Ts 281/15

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2015-10-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna, w której skarżący kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia sądu bez wskazania konkretnego przepisu prawa jako podstawy naruszenia jego praw, spełnia warunki do merytorycznego rozpoznania?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, którego celem jest usunięcie z systemu prawa przepisu niezgodnego z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej i nie bada zgodności z prawem ani słuszności rozstrzygnięć sądowych. Aby skarga została przyjęta do rozpoznania, skarżący musi wskazać konkretny przepis prawa, którego stosowanie doprowadziło do naruszenia jego praw, oraz wyjaśnić sposób tego naruszenia. Brak takiego wskazania skutkuje odmową nadania skardze dalszego biegu.
Stan faktyczny
Skarżący T.P. był stroną w sprawie cywilnej dotyczącej zasądzenia kwoty 477,40 zł wraz z odsetkami. Po wyroku Sądu Rejonowego i oddaleniu apelacji przez Sąd Okręgowy, Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Skarżący złożył skargę konstytucyjną, twierdząc, że postanowienie Sądu Najwyższego nie spełnia kryterium sprawiedliwego procesu, ponieważ zarzuty nie zostały zbadane, ale nie wskazał konkretnego przepisu prawa, którego stosowanie naruszyło jego prawa konstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 lutego 2016 r. Pozycja 106 POSTANOWIENIE z dnia 29 października 2015 r. Sygn. akt Ts 281/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej T.P., p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 10 sierpnia 2015 r. (data nadania) radca prawny T.P. za-kwestionował postanowienie Sądu Najwyższego z maja 2015 r. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. W pozwie z lutego 2011 r. powód domagał się zasądzenia od skarżącego kwoty 477,40 zł wraz z odset-kami ustawowymi oraz kosztami procesu. W marcu 2011 r. Sąd Rejonowy L. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Od tego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw. Wy-rokiem z lipca 2012 r., sprostowanym postanowieniem z września 2012 r., Sąd Rejonowy L. z siedzibą w Ś. zasądził od skarżącego na rzecz powoda żądaną przez niego kwotę wraz z odsetkami ustawowymi od 9 lutego 2011 r. do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach procesu. Wyrokiem z maja 2013 r. Sąd Okręgowy w L. (dalej: Sąd Okręgowy w L., sąd drugiej instan-cji) oddalił apelację, którą skarżący wniósł od orzeczenia sądu pierwszej instancji. Z kolei postanowieniem z maja 2015 r. Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z maja 2013 r. Sąd Najwyższy orzekł, że zarzuty sformułowane w skardze dotyczą ustalenia faktów i oceny dowodów doko-nanych przez sąd drugiej instancji. Jak twierdzi skarżący, „[z]askarżone postanowienie nie spełnia kryterium sprawiedli-wego (art. 45 ust. 1 Konstytucji) z tego powodu, że zarzuty nie zostały zbadane, a argumenta-cja zawarta w (…) postanowieniu, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w związku z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Try-bunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. OTK ZU B/2016 Ts 281/15 poz. 106 2 w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępo-waniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wnie-siona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności lub praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wy-nikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 46 oraz art. 47 ustawy o TK. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji merytoryczne rozpoznanie skargi jest możliwe tylko wtedy, gdy do naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw doszło na skutek wydania roz-strzygnięcia w sprawie skarżącego, przy czym naruszenie to musi wynikać z zastosowania przez organy orzekające w sprawie przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, który jest niezgodny z Konstytucją. Innymi słowy, naruszenie wolności lub praw konstytucyjnych, któ-rych ochrony skarżący chce dochodzić w trybie skargi konstytucyjnej, powinno wynikać z niekonstytucyjnej treści przepisu zastosowanego przy rozpatrywaniu sprawy skarżącego. Celem skargi jest bowiem usunięcie z systemu prawa przepisu niezgodnego z Konstytucją, którego stosowanie skutkuje naruszeniem chronionych konstytucyjnie wolności lub praw. Zgodnie z brzmieniem art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest skargą na przepis prawa, a Trybunał Konstytucyjny nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej, tzn. nie bada zgodności z prawem ani słuszności rozstrzygnięć wydanych przez organy orzekające w sprawie wnoszącego skargę. Przedmiotem skargi może być zatem przepis lub zrekonstruowana norma prawna, któ-rych zastosowanie doprowadziło do naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżące-go. Z tego względu art. 47 ust. 1 ustawy o TK wymaga, by skarga zawierała „dokładne okre-ślenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administra-cji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją”. Dopiero orzeczenie Trybunału stwierdzające niekonstytucyjność przepisu lub zrekonstruowanej normy prawnej, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, jest podstawą do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia, co w konsekwencji ma doprowadzić do zniesienia istniejącego stanu naruszenia chronionych konstytucyjnie praw lub wolności. Skarżący zobowiązany jest również wskazać, w jaki sposób przepis będący przedmiotem skargi konstytucyjnej narusza przysługujące mu konstytucyjne prawa i wolności (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). Rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia powyższych warunków. Skarżący nie wskazał bowiem przepisu, który byłby podstawą orzeczeń wydanych w jego sprawie i naru-szał przysługujące mu prawa i wolności. W konsekwencji nie przedstawił zarzutu niekonsty-tucyjności normy prawnej. Z treści skargi konstytucyjnej wynika natomiast jednoznacznie, że skarżący zakwestionował zasadność postanowienia Sądu Najwyższego z maja 2015 r. Tak sformułowanej skardze konstytucyjnej, jako niespełniającej podstawowych prze-słanek określonych w art. 79 Konstytucji oraz art. 47 ustawy o TK, należało – na podstawie art. 49 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK – odmówić nadania dalszego biegu. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 79 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło