Ts 265/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 lipca 2025 r. Pozycja 215 POSTANOWIENIE z dnia 18 kwietnia 2025 r. Sygn. akt Ts 265/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski – sprawozdawca Krystyna Pawłowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na punkt 2 sentencji postanowienia Try-bunału Konstytucyjnego z 6 marca 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej T.K. w pozostałym zakresie, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 listopada 2021 r. (data nadania) T.K. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności: 1) art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) „w zakresie, w jakim pomija jako podstawę wyłą-czenia sędziego od udziału w orzekaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się po wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie zakończonej wydaniem tegoż wyroku jest nie-zgodny” z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności spo-rządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284); 2) art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) w związku z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodaro-wania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) „w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalności doręcze-nia decyzji wraz z załącznikami (o którymi mowa w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia)” z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 78 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. OTK ZU B/2025 Ts 265/21 poz. 215 2 Jako ostateczne orzeczenie, w związku z którym wniesiona została skarga konstytu-cyjna, skarżący wskazał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]). 2. Postanowieniem z 6 marca 2024 r., na podstawie art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 30 li-stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej w sprawie zgodności art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) w związku z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) „w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalności doręczenia decyzji wraz z załącznikami (o których mowa w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia)” z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1, art. 78 w zwią-zku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie, uznawszy, że zaskarżone prze-pisy: art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. nie były podstawą prawną osta-tecznego orzeczenia wydanego w sprawie, w związku z którą została wniesiona skarga kon-stytucyjna. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]), będący ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego, nie został oparty na art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a., ani przepisy te nie zostały powołane w uzasad-nieniu tego wyroku. Skarżący nieprawidłowo określił przedmiot kontroli w niniejszym postę-powaniu. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozpoznawana skarga konsty-tucyjna w zakresie art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. nie spełniła warun-ku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Odnośnie do art. 179a p.p.s.a. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że rozpatrywana skarga nie spełniła przesłanki określonej w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, ponieważ w uza-sadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący nie skonfrontował treści kwestionowanego art. 179a p.p.s.a. ze wskazanymi w petitum skargi wzorcami kontroli. Przedstawił jedynie argumenty uzasadniające zarzut dotyczący treści art. 18 i art. 19 p.p.s.a., przepisów regulujących wyłą-czenie sędziego od orzekania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. 3. W piśmie z 2 kwietnia 2024 r. (data nadania) skarżący wniósł zażalenie na punkt 2 postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2024 r., tj. w części, w jakiej Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w sprawie zgodności art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytu-cji, art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wol-ności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), zarzucając naruszenie przepisów postępowania: „naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK po-przez jego niezastosowanie i brak nadania skardze konstytucyjnej biegu w całości, a zastoso-wanie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK i wydanie przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt Ts 265/21 w którym w pkt 2 odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie czym naruszył art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK, art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK poprzez jego zastosowanie i błędne przy-jęcie, że skarga nie spełnia wymogów formalnych oraz że usunięcie braków nie jest możliwe a w konsekwencji odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej pomimo nie we-zwania do usunięcia braków formalnych skargi” (s. 1 i 2 zażalenia). Skarżący wniósł o uchy-lenie zaskarżonego postanowienia w punkcie 2 i nadanie dalszego biegu skardze konstytucyj- OTK ZU B/2025 Ts 265/21 poz. 215 3 nej w sprawie zgodności art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. ze wskaza-nymi wzorcami kontroli konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytu-cyjny bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnie-nie przesłanek odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał analizuje także zarzuty zażalenia, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę za-skarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie z 6 marca 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie (punkt 2 sentencji po-stanowienia) jest prawidłowe, a stanowisko skarżącego wyrażone w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie przedstawiono argumentów, które podałyby w wątpliwość prze-słankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej przedstawioną w postanowie-niu. 3. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno-ści i praw, którego merytoryczne rozpoznanie uwarunkowane zostało spełnieniem przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej mogą być tylko przepisy usta-wy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji pu-blicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego okre-ślonych w Konstytucji. Doprecyzowanie art. 79 ust. 1 Konstytucji następuje w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, który zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, będącego podstawą ostatecznego orzeczenia w spra-wie skarżącego, w stosunku do którego domaga się on stwierdzenia niezgodności z Konstytu-cją. Zgodnie z powyższym przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko zarzut niekon-stytucyjności przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego ostatecz-nie rozstrzygnięto o wolnościach lub prawach konstytucyjnych przysługujących skarżącemu. Orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny w pełni podziela pogląd wy-rażony w zaskarżonym postanowieniu z 6 marca 2024 r., zgodnie z którym w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej nie zostały spełnione podstawowe przesłanki wniesienia skargi kon-stytucyjnej określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny sprawy Trybunał Konsty-tucyjny trafnie stwierdził, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt […]), wskazany przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie o jego konstytucyjnych wolnościach i prawach, nie został oparty na zaskarżonych przepisach: art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ani przepisy te nie zostały powołane w uzasadnieniu tego wyroku, co oznacza, że przepisy te nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. OTK ZU B/2025 Ts 265/21 poz. 215 4 Zgodnie z powyższym Trybunał Konstytucyjny zasadnie odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej we wskazanym wyżej zakresie uznawszy, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełniała warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w zwią-zku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, tj. podstawowej przesłanki dopuszczalności merytorycz-nego rozpoznania skargi konstytucyjnej. Trybunał słusznie zwrócił uwagę, że rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełniała także przesłanki określonej w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, ponieważ w uzasadnieniu skargi skarżący nie skonfrontował treści kwestionowa-nego art. 179a p.p.s.a. ze wskazanymi w petitum skargi wzorcami kontroli. Rozpoznając zażalenie orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2024 r. Zarzutami sformułowanymi w uzasadnieniu zażalenia skarżący nie zakwestionował przyczyny, z powodu której skarga konstytucyjna, odnośnie do kwestionowanych art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. nie mogła stanowić przedmiotu merytorycznego rozpoznania. Skarżący nie dostarczył argumentów podważających przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytu-cyjnej, wskazaną w punkcie 2 sentencji postanowienia z 6 marca 2024 r. Podstawy odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie podważa także podany w zażaleniu zarzut zaniechania przez Trybunał wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi. Skarżący niewłaściwie przyjmuje, że wstępna kontrola skargi konstytucyjnej każdorazowo wymaga wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi. Z przepisów ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie da się bowiem wyprowadzić takiego wniosku. Brak formalny skargi konstytucyjnej to nieistnienie jednego z jej elementów, którego uzupełnienie pozwala na merytoryczne rozpoznanie tego środka prawnego. Zasadniczą przesłanką odmowy nadania dalszego biegu niniejszej skardze konsty-tucyjnej było niespełnienie przez skarżącego wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytu-cji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, przesądzającego o niedopuszczalności nadania skardze dalszego biegu odnośnie do art. 179a w związku z art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a. Mając na uwadze charakter skargi konstytucyjnej jako nadzwyczajnego, a zarazem sformali-zowanego środka ochrony konstytucyjnych wolności i praw, Trybunał słusznie zatem przyjął, że w sprawie skarżącego nie było konieczne usunięcie braku formalnego skargi konstytucyj-nej poprzez uzasadnienie zarzutu niezgodności art. 179a p.p.s.a. ze wskazanym konstytucyj-nym prawem. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił, jak w sentencji.