Ts 283/15

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-03-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być przedmiotem kontrosty merytorycznej, jeśli skarżący kwestionuje wykładnię przepisów, której nie dokonały organy ani sądy w jego sprawie, a stan faktyczny sprawy różni się od założonego w skardze?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, gdy skarżący zakwestionował wykładnię przepisów, której w jego sprawie nie dokonały ani organy administracji, ani sądy. W przypadku, gdy stan faktyczny sprawy (np. całkowity brak prowadzenia ewidencji) różni się od stanu faktycznego, na którym oparto zarzut (np. wadliwe prowadzenie ewidencji), Trybunał uznaje skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ nie wykazano w jaki sposób kwestionowane przepisy naruszają prawa podmiotowe skarżącego w kontekście faktycznym jego sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący P.J. zakwestionował zgodność przepisów ustawy o podatku akcyzowym z Konstytucją, twierdząc, że pozwalają one na określenie zobowiązania podatkowego z tytułu zakupu oleju napędowego na cele żeglugi (zwolnionego z akcyzy) z powodu prowadzenia ewidencji niespełniającej wymogów formalnych, mimo że olej został zużyty zgodnie z przeznaczeniem. W rzeczywistości organy i sądy ustaliły, że skarżący w ogóle nie prowadził ewidencji. Skarżący w skardze koncentrował się na sytuacji wadliwego prowadzenia ewidencji, co nie miało miejsca w jego sprawie.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 marca 2016 r. Pozycja 169 POSTANOWIENIE z dnia 2 marca 2016 r. Sygn. akt Ts 283/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat  przewodniczący Małgorzata Pyziak-Szafnicka  sprawozdawca Andrzej Rzepliński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej P.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 10 sierpnia 2015 r. (data nadania) P.J. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 5 pkt 3, art. 32 ust. 6-8, art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o po-datku akcyzowym (Dz.U.2014.752, ze zm.; dalej: upa) z art. 32 ust. 1, art. 64, art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 84, art. 92 ust. 1, art. 2, art. 5, art. 8 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji. W przekonaniu skarżącego kwestionowane przepisy są niezgodne z Konstytucją, po-nieważ pozwalają na określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu zakupu oleju napędowego na cele żeglugi, który jest zwolniony z akcyzy ze względu na prze-znaczenie, z powodu prowadzenia przez podatnika ewidencji niespełniającej wymogów okre-ślonych przepisami prawa, gdy nie budzi wątpliwości to, że olej został zużyty na cele żeglugi. Ponadto w ocenie skarżącego art. 38 ust. 1 pkt 2 upa narusza zasadę, zgodnie z którą zobowiązanie do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, musi być określone w ustawie (art. 84 Konstytucji), gdyż zawarte w nim upoważnienie dla Ministra Finansów do wydania rozporządzenia określającego szczegółowy zakres danych, jakie po-winna zawierać ewidencja, nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 92 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Trybunał uznał, że skarżący skierował zarzut wobec takiej wykładni kwestionowanych przepisów, której w jego sprawie nie dokonały ani organy, ani sądy. Ponadto stwierdził, że Naczelny Sąd OTK ZU B/2016 Ts 283/15 poz. 169 2 Administracyjny przyjął w swoim orzecznictwie taką interpretację art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 5 pkt 3, art. 32 ust. 6, art. 32 ust. 7, art. 32 ust. 8, art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 2 pkt 1 upa, zgodnie z którą wadliwe prowadzenie ewidencji co do zasady nie pozbawia podatnika prawa do zwolnienia z akcyzy. Dlatego też Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób kwestionowane przepisy naruszają jego prawa podmiotowe (art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK z 1997 r.), a zarzut ich niekonstytucyjności uznał za oczywiście bezzasadny. Skarżący nie uprawdopodobnił też, by ewentualny brak wytycznych w art. 38 ust. 1 pkt 2 upa miał jakikolwiek wpływ na jego prawa podmiotowe. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyraził przekonanie, że wniesiona przez niego skarga spełnia wszystkie wymogi określone w art. 46 i art. 47 ustawy o TK z 1997 r. Ponownie przedstawił argumentację w niej zawartą na poparcie tezy, że wywiązał się z obowiązku prowadzenia ewidencji, jednak w sposób nieodpowiadający szczegółowym regulacjom, co doprowadziło do pozbawienia go prawa do zwolnienia z podatku akcyzowego. Dodał przy tym, że kwestionowane przepisy bezpodstawnie różnicują podmioty spełniające materialne warunki zwolnienia od akcyzy (wykorzystujące wyrób zgodnie z przeznaczeniem). Skarżący podtrzymał także wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa o TK z 1997 r. Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywana skarga konstytu-cyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r. 2. Zgodnie z art. 49 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o TK z 1997 r. skarżącemu przysłu-guje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpa-truje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 oraz w zw. z art. 49 ustawy o TK z 1997 r.). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 4. W pierwszej kolejności Trybunał przypomina, że skarżący skierował swój zarzut wobec wykładni art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 5 pkt 3, art. 32 ust. 6, art. 32 ust. 7, art. 32 ust. 8, art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 2 pkt 1 upa, zgodnie z którą podatnik traci prawo do zwolnienia z akcyzy, gdy prowadzona przez niego ewidencja wyro- OTK ZU B/2016 Ts 283/15 poz. 169 3 bów akcyzowych objętych zwolnieniem nie spełnia „ściśle” wymogów przewidzianych w przepisach prawa. Trybunał zbadał ponownie zarzut skarżącego, uwzględniając treść wydanych w jego sprawie orzeczeń, i ustalił, że wbrew twierdzeniom skarżącego podtrzymanym także w zaża-leniu, przyczyną określenia jego zobowiązania w podatku akcyzowym było nie to, że prowa-dził ewidencję wadliwie, lecz to, że nie prowadził jej wcale. Organy administracji i sądy do-konały wykładni zakwestionowanych przepisów w odniesieniu do takiego właśnie stanu fak-tycznego, tj. sytuacji, w której podatnik w ogóle nie wywiązuje się z obowiązków o charakterze formalnym. Tymczasem sformułowany w analizowanej skardze zarzut dotyczy niezgodności z Konstytucją wykładni art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 5 pkt 3, art. 32 ust. 6, art. 32 ust. 7, art. 32 ust. 8, art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 2 pkt 1 upa w odniesieniu do wypadku, w którym podatnik prowadzi ewidencję, lecz nie spełnia ona ści-śle wymogów określonych w przepisach prawa (zob. np. s. 9 skargi: „Zasadniczą oś sporu prawnego w niniejszej sprawie stanowiła ocena wpływu braku pełnego prowadzenia ewiden-cji w pełni odpowiadającej wymogom przepisów prawa na powstanie zobowiązania podatko-wego”). Ani organy administracji, ani sądy nie dokonały jednak interpretacji zaskarżonych przepisów w kontekście takiego stanu faktycznego, nie wystąpił on bowiem w sprawie skar-żącego. W zaskarżonym postanowieniu z 1 grudnia 2015 r. Trybunał prawidłowo więc przyjął, że skarżący zakwestionował wykładnię, której w jego sprawie organy ani sądy nie dokonały, i że z tego powodu wykładnia ta nie może zostać poddana merytorycznej ocenie Trybunału. Ponadto, jak ustalił Trybunał, Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie konsekwentnie prezentuje stanowisko, zgodnie z którym w wypadku prowadzenia przez po-datnika ewidencji w sposób wadliwy, niepozbawiający jej jednak waloru rzetelności i przy-datności do skontrolowania ilości i sposobu zużycia oleju napędowego, brak jest podstaw prawnych do pozbawienia podatnika prawa do zwolnienia z podatku akcyzowego. Skarżący nie przedstawił natomiast w skardze argumentacji uprawdopodabniającej niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów w następstwie ich wykładni prowadzącej do uznania, że podat-nik traci prawo do zwolnienia z akcyzy na skutek nieprowadzenia żadnej ewidencji wyrobów akcyzowych. W konsekwencji w postanowieniu z 1 grudnia 2015 r. Trybunał prawidłowo uznał, że skarżący nie wskazał, w jaki sposób art. 8 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 32 ust. 5 pkt 3, art. 32 ust. 6, art. 32 ust. 7, art. 32 ust. 8, art. 38 ust. 1 pkt 2 i art. 38 ust. 2 pkt 1 upa naruszają jego prawa podmiotowe, i że jego skarga jest w tym zakresie oczywiście bezzasadna. Z tych powodów Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK z 1997 r., postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 32 ust. 1 Konstytucjiart. 64 Konstytucjiart. 45 ust. 1 Konstytucjiart. 31 ust. 3 Konstytucjiart. 84 Konstytucjiart. 92 ust. 1 Konstytucjiart. 2 Konstytucjiart. 5 Konstytucjiart. 21 ust. 1 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło