, art. 84 i art. 217 Konstytucji. W przekonaniu skarżącego, wątpliwości natury konstytucyjnej budzi nie językowa (dosłowna) treść art. 31 i art. 32 u.s.u.s., lecz ich rozszerzająca wykładnia prezentowana w powołanym w skardze orzecznictwie Sądu Najwyższego, ustalona w drodze jednolitej i konsekwentnej praktyki stosowania tych przepisów, zaaprobowana ostatecznie przez sąd w sprawie skarżącego. Zgodnie z rzeczoną wykładnią skarżone przepisy – na podstawie za-wartego w art. 32 u.s.u.s. odesłania do odpowiedniego stosowania do zaległości z tytułu skła-dek na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pra-cowniczych – stanowią podstawę stosowania art. 116 lit. a ordynacji podatkowej w odniesie-niu do tych zaległości oraz obejmują swym zakresem kwestię odpowiedzialności posiłkowej osób trzecich. W przekonaniu skarżącego, rzeczone odesłanie ustawowe, na mocy którego
OTK ZU B/2018 Ts 26/16 poz. 118 2 został on – jako członek zarządu Stowarzyszenia (…) z siedzibą w W. (dalej: Stowarzyszenie) – obciążony odpowiedzialnością za zaległości składkowe Stowarzyszenia, nie spełnia stan-dardów techniki prawodawczej. Zdaniem skarżącego, przepisy powołane w petitum skargi naruszają konstytucyjną zasadę poprawnej legislacji i ustawowego źródła obowiązków dani-nowych oraz – pośrednio – zasadę legalizmu i zasadę zaufania obywateli do organów władzy publicznej, zaś zastosowane w sprawie skarżącego doprowadziły do naruszenia prawa wła-sności przysługujących mu środków majątkowych. Skarżący zaznaczył, że kwestionowany art. 32 u.s.u.s. utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2010 r. Zasadność zbadania przez Trybunał konstytucyjności tego przepisu uzasadnił argumentem, że zakwestionowany przepis stał się podstawą wydania wobec skarżącego orzeczeń stanowiących tytuły wykonawcze. Postanowieniem z 12 lutego 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 19 lu-tego 2018 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyj-nej. Trybunał wskazał, że art. 2, art. 7, art. 84 oraz art. 217 Konstytucji nie mogą stanowić wzorców kontroli, gdyż nie zostały powiązane przez skarżącego z innymi przepisami Konsty-tucji wyrażającymi prawa lub wolności o charakterze podmiotowym. Odnośnie do zarzutu niezgodności skarżonych przepisów z art. 64 ust. 1 Konstytucji Trybunał stwierdził, że skar-żący nie uzasadnił go. Trybunał zwrócił uwagę także na to, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi dotyczącego złożenia pełnomocnictwa szczególnego do jej sporządzenia oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem. W zażaleniu z 22 lutego 2018 r. (data nadania) skarżący zarzucił Trybunałowi naru-szenie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) „wyrażają-ce się w przyjęciu, iż skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie oraz że braki for-malne skargi, do których usunięcia wezwano skarżącego, nie zostały usunięte w terminie”. Skarżący podniósł, że Trybunał niezasadnie przyjął, że wskazane w skardze przepisy Konsty-tucji zostały uczynione przez skarżącego samoistnymi wzorcami kontroli. Podkreślił, że skar-ga zawiera wszelkie elementy konstrukcyjne wymienione w art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK, a złożo-ne do akt pełnomocnictwo jest pełnomocnictwem szczególnym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074), do postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybuna-łem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycz-nia 2017 r., tj. przed dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i meryto-ryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj-nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie roz-poznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawi-dłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Biorąc pod uwagę wywody poczynione przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, należy przyjąć, że zarzut niekonstytucyjności kwestionowanej normy skarżący wiąże z wa-
OTK ZU B/2018 Ts 26/16 poz. 118 3 dliwym, z punktu widzenia wymogów konstytucyjnych (art. 2, art. 7, art. 84 i art. 217 Konsty-tucji), nałożeniem na niego obowiązków o charakterze daninowym, które doprowadziło do naruszenia przysługującego skarżącemu prawa do własności, przewidzianego w art. 64 ust. 1 Konstytucji. Rację ma więc skarżący, że wymienione w petitum skargi przepisy Konstytucji należało potraktować jako powołane związkowo. 4. Nie wchodząc w meritum sformułowanych w skardze zarzutów, Trybunał uznaje, że skarżący uprawdopodobnił naruszenie przysługujących mu konstytucyjnych praw i wolności. Wniosek ten wydaje się zasadny w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w szczególności w kontekście ciążącej na ustawodawcy powinności zachowania właściwej formy nakładania obowiązków daninowych, w tym precyzyjnego konstruowania norm (przepisów) danino-wych. Ponadto w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uznaniem postawionych przez skarżącego zarzutów za oczywiście bezzasadne. Mając na uwadze powyższe, Trybunał uwzględnił zażalenie skarżącego, co skutkuje przekazaniem sprawy do rozpoznania merytorycznego.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucjiart. 7 Konstytucjiart. 64 ust. 1 Konstytucjiart. 84 Konstytucjiart. 217 Konstytucji
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło