Ts 266/16
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2018-03-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być rozpoznana merytorycznie, gdy orzeczenie wskazane przez skarżącą jako ostateczne zostało uchylone przez Sąd Najwyższy i przekazane do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ warunek wyczerpania drogi prawnej nie został spełniony. Orzeczenie wskazane przez skarżącą jako ostateczne utraciło ten przymiot na skutek uchylającego postanowienia Sądu Najwyższego, które przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Do czasu wydania nowego, ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym, skarga konstytucyjna nie może być rozpoznana merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżąca spółka zaskarżyła przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące nabycia własności przez zasiedzenie, powołując się na naruszenie zasad państwa prawnego, ochrony własności i zaufania do prawa. W postępowaniu cywilnym Sąd Okręgowy stwierdził nabycie własności przez Skarb Państwa, co zostało uchylone przez Sąd Najwyższy, który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga konstytucyjna została wniesiona w okresie, gdy sprawa cywilna nie była jeszcze zakończona ostatecznie.Rozstrzygnięcie
odmowa nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 kwietnia 2023 r. Pozycja 123 POSTANOWIENIE z dnia 22 marca 2018 r. Sygn. akt Ts 266/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] Sp. z o.o. z siedzibą w K. w sprawie zgodności: 1) art. 172 § 1 w związku z art. 175 oraz w związku z art. 121 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.) z art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 172 § 1 w związku z art. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.) w związku z art. 234 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.) z art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 172 § 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 4) art. 5 w związku z art. 172 § 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.) z art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospoli-tej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie, 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W sporządzonej przez adwokata skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 grudnia 2016 r. (data nadania), […] Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność: po pierwsze – art. 172 § 1 w związku z art. 175 oraz w związku z art. 121 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, ze zm.; dalej: k.c.) z art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji; po drugie – art. 172 § 2 w związku z art. 7 k.c. w związku z art. 234 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
OTK ZU B/2023 Ts 266/16 poz. 123 2 (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, ze zm.) z art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji; po trzecie – art. 172 § 1 k.c. z art. 2 Konstytucji; po czwarte – art. 5 w związku z art. 172 § 1 k.c. z art. 2 oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Postanowieniem z 10 listopada 2015 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w G. VII Wy-dział Cywilny oddalił wniosek Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta G. (dalej: wnioskodaw-ca) o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości zabudowanej położo-nej w G., a należącej do skarżącej. W wyniku apelacji wnioskodawcy, Sąd Okręgowy w G. III Wydział Cywilny Odwo-ławczy (dalej: Sąd Okręgowy) postanowieniem z 8 czerwca 2016 r. (sygn. akt […]) zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że stwierdził, iż wnioskodawca nabył 1 września 1990 r. własność przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie. W związku z tym, że Sąd Najwyższy przyjął do rozpoznania skargę kasacyjną skarżą-cej, wniesioną od postanowienia Sądu Okręgowego, Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. zawiesił postępowanie zainicjowane wniesiem skargi konstytucyjnej. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej, Sąd Najwyższy postanowieniem z 12 gru-dnia 2017 r. (sygn. akt […]) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach. W skardze konstytucyjnej, skarżąca zarzuciła kwestionowanym przepisom, że naru-szają jej konstytucyjne wolności i prawa wynikające z zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasady stabilności orzeczeń wydawanych przez jego organy oraz zasady bezpieczeństwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasady ochrony własności (art. 21 ust. 1 Konstytucji), zasady prawa do własności i innych praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji) w związku z zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Kon-stytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowa-dzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try-bunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i mery-toryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpo-znaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie po-stępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybu-nał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, a także gdy jest oczywiście bezzasadna. 3. Stosownie do art. 78 a contrario u.o.t.p. TK oraz art. 180 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, dalej: k.p.c.), który ma odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Trybunałem Konsty-tucyjnym na zasadzie określonej w art. 36 u.o.t.p. TK, zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu, gdy toczące się równolegle inne postępowanie (które może mieć wpływ na roz-
OTK ZU B/2023 Ts 266/16 poz. 123 3 strzygnięcie sprawy) zostanie prawomocnie zakończone. Wobec wydania przez Sąd Naj-wyższy postanowienia o uchyleniu orzeczenia – wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne w sprawie – Trybunał podjął z urzędu zawieszone postępowanie zainicjowane wniesieniem skargi konstytucyjnej. 4. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK w związku z art. 79 w zw. z art. 197 Konstytucji, jednym z podstawowych warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej do merytorycznego rozpoznania jest wyczerpanie przez skarżącą drogi praw-nej, zakończonej wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia. Jako ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie objętej badaną skargą konstytucyjną, skar-żąca wskazała postanowienie Sądu Okręgowego w G. III Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) z 8 czerwca 2016 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Okrę-gowego). Sąd Najwyższy postanowieniem z 12 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]) uchylił zaskar-żone postanowienie Sądu Okręgowego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpo-znania. Wobec tego, postanowienie Sądu Okręgowego utraciło przymiot ostatecznego rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Jeżeli w sprawie objętej badaną skargą konstytucyjną, skarżąca wskazała jako osta-teczne rozstrzygnięcie takie orzeczenie, które utraciło przymiot ostateczności, to brak jest podstaw do rozpoznana takiej skargi przez Trybunał Konstytucyjny. 5. Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 21 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło