Ts 267/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-07-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu w przypadku nieusunięcia braków formalnych, w tym braku udokumentowania daty doręczenia ostatecznego orzeczenia oraz niewystarczającego wskazania naruszonych praw konstytucyjnych?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący nie usunął w wyznaczonym terminie braków formalnych. W szczególności nie przedstawił dowodów dokumentujących datę doręczenia ostatecznego orzeczenia oraz datę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, co uniemożliwia weryfikację terminowości wniesienia skargi. Ponadto skarżący nie wskazał w sposób wystarczający, które konkretne wolności lub prawa zostały naruszone oraz w jaki sposób, ograniczając się do ogólnego twierdzenia o naruszeniu przepisów.Stan faktyczny
Skarżący R.S. złożył skargę konstytucyjną na postanowienie Prokuratora Rejonowego o odmowie wszczęcia śledztwa oraz postanowienie Sądu Rejonowego o utrzymaniu tej odmowy w mocy. Skarga dotyczyła zgodności art. 465 § 1 i 2 k.p.k. z szeregiem przepisów Konstytucji RP. Trybunał wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych, w tym udokumentowania dat doręczeń i wskazania naruszonych praw. Skarżący odpowiedział pismem, w którym powołał się na treść własnego pisma z 2020 r. oraz oświadczenie pełnomocnika, ale nie przedstawił wymaganych dokumentów dowodowych ani szczegółowo wyjaśnił istoty naruszenia praw.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 listopada 2025 r. Pozycja 306 POSTANOWIENIE z dnia 10 lipca 2025 r. Sygn. akt Ts 267/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności: art. 465 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 4, art. 10, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 32, art. 41 ust. 1, art. 42, art. 45, art. 176 ust. 1 oraz art. 182 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 listopada 2021 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następu-jącego stanu faktycznego. Postanowieniem z 19 czerwca 2020 r. (sygn. akt […]) Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej w S. – na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.) – odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia w dniach 29 maja i 5 czerwca 2020 r. czynu zabronionego w postaci niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień Dyrektora Aresztu Śledczego w S. poprzez zakazanie skarżącemu korzystania z zegarka, tj. o czyn z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, ze zm.). Sąd Rejonowy w S. w postanowieniu z 16 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) nie uwzględnił zażalenia skarżącego na powyższe orzeczenie. 2. Skarżący wskazał, że „źródłem normatywnym podnoszonego w [s]kardze problemu jest art. 426 § 2 k.p.k., a ściślej – brak regulacji szczególnej, (…) przewidującej zażalenie na postanowienie sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu lub odmowie wszczę-cia postępowania przygotowawczego” (s. 3 i 4 skargi).
OTK ZU B/2025 Ts 267/21 poz. 306 2 3. Zarządzeniem z 28 grudnia 2021 r. (doręczonym 12 stycznia 2022 r.) Prezes Trybu-nału Konstytucyjnego wezwał skarżącego – pod rygorem ujemnych skutków procesowych – do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 Konstytucji, w związku z którym wniesiona została skarga konstytucyjna; 2) udokumentowanie dat: a) doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego jako ostateczne (doręczenie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświad-czonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki), b) złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej, c) doręczenia adwokatowi J.M. rozstrzygnięcia Okręgowej Rady Ad-wokackiej w K. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego; 3) podanie, czy od wskazanego ‒ zgodnie z punktem 1 zarządzenia ‒ ostatecznego orzeczenia został wniesio-ny nadzwyczajny środek zaskarżenia; 4) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgod-ność z oryginałem: a) postanowienia Sądu Rejonowego w T. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezento-wania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (wraz z czterema ko-piami), b) ostatecznego orzeczenia, w związku z którym została wniesiona skarga konstytu-cyjna, c) orzeczeń (wyroków, postanowień, decyzji, innych rozstrzygnięć) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 5) doręczenie czterech kopii: a) pisma Okręgowej Rady Adwo-kackiej w K. z 2 sierpnia 2021 r. o wyznaczeniu adwokata J.M. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, b) wniosku pełnomocnika skarżącego z 2 listopada 2021 r. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. W piśmie z 19 stycznia 2022 r. (data nadania) skarżą-cy odniósł się do wezwania. Zarządzeniem z 30 marca 2023 r. (doręczonym 6 kwietnia 2023 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącego – pod rygorem odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu – do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) udokumentowanie dat: a) doręczenia skarżącemu postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 16 listopada 2020 r. (sygn. akt […]), b) złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej, c) doręczenia adwokatowi J.M. rozstrzygnięcia Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego; 2) wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego wynikające z powołanych wzorców kontroli – art. 4, art. 10, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 32, art. 41 ust. 1, art. 42, art. 45, art. 176 ust. 1 oraz art. 182 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy; 3) wyjaśnienie, w jaki sposób zakwestionowane w skardze przepisy naruszają, zdaniem skarżącego, konstytucyjne wolności lub prawa skarżą-cego, o których mowa w punkcie 2 zarządzenia; 4) doręczenie odpisu lub kopii poświadczo-nej za zgodność z oryginałem postanowień: a) referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w T. z 21 lipca 2021 r. (sygn. akt […]) o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzę-du, b) Sądu Rejonowego w S. z 16 listopada 2020 r. (sygn. akt […]). Skarżący odpowiedział na zarządzenie w piśmie z 11 kwietnia 2023 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać przesłanki dopuszczalności jej merytorycznego rozpoznania, które zostały uregu-lowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowane w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK). Gdy skarga konstytucyjna nie spełnia warunków for-malnych, a także gdy jest oczywiście bezzasadna lub gdy jej braki nie zostały usunięte w określonym terminie, Trybunał Konstytucyjny wydaje postanowienie o odmowie nadania
OTK ZU B/2025 Ts 267/21 poz. 306 3 skardze dalszego biegu. Wstępne rozpoznanie służy bowiem wyeliminowaniu – już w począt-kowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego roz-strzygania. 2. W piśmie z 11 kwietnia 2023 r. (dalej: pismo), złożonym do akt w odpowiedzi na zarządzenie sędziego Trybunału z 30 marca 2023 r. (dalej: zarządzenie), skarżący wyjaśnił, że „[p]ostanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 16.11.2020 r. o sygn. akt: […] doręczone zostało Skarżącemu w dniu 23.11.2020 r. Fakt ten wynika z treści pisma Skarżącego z dnia 25.11.2020 r.” (s. 1 pisma). Przedstawienie takiej informacji nie wypełnia ustawowego obo-wiązku udokumentowania daty doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia skarżącemu (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK; punkt 1 lit. a zarządzenia). Podobnie należy ocenić kwestię wykonania przez skarżącego wezwania do udokumentowania daty doręczania adwokatowi J.M. rozstrzy-gnięcia Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego (punkt 1 lit. c zarządzenia). Waloru udokumentowania nie ma bowiem oświad-czenie pełnomocnika skarżącego, że pismo to odebrał 4 sierpnia 2021 r. (s. 1 pisma). Brak udokumentowania dat doręczenia, o których mowa, uniemożliwia ustalenie, czy rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona w wyznaczonym ustawowo terminie. W odpowiedzi na wezwanie do wskazania naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw wynikających z powołanych w skardze wzorców kontroli – art. 4, art. 10, art. 30, art. 31 ust. 1, art. 32, art. 41 ust. 1, art. 42, art. 45, art. 176 ust. 1 oraz art. 182 Konstytucji (punkt 2 zarządzenia) skarżący poprzestał na wskazaniu, że przepisy te zostały naruszone (s. 1 pisma). Nie określił ponadto, mimo wezwania zawartego w punkcie 3 zarządzenia, sposobu narusze-nia konstytucyjnych wolności lub praw. Stwierdził jedynie, że „szczegółową odpowiedź (…) sporządził w [s]kardze [k]onstytucyjnej z dnia 2.11.2021 r., którą w pełni popier[a] i pod-trzymuj[e]” (s. 1 i 2 pisma). Biorąc pod uwagę powyższe Trybunał stwierdza, że skarżący nie usunął w terminie braków formalnych skargi konstytucyjnej wymienionych w punktach: 1 lit. a i c, 2 oraz 3 za-rządzenia. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny, działając na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, orzekł jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 4 Konstytucji RPart. 10 Konstytucji RPart. 30 Konstytucji RPart. 31 ust. 1 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 41 ust. 1 Konstytucji RPart. 42 Konstytucji RPart. 45 Konstytucji RPart. 176 ust. 1 Konstytucji RPart. 182 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło