Ts 260/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 lipca 2024 r. Pozycja 179 POSTANOWIENIE z dnia 7 marca 2024 r. Sygn. akt Ts 260/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 14 grudnia 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 listopada 2022 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że: 1) art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szcze-gólnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej: ustawa o covid) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji; 2) art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji; 3) art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1313, ze zm.; dalej: ustawa o PGSP) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji; 4) art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2100; dalej: ustawa o PGRP) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji. Postanowieniem z 14 grudnia 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 2 stycznia 2024 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej. Odnośnie do zakwestionowanego w skardze art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o covid Trybunał wskazał, że z uwagi na swój szczególny i tymczasowy charakter został on 28 wrze-śnia 2023 r. uchylony na podstawie art. 28 pkt 2 w związku z art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustro- OTK ZU B/2024 Ts 260/22 poz. 179 2 ju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1860). W związku z tym zarzucane przez skarżącego w skardze naruszenie wolności i praw nie ma już charakteru aktualnego, a co za tym idzie, skarżący nie ma interesu prawnego w merytorycznym rozpoznaniu skargi. Trybunał stwierdził ponadto, że skarżący nie wskazał, które wolności lub prawa zostały naruszone przez powyższą regulację i nie uza-sadnił zarzutów, ponieważ w tym zakresie nie usunął braków formalnych wskazanych w za-rządzeniu sędziego Trybunału. Nieusunięcie braków formalnych było też jedną z podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu w zakresie, w jakim skarżący zakwestionował art. 244 § 1 k.p.c., art. 15 ust. 3 ustawy o PGSP oraz art. 33 ust. 2 ustawy o PGRP. W piśmie procesowym nadesłanym w od-powiedzi na zarządzenie sędziego z 27 lutego 2023 r. skarżący nie wyjaśnił bowiem, w jakim zakresie wskazane przepisy były podstawami dołączonych do skargi orzeczeń. Trybunał stwierdził ponadto, że nie istnieje żaden związek pomiędzy treścią orzeczeń, zaskarżonymi przepisami a sformułowanymi w skardze zarzutami ich niekonstytucyjności. W tym zakresie skarga nie spełnia podstawowych warunków wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a do-precyzowanych w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). W zażaleniu złożonym 9 stycznia 2024 r. (data nadania) skarżący zażądał skierowania przez skład orzekający „pytania prejudycjalnego” do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 60 ust. 4 u.o.t.p.TK z art. 190 ust. 5 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji, a także art. 59 ust. 4 u.o.t.p.TK z art. 79 ust. 1, art. 79 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 4, art. 79 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 1 i 2, art. 2 w związku z art. 7, art. 2 w związku z art. 79 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku, jak również o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie skargi do merytorycznego rozpoznania. Odnośnie do podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu w zakresie, w jakim jej przedmiotem są art. 244 § 1 k.p.c., art. 15 ust. 3 ustawy o PGSP oraz art. 33 ust. 2 ustawy o PGRP, skarżący zwrócił uwagę na to, że ustawodawca nie nałożył na wnoszącego skargę wymogów co do treści, zakresu i objętości uzasadnienia. Zatem aby Trybunał nadał skardze dalszy bieg, wystarczy jakiekolwiek uzasadnienie sformułowanych w niej zarzutów. Skarżący podniósł, że wniesiona przez niego skarga jest uzasadniona, nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, a postawione w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne. Przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują „możliwości weryfikacji zasadności merytorycznej skargi konsty-tucyjnej na etapie jej wstępnej kontroli w składzie jednoosobowym”. Rozstrzygnięcie Trybu-nału ma zatem charakter merytoryczny i z tego powodu „jest formalnie niedopuszczalne”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2024 Ts 260/22 poz. 179 3 2. Odnośnie do żądania skarżącego skierowania przez skład orzekający pytania preju-dycjalnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 60 ust. 4 i art. 59 ust. 4 u.o.t.p.TK należy zauważyć, że ani Konstytucja, ani przepisy u.o.t.p.TK nie przewidują takiej formy aktywności procesowej. Nie upoważniają także Trybunału do wszczęcia postępowania ex officio. W obowiązującym stanie prawnym z wnioskiem o zbada-nie hierarchicznej zgodności aktów prawnych mogą wystąpić do Trybunału wyłącznie pod-mioty określone w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 ustawy zasadniczej. Każdy natomiast, czyje konsty-tucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w u.o.t.p.TK wystąpić do Trybunału ze skargą konstytucyjną (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Ma-jąc powyższe na względzie, Trybunał stwierdza, że sformułowany przez skarżącego w zaża-leniu wniosek nie wywołuje żadnych skutków procesowych (por. postanowienie TK z 23 paź-dziernika 2023 r., sygn. Ts 6/23, OTK ZU B/2023, poz. 303). 3. Trybunał stwierdza, że zarzuty postawione w zażaleniu nie podważają podstaw od-mowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 3.1. W złożonym środku odwoławczym skarżący podniósł, że odmowa przekazania skargi do merytorycznej oceny (w zakresie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzy-sowych, Dz. U. poz. 374, ze zm.; dalej: ustawa o covid) uniemożliwia mu wznowienie postę-powania, a w konsekwencji wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym. Zaznaczył jed-nakże, że przedstawione w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Trybunału „nie jest chy-bione”, dlatego wnosi o zbadanie przez Trybunał zgodności z Konstytucją art. 59 ust. 4 u.o.t.p.TK, jako naruszającego prawo do rzetelnej procedury sądowej zgodnej z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Mając powyższe na względzie, Trybunał stwierdza, że skarżący nie podważył podsta-wy odmowy nadania skardze dalszego biegu w zakresie, w jakim jej przedmiotem jest art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy o covid. 3.2. Za niezasadny należy uznać sformułowany w zażaleniu zarzut, jakoby na etapie wstępnej kontroli Trybunał dokonał merytorycznej oceny skargi (w zakresie art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z 2022 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.; art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii General-nej Skarbu Państwa, Dz. U. z 2016 r. poz. 1313, ze zm.; dalej: ustawa o PGSP oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2022 r. poz. 2100; dalej: ustawa o PGRP). Zdaniem składu rozpoznającego zażalenie Trybunał Konstytucyjny nie przekroczył granic wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że ustawo-dawca precyzyjnie określił warunki formalne wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 44 ust. 1, art. 53 oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), a na Trybunał Konstytucyjny nałożył obowiązek zbada-nia, czy zostały one spełnione (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Jednym z tych wymogów jest prze-widziany w art. 79 Konstytucji i potwierdzony w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK warunek uza-sadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu norma-tywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argu-mentów lub dowodów na jego poparcie. Rozpatrywana skarga została poddana procedurze kontrolnej, a jej wynik okazał się negatywny dla skarżącego. Trybunał Konstytucyjny stwier-dził, że skarżący nie uzasadnił zarzutów niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów z postanowieniami Konstytucji wskazanymi jako wzorce kontroli skargi. Przedstawił bowiem wywody, które w ogóle nie odpowiadają wymogom określonym w art. 53 ust. 1 pkt 3 OTK ZU B/2024 Ts 260/22 poz. 179 4 u.o.t.p.TK, tylko noszą cechy skargi na stosowanie prawa. Powyższa ocena nie ma charakteru merytorycznego, nie dotyczy bowiem zgodności zaskarżonych przepisów z Konstytucją. Za nieuzasadniony należy uznać sformułowany w zażaleniu zarzut, jakoby w posta-nowieniu z 14 grudnia 2023 r. „nie wykazano, a nawet nie próbowano wykazać aby skarga konstytucyjna strony posiadała braki formalne” (s. 6 zażalenia). Skarżący wydaje się nie zau-ważać, że stosowny wywód w tym zakresie znajduje się na stronie 7 i 8 uzasadnienia skarżo-nego postanowienia. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.