Ts 277/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-12-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne wymagane do nadania jej dalszego biegu, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutu niezgodności z Konstytucją?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżący nie usunął braków formalnych wskazanych w wezwaniu sędziego TK. Skarżący nie przedstawił dostatecznego uzasadnienia, w jaki sposób kwestionowana regulacja narusza jego konstytucyjne wolności lub prawa, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia o naruszeniu prawa do obrony bez wskazania konkretnych argumentów prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący R.S., będąc skazanym w Zakładzie Karnym, złożył skargę konstytucyjną na art. 78 k.p.k. w zakresie nakładającym na skazanego obowiązek wykazania niemożności poniesienia kosztów obrony bez uszczerbku dla utrzymania. Sprawa wynikała z odmowy udzielenia zezwolenia na kontakt z rodziną oraz braku ustanowionego obrońcy z urzędu w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych, w tym uzasadnienia zarzutu konstytucyjnego, co uczynił w sposób niewystarczający.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 czerwca 2025 r. Pozycja 165 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 277/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności: art. 78 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375) w zakresie, w jakim ,,nakłada na skazanego obowiązek należytego wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez usz-czerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny”, z art. 42 ust. 2 Konsty-tucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 listopada 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego. Dyrektor Zakładu Karnego w R. decyzją z 10 marca 2022 r. odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia w trybie art. 141a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (dalej: k.k.w.) z powodu negatywnej prognozy kryminologiczno-społecznej oraz możliwości załatwienia wniosku w formie listownej z rodziną. Na decyzję tę skarżący złożył skargę do Sądu Okręgowego w R. V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykony-waniem Orzeczeń Karnych. Zarządzeniem z 26 kwietnia 2022 r. w sprawie sygn. akt […] Sąd Okręgowy w G. nie uwzględnił wniosku skarżącego o ustanowienie obrońcy z urzędu. Skar-żący złożył na powyższe zarządzenie zażalenie do Sądu Okręgowego w R. Sąd Okręgowy w R. V Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych 25 maja 2022 r. wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji (sygn. akt […]). Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 lutego 2023 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącego 17 lutego 2023 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braku formalne-go skargi konstytucyjnej przez udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne. Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 24 lutego 2023 r. (data nadania). OTK ZU B/2025 Ts 277/22 poz. 165 2 Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 24 stycznia 2024 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 3 lutego 2024 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie adresu skarżącego; 2) doręcze-nie kompletnego odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem zarządzenia sę-dziego Sądu Okręgowego w G. z 26 kwietnia 2022 r. (sygn. akt […]); 3) wskazanie sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego, wynikających z art. 42 ust. 2 Kon-stytucji; 4) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanej regulacji z konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego, o których mowa w punkcie 3 niniejszego zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 5) poinformowanie, czy od wska-zanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. Skarżący ustosunkował się do wezwania w piśmie z 12 lutego 2024 r. (data nadania). Skarżący wnosi o uznanie, że niezgodny ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest obowiązek należytego wykazania przez skazanego, że nie jest on w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. Jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usu-nięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK). W niniejszej sprawie sędzia Trybunału uznał, że wniesiona skarga nie spełnia wymo-gów formalnych, m.in. określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK wymogu uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanej regulacji ze wskazanymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami, w związku z czym zarządzeniem z 24 stycznia 2024 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi. 3. W piśmie procesowym z 12 lutego 2024 r. (data nadania), pełnomocnik skarżącego lakonicznie poinformował o naruszeniu prawa skarżącego do obrony ze względu na obowią-zek przedłożenia pełnej dokumentacji o swojej sytuacji finansowej, do której w zakładzie karnym nie posiada dostępu. Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdził, że w piśmie procesowym z 12 lu-tego 2024 r. skarżący nie uzasadnił dostatecznie zarzutu niezgodności kwestionowanej w skardze regulacji ze wskazanymi konstytucyjnymi prawami lub wolnościami, a tym samym nie usunął braków formalnych skargi konstytucyjnej. Wskazana okoliczność jest, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. OTK ZU B/2025 Ts 277/22 poz. 165 3 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło