Ts 27/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-04-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 3942 § 11 k.p.c. w zakresie, w jakim nie daje stronie prawa do zaskarżenia kosztów zastępstwa procesowego przyznanych w toku postępowania zażaleniowego na etapie postępowania apelacyjnego, narusza prawo do sądu oraz zasadę proporcjonalności ograniczeń?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że zarzuty skarżącej nie są oczywiście bezzasadne. Skarga dotyczyła braku możliwości zaskarżenia postanowienia o kosztach zastępstwa procesowego wydawanego w ramach zażaleniowego postępowania wpadkowego na etapie apelacji, co skarżąca uważała za naruszenie prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Trybunał uznał, że skarga spełnia wymogi formalne i merytoryczne do dalszego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca stroną pozwaną w postępowaniu apelacyjnym, została obciążona kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 5400 zł w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z 1 grudnia 2020 r. Skarżąca wniosła zażalenie na to rozstrzygnięcie, które zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny jako niedopuszczalne postanowieniem z 21 grudnia 2020 r. Skarżąca zaskarżyła ten brak możliwości zaskarżenia kosztów do Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na niezgodność art. 3942 § 11 k.p.c. z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 maja 2022 r. Pozycja 93 POSTANOWIENIE z dnia 27 kwietnia 2022 r. Sygn. akt Ts 27/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w G. o zbadanie zgodności: art. 3942 § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil-nego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), „o treści obowiązującej na dzień złożenia skargi”, w zakresie, w jakim „nie daje stronie prawa do zaskarżenia kosztów za-stępstwa procesowego przyznanych w toku postępowania zażaleniowego na eta-pie postępowania apelacyjnego”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 lutego 2021 r. (data nadania), […] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w G. (dalej: skarżąca) – reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru – wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Postanowieniem z 1 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w K. oddalił za-żalenie skarżącej (będącej stroną pozwaną) na postanowienie wpadkowe tego Sądu z 26 sier-pnia 2020 r. (sygn. akt […]) oraz zasądził od skarżącej na rzecz strony powodowej kwotę 5400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania skarżąca wniosła zażalenie, które – jako niedopuszczalne – zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny w K. postanowieniem z 21 grud-nia 2020 r. (sygn. akt […]). 2. Zdaniem skarżącej art. 3942 § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po-stępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w sposób niezgodny z Konstytucją zamyka stronie postępowania cywilnego drogę sądową do zaskarżenia orzecze-nia w przedmiocie kosztów zastępstwa prawnego zasądzonych po raz pierwszy, które to orze-czenie zostało wydane w ramach zażaleniowego postępowania wpadkowego (prowadzonego w ramach postępowania apelacyjnego).
OTK ZU B/2022 Ts 27/21 poz. 93 2 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 25 marca 2021 r. skarżąca – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – została wezwana do usunięcia braków skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania skarżącej w postę-powaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wraz z czterema kopiami; 2) przedłożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzającego, że Prezes Zarządu, który podpisał pełnomocnictwo, jest umocowany do reprezentacji skarżącej, wraz z czterema kopiami; 3) podanie i udokumentowanie daty doręczenia skarżącej orzeczenia wskazanego jako ostateczne. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 6 kwietnia 2021 r. W sporządzonym przez pełnomocnika i wniesionym do Trybunału 8 kwietnia 2021 r. (data nadania) piśmie procesowym skarżąca wykonała powyższe zarządzenie. 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 2021 r. skarżąca – na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez uzasadnienie – stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK – zarzutu nie-zgodności art. 3942 § 11 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 1 czerwca 2021 r. W sporządzonym przez pełnomocnika i wniesionym do Trybunału 6 czerwca 2021 r. (data nadania) piśmie procesowym skarżąca wykonała powyższe zarządzenie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 3942 § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1805; dalej: k.p.c.) w brzmieniu: „Zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje także na postanowienia tego sądu, których przedmiotem jest: 1) odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie, 2) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, 3) zwrot kosztów procesu, o ile nie wniesiono skargi kasacyjnej, 4) zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 5) skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzyw-nę, 6) zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, 7) odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia – z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji”. Jako wzorce kontroli skarżąca powołała dwie grupy przepisów Konstytucji: art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 w związku z art. 176 ust. 1. Z kolei jako ostatecz-ne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK zostało wskazane postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) o od-
OTK ZU B/2022 Ts 27/21 poz. 93 3 rzuceniu zażalenia na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wpadkowego zawarte w po-stanowieniu tego Sądu z 1 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]). 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga spełnia wymogi formalne, albowiem: – została sporządzona w imieniu skarżącej przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); – skarżąca wyczerpała drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ postanowie-nie Sądu Apelacyjnego w K. z 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt […]) jest prawomocne i nie przy-sługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia; – dochowano przepisanego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ odpis wymienionego wyżej postanowienia został doręczony pełnomoc-nikowi skarżącej 28 grudnia 2020 r., a skarga została wniesiona 2 lutego 2021 r.; – określono przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazano, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – zdaniem skar-żącej – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżącą zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK); – sformułowane przez skarżącą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło