Ts 29/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 stycznia 2025 r. Pozycja 27 POSTANOWIENIE z dnia 21 października 2024 r. Sygn. akt Ts 29/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Stanisław Piotrowicz – sprawozdawca Bogdan Święczkowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 30 marca 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 4 lutego 2021 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że art. 61 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) jest niezgodny z art. 45 ust. 1; art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5; art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 oraz art. 190 ust. 5 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego zakwestionowany w skardze przepis ,,pozbawia go prawa do «właściwego Sądu» w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji w ten sposób iż o prawie do roz-poznania skargi konstytucyjnej orzeka «sąd» nie mający cechy określonej w art. 190 ust. 5 Konstytucji (…) bowiem (…) w składzie jednoosobowym wskazanym w art. 61 ust. 1 i 4 [u.o.t.p.TK] nie można uzyskać «większości»”. Skarżący twierdzi także, że w wyniku stoso-wania zakwestionowanej normy prawnej uzyskano trwałą wykładnię celowościową, któ-ra ,,będąc niezgodną z gramatyczną treścią przepisu nadała mu nowy sens”. Jego zdaniem orzekanie przez Trybunał Konstytucyjny w składzie jednoosobowym w zakresie merytorycz-nej wartości i dopuszczalności skarg konstytucyjnych narusza zasady rzetelnej procedury i prawo do właściwego sądu. Postanowieniem z 30 marca 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 6 kwie-tnia 2023 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyj-nej, stwierdziwszy, że zarzuty w niej sformułowane stanowią polemikę ze stanowiskiem Try- OTK ZU B/2025 Ts 29/21 poz. 27 2 bunału zajętym w uzasadnieniu rozstrzygnięć wydanych w sprawie o sygn. Ts 51/19 (tj. orze-czeń, z którymi skarżący łączy naruszenie swych konstytucyjnych praw). Skarżący nie wyka-zał bowiem istnienia trwałej wykładni zakwestionowanego w skardze przepisu, nadającej Trybunałowi uprawnienie do merytorycznej oceny zarzutów skargi na etapie wstępnej kontro-li. Trybunał zwrócił uwagę także na to, że art. 190 ust. 5 Konstytucji, którego naruszenie za-rzucił skarżący, odnosi się wyłącznie do orzeczeń merytorycznych, a nie wydanych na etapie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej. W zażaleniu sporządzonym przez nowego pełnomocnika (pełnomocnictwo doręczone za pośrednictwem poczty e-mail), złożonym 12 kwietnia 2023 r. (data nadania), skarżący za-kwestionował postanowienie Trybunału w całości. Zarzucił, że zostało ono wydane przed-wcześnie, ponieważ Trybunał nie rozpoznał jego wniosku o przedłużenie terminu usunięcia braków formalnych (do usunięcia których został wezwany zarządzeniem Prezesa Trybunału z 14 kwietnia 2021 r.). Skarżący, tak jak w skardze, dowodzi istnienia trwałej niekonstytucyj-nej wykładni uprawniającej Trybunał do merytorycznej oceny skargi na etapie wstępnej kon-troli. Jego zdaniem, jeśli „wskutek skargi konstytucyjnej strony użyt[o] zaskarżoną normę ustawy choćby jeden raz w sposób który naruszył konstytucyjne prawo strony – to jest to podstawa wystarczająca do nadania biegu skardze celem zweryfikowania czy [a]rt. 61 ust. 1 i 4” u.o.t.p.TK jest zgodny z Konstytucją. Ponadto, według skarżącego, jeśli przedmiotem skargi jest, tak jak we wniesionej skardze, przepis procesowy, to procedowanie na jego pod-stawie jest „swoistego rodzaju kuriozum (…), skarga winna być procedowana z pominięciem przepisu który jednocześnie stanowi przedmiot badania i podstawę procedowania Trybunału” (s. 2). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego, zarządzeniem z 17 sierpnia 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 września 2023 r.) wezwał pełnomocnika skarżącego do dorę-czenia pełnomocnictwa. Pełnomocnik skarżącego złożył w Trybunale wymagany dokument 11 września 2023 r. (data nadania). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty pod-niesione w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej. 3. Trybunał nie podzielił zarzutu, jakoby zaskarżone postanowienie było przedwcze-sne. W piśmie procesowym 29 kwietnia 2021 r., a więc przed upływem terminu określonego w zarządzeniu Prezesa Trybunału, skarżący wniósł o jego przedłużenie do 31 maja 2021 r., po czym nie czekając na rozstrzygnięcie przez Trybunał wniosku, 7 maja 2021 r. usunął braki. W tej sytuacji nie było już potrzeby wydawania zarządzenia, które de facto mogłoby jedynie potwierdzić, że czynność procesowa usunięcia braków została dokonana z zachowaniem ter- OTK ZU B/2025 Ts 29/21 poz. 27 3 minu. Formalne rozpoznanie wniosku nie miałoby także żadnego wpływu na istnienie pod-staw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 4. Na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty sformułowane w zażaleniu. Skarżący wydaje się nie dostrzegać tego, że orzeczenie, które wskazał jako ostateczne w ro-zumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, tj. postanowienie Trybunału z 20 stycznia 2021 r. o nie-uwzględnieniu zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej, zakończyło kontrolę formalną w sprawie o sygn. Ts 51/19. Innymi słowy, w po-stępowaniu tym (a także w każdym innym postępowaniu zakończonym nieuwzględnieniem zażalenia na postanowienie o odmowie przekazania skargi do merytorycznej oceny) Trybunał, przeprowadziwszy postępowanie kontrolne, stwierdził, że skarga konstytucyjna nie spełniała warunków formalnych określonych w przepisach u.o.t.p.TK. Takie rozstrzygnięcie nie ma charakteru merytorycznego, nie dotyczy bowiem zgodności zaskarżonego przepisu z Konsty-tucją. Jeśli skarżący twierdzi, że w tym postępowaniu (a także w każdym innym zakończo-nym na etapie formalnym) Trybunał dokonał merytorycznej oceny skargi, to w rzeczywistości kwestionuje zapadłe rozstrzygnięcie, a nie jego podstawę prawną. 5. W zarzutach sformułowanych w zażaleniu skarżący nie wziął pod uwagę także tego, że u.o.t.p.TK od momentu jej ogłoszenia podlega domniemaniu zgodności z Konstytucją. W związku z tym, do czasu obalenia tego domniemania (na skutek orzeczenia Trybunału) Trybunał ma obowiązek stosować przepisy tej ustawy nawet w wypadku, gdy skarżący kwe-stionuje konstytucyjność regulacji dotyczących postępowania w przedmiocie skargi konstytu-cyjnej (zob. postanowienia z 13 sierpnia 2002 r., sygn. Ts 41/02, OTK ZU nr 3/B/2002, poz. 225 oraz 23 października 2019 r., sygn. Ts 67/19, OTK ZU B/2020, poz. 14). Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.