Ts 288/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 lutego 2026 r. Pozycja 19 POSTANOWIENIE z dnia 21 października 2025 r. Sygn. akt Ts 288/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak – przewodniczący Andrzej Zielonacki – sprawozdawca Michał Warciński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 20 czerwca 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło większością głosów. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 grudnia 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił o zbadanie zgodności § 9 ust. 5 pkt 11 zarządzenia nr 87/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w R. w zakresie, w jakim „uniemożliwił skarżącemu (…) posiadani[e] w Zakładzie Karnym w R. czajnika elektrycznego (o mocy 500 W), a jedynie umożliwił skazanemu posiadanie grzałki elektrycznej z uziemieniem o mocy maksymalnej do 300 W”, z art. 31 ust. 3 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w związku z art. 110a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 127, ze zm.). Postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 1 li-pca 2024 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z uwagi na to, że zaskarżony przepis nie podlega kontroli w postępowaniu przed Trybunałem. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przepis ten jest przepisem zarządzenia zakładowego, regulują-cego porządek wewnętrzny zakładu karnego i nie ma samodzielnego charakteru normatyw-nego. W zażaleniu z 8 lipca 2024 r. (data nadania) na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 53 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK poprzez przedwczesną odmowę nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z pominięciem faktu, że zgromadzone w sprawie okoliczności jednoznacznie wskazywały na uzasadnienie zarzutu OTK ZU B/2026 Ts 288/22 poz. 19 2 niezgodności kwestionowanego zarządzenia ze wskazanymi w skardze konstytucyjnymi wolnościami i prawami skarżącego, co uniemożliwiło Trybunałowi Konstytucyjnemu mery-toryczne rozpoznanie skargi; 2) art. 79 ust. 1 Konstytucji poprzez błędne uznanie, że przed-miot skargi jest zarządzeniem zakładowym, regulującym porządek wewnętrzny zakładu kar-nego i nie ma samodzielnego charakteru normatywnego, a tym samym nie podlega – bez powiązania z normami wyższego rzędu, których dopełnienie stanowi – kontroli w postępo-waniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, podczas gdy taki wniosek jest nieusprawiedli-wiony i sprzeczny z faktem, że skarga jest także środkiem ochrony praw jednostek, a nie tylko sposobem na uchylenie niekonstytucyjnego aktu normatywnego, natomiast § 9 ust. 5 pkt 11 przedmiotowego zarządzenia naruszył szereg norm konstytucyjnych skarżącego i w związku z tym skarga winna zostać rozpoznana. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postano-wienia w całości poprzez nadanie dalszego biegu wniesionej przez niego skardze. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi-dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub inny organ władzy publicznej orzekł ostatecznie o określonych w Konstytucji pra-wach, wolnościach lub obowiązkach skarżącego. Trybunał Konstytucyjny w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że § 9 ust. 5 pkt 11 zarządzenia nr 87/2021 Dyrektora Zakładu Karnego w R. w sprawie ustalenia porządku we-wnętrznego w Zakładzie Karnym w R., jako przepis wykonawczy do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231, ze zm.) i ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.), sa-modzielnie nie kreuje ani nie ogranicza żadnych konstytucyjnych praw podmiotowych. Z tego względu, jak trafnie przyjęto w kwestionowanym postanowieniu, przepis ten samodzielnie nie może stanowić przedmiotu kontroli w postępowaniu przed Trybunałem zainicjowanym wnie-sieniem skargi konstytucyjnej. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że zgodnie z art. 67 u.o.t.p.TK zobli-gowany jest do orzekania wyłącznie w zakresie granic skargi konstytucyjnej i nie jest władny samodzielnie określać jej przedmiotu. Przedmiot ten powinien być wskazany przez skarżące-go przez podanie przepisu aktu normatywnego, który był podstawą wydania przez sąd lub inny organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia naruszającego powołane w skardze konstytucyjne wolności lub prawa przysługujące skarżącemu. Z uwagi na to, że skarżący nie sformułował w skardze zarzutu niezgodności przepisu generalnego aktu normatywnego z Konstytucją, nie spełnia ona warunków formalnych niezbędnych do jej merytorycznego rozpoznania. OTK ZU B/2026 Ts 288/22 poz. 19 3 W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji.