Ts 260/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 czerwca 2023 r. Pozycja 207 POSTANOWIENIE z dnia 20 września 2022 r. Sygn. akt Ts 260/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.V. o zbadanie zgodności: 1) art. 603 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) „w zakresie, w jakim nie przewiduje terminu do wydania uznaniowej decyzji Ministra Sprawiedliwości”, z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 603 § 5 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia „w zakresie, w jakim nie przewiduje prawa skarżącego, po przekazaniu przez Sąd prawomocnego postanowienia wraz z aktami sprawy Ministrowi Spra-wiedliwości, do wniesienia skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowa-nym przez prokuratora i postępowaniu sądowym, bez nieuzasadnionej zwłoki”, z art. 45 ust. 1 Konstytucji; 3) art. 603 § 5 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia „w zakresie, w jakim nie przewiduje prawa skarżącego, po przekazaniu przez Sąd prawomocnego postanowienia wraz z aktami sprawy Ministrowi Spra-wiedliwości, do wniesienia skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwo-ści”, z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 października 2021 r. (data nadania) A.V. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego. Pismem z 23 grudnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do Wojewódzkiego Są-du Administracyjnego w W. (dalej: WSA) skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku władz Stanów Zjednoczonych Ameryki o wydanie skar-żącego, będącego obywatelem Ukrainy. OTK ZU B/2023 Ts 260/21 poz. 207 2 Postanowieniem z 25 marca 2021 r. (sygn. akt […]) WSA skargę odrzucił. Na powyższe orzeczenie złożono skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administra-cyjny (dalej: NSA) postanowieniem z 7 lipca 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia NSA wskazał, że „[w] rozpatrywanej sprawie, jak wskazuje autor skargi kasacyjnej, sąd powszechny odmówił przyjęcia skargi na przewlekłość postępowania z uwagi na fakt, że postępowanie ekstradycyjne zostało prawomocnie zakończone. (…) w ocenie NSA rozstrzygnięcie w przedmiocie ekstradycji nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu k.p.a. i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. (…) Minister Sprawiedli-wości, podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie ekstradycji, działa wyłącznie na podstawie przepisów procedury karnej oraz ewentualnie na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polskę umów międzynarodowych” (s. 4-7 wyroku). Orzeczenie to – doręczone pełnomocnikowi skarżącego 19 lipca 2021 r. – wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem z 25 listopada 2021 r. (doręczonym 2 grudnia 2021 r.) Prezes Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie: 1) prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporzą-dzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konsty-tucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) odpisów orzeczeń (wyroków, postanowień, decyzji, innych rozstrzygnięć) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w tym postanowienia WSA z 25 marca 2021 r. (sygn. akt […]) wraz z czterema kopiami. Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 9 grudnia 2021 r. (data nadania). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 16 marca 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 22 marca 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków for-malnych skargi konstytucyjnej przez: 1) dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób kwestionowany przepis, w zakresie określonym w skardze konstytucyjnej, narusza wolności lub prawa skar-żącego, o których mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji; 2) uzasadnienie zarzutu niekonstytucyj-ności zakwestionowanego przepisu, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego popar-cie. Pismem z 29 marca 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania. W ocenie skarżącego „interpretacja art. 603 § [5] k.p.k. w zakresie wyłączająca kon-trolę bezczynności organów administracji publicznej podważa konstytucyjne prawo do sądu, rozumianego (…) – jako prawo do sądowej kontroli zaniechania organów władzy publicznej. To zaś implikuje niezgodność z prawem takiej interpretacji, która wyklucza wniesienie przez skarżącego skargi na bezczynność organu, jakim jest Minister Sprawiedliwości, który po otrzymaniu akt sprawy zaniechał przepisanych prawem dalszych czynności w tej materii” (s. 18 pisma procesowego). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- OTK ZU B/2023 Ts 260/21 poz. 207 3 łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne-go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W orzecznic-twie Trybunału podkreśla się, że orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, ma być „rozstrzygnięciem kształtującym w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konsty-tucji” (por. postanowienie TK z 13 października 1998 r., sygn. Ts 117/98, OTK ZU nr 3/1999, poz. 43). Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecz-nie o konstytucyjnych wolnościach, prawach albo obowiązkach skarżącego, naruszając w ten sposób jego konstytucyjne prawa lub wolności. Skarga konstytucyjna jest bowiem środkiem ochrony praw i wolności naruszonych w wyniku oparcia ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracyjnego na przepisie niezgodnym z Konstytucją. Dlatego też kontrola abs-trakcyjna, dotycząca przepisów, które nie były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego, jest w tym trybie niedopuszczalna. Przedmiotem kontroli zainicjowa-nej skargą konstytucyjną mogą być bowiem wyłącznie unormowania, których zastosowanie w konkretnej sprawie skarżącego znalazło wyraz w ostatecznym orzeczeniu sądu lub organu administracji publicznej (por. postanowienia TK z: 19 października 2004 r., sygn. SK 13/03, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 101; 13 listopada 2018 r., sygn. Ts 28/17, OTK ZU B/2019, poz. 9; 7 marca 2018 r., sygn. Ts 91/17, OTK ZU B/2019, poz. 159; 25 czerwca 2017 r., sygn. Ts 145/16, OTK ZU B/2019, poz. 87). „O tym, że zaskarżony akt normatywny był w znacze-niu konstytucyjnym podstawą ostatecznego orzeczenia, można generalnie mówić wtedy, gdy owo rozstrzygnięcie – przy tym samym przedmiocie i zakresie sprawy – byłoby lub mogłoby być inne w przypadku nieobowiązywania normy prawnej o treści kwestionowanej przez skar-żącego. Nie ma przy tym decydującego znaczenia, czy organ prowadzący zakończoną sprawę powołał kwestionowany przez skarżącego przepis explicite, czy też przepis ten był meryto-ryczną przesłanką zastosowania prawa w danej sprawie” (wyrok pełnego składu Trybunału z 21 września 2011 r., sygn. SK 6/10, OTK ZU nr 7/A/2011, poz. 73). Trybunał stwierdza, że zakwestionowany w skardze przepis – w zakresie określonym przez skarżącego – nie może być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, ponieważ nie był podstawą wydania ostatecznego rozstrzygnięcia (tj. postanowienia Naczelnego Sądu Ad-ministracyjnego z 7 lipca 2021 r., sygn. akt […]). Istota sprawy dotyczyła bowiem przede wszystkim oceny, czy działania Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie ekstradycji podlega-ją kognicji sądów administracyjnych, podczas gdy podnoszony w skardze problem konstytu-cyjny odnosi się do kwestii braku: 1) określonego terminu, w ciągu którego Minister Spra-wiedliwości obowiązany byłby do wydania decyzji w przedmiocie ekstradycji; 2) możliwości wniesienia skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygoto-wawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki po przekazaniu Ministrowi Sprawiedliwości przez sąd prawomocnego postanowienia w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej wraz z ak-tami sprawy; 3) możliwości wniesienia skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości po przekazaniu mu postanowienia sądu w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie oso-by ściganej wraz z aktami sprawy. Nie ma więc związku między wskazanym jako ostateczne rozstrzygnięcie postanowieniem NSA a zaskarżonym przepisem oraz podniesionym przez skarżącego naruszeniem prawa podmiotowego. Okoliczność ta – zgodnie z art. 79 ust. 1 Kon-stytucji i art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – przemawia za odmową nadania skardze dalszego biegu w zakresie odnoszącym się do wskazanego pisma. 3. Niezależnie od powyższej okoliczności skarga nie spełnia także innych, podstawo-wych wymagań, jakie wynikają z treści art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 u.o.t.p.TK. OTK ZU B/2023 Ts 260/21 poz. 207 4 W szczególności skarżący nie wskazał, w jaki sposób prawa lub wolności wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze przepis (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Nie uczynił tego nawet pomimo stosownego wezwania w tym zakresie. W piśmie procesowym z 29 marca 2022 r., będącym odpowiedzią na wezwanie sędziego TK do usunięcia braków formalnych, ograniczył się jedynie do wyrażenia przekonania o nie-zgodności kwestionowanego przepisu z Konstytucją, poprzestając na powtórzeniu argumenta-cji zawartej w skardze. Nie wyjaśnił na czym owa niezgodność – jego zdaniem – polega. Brak uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego w skardze przepisu ze wskazanym przez skarżącego wzorcem konstytucyjnym oraz brak powołania argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK) – mimo stosownego wezwania w tym zakresie – prowadzi Trybunał do ustalenia, że skarżący dąży jedynie do uzyskania ko-rzystnego ze swojego punktu widzenia rozstrzygnięcia, a nie do ochrony przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych. W konsekwencji Trybunał stwierdza, że nieusunięcie bra-ków formalnych skargi stanowi – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – kolejną samo-dzielną przesłankę odmowy nadania skardze dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.