Ts 291/07

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2008-12-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może dotyczyć przepisu, który nie stanowił podstawy ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, oraz czy przedmiotem skargi może być zaniechanie ustawodawcy?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest dopuszczalna wyłącznie wobec przepisu stanowiącego podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. W niniejszej sprawie zaskarżony przepis art. 133 § 2a k.p.c. nie miał zastosowania, ponieważ dotyczył wyłącznie przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych wpisanych do rejestru sądowego, a nie wspólników spółki cywilnej. Ponadto, przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie obowiązująca norma prawna, a nie zaniechanie ustawodawcy w wydaniu nowych norm.
Stan faktyczny
Skarżąca, przedsiębiorstwo komunkacyjno-spedycyjne, złożyła skargę konstytucyjną przeciwko art. 133 § 2a k.p.c., twierdząc, że przepis ten uniemożliwia wytoczenie powództwa wobec przedsiębiorcy niezarejestrowanego w rejestrze sądowym, naruszając prawo do sądu. W postępowaniu cywilnym referendarz sądowy i sąd odwoławczy zarządziły zwrot pozwu z powodu braku wskazania miejsca zamieszkania pozwanych wspólników spółki cywilnej. Skarżąca zarzucała niezgodność zaskarżonego przepisu z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 grudnia 2019 r. Pozycja 263 POSTANOWIENIE z dnia 19 grudnia 2008 r. Sygn. akt Ts 291/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Maria Gintowt-Jankowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Przedsię-biorstwa Komunikacyjno-Spedycyjnego T. spółka z o.o. w sprawie zgodności: art. 133 § 2a ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil-nego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 7 grudnia 2007 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 133 § 2a ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została oparta na następującym stanie faktycznym. Zarządze-niem z 8 sierpnia 2007 r. (sygn. akt […]) referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w T. – VI Wydział Gospodarczy nakazał zwrot pozwu skarżącej z powodu braku wskazania miejsca zamieszkania pozwanych wspólników spółki cywilnej. Po rozpoznaniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego Przewodniczący Sądu Rejonowego w T. – Wydział VI Gospodarczy zarządzeniem z 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt […]) utrzymał rozstrzygnięcie w mocy i zarzą-dził zwrot pozwu. Postanowieniem z 25 października 2007 r. Sąd Okręgowy w K. – XIX Wydział Gospodarczy Odwoławczy (sygn. akt […]) oddalił zażalenie na zarządzenie z 29 sierpnia 2007 r. Skarżąca zarzuciła w skardze konstytucyjnej, że przepis art. 133 § 2a k.p.c., ogranicza-jąc wskazaną w nim możliwość doręczenia pism procesowych na adres podany w rejestrze sądowym jedynie do przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych wskazanych w reje-strach sądowych, uniemożliwia wytoczenie powództwa przedsiębiorcy zarejestrowanemu w rejestrze urzędowym innym niż sądowy. Zdaniem skarżącej przepis ten jest niezgodny z zasa-dą demokratycznego państwa prawnego, wynikającą z art. 2 Konstytucji. Ponadto, w opinii skarżącej, zaskarżony przepis prowadzi do pozbawienia strony dostępu do sądu, a zatem pro-wadzi do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji. OTK ZU B/2019 Ts 291/07 poz. 263 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konsty-tucyjnej jest wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Zatem przesłanką rozpoznania skargi konsty-tucyjnej nie może być wskazanie dowolnego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ale tylko takiego, który w konkretnej sprawie stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnię-cia. Wskazany przedmiot skargi konstytucyjnej determinuje wymogi formalne, których speł-nienie jest konieczne dla stwierdzenia dopuszczalności skargi konstytucyjnej. Z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) wynika, że na skarżącym ciąży obowiązek wskazania naruszonych wolności lub praw oraz sposobu ich naruszenia. Z kolei z art. 32 ust. 1 pkt 3 i 4 tejże ustawy wynika obowiązek uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Zasadniczym powodem odmowy nadania biegu skardze w niniejszej sprawie jest stwierdzenie, że zaskarżony przepis art. 133 § 2a k.p.c. nie był podstawą ostatecznego orze-czenia o prawach i wolnościach skarżącej. Zgodnie z zaskarżonym przepisem art. 133 § 2a k.p.c. pisma procesowe dla przedsię-biorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. Jeżeli ostatni wpisany adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczy-wistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, adres wykreślony jest uważany za adres podany w rejestrze. Wskazany przepis wprowadza, w zakresie obowiązku wskazania adresu pozwanego, wyjątek od ogólnej reguły określonej w art. 126 § 2 k.p.c., zgodnie z którą pierwsze pismo procesowe w sprawie powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sporu. Wyjątek ten dotyczy jednak, jak słusznie podkreślił to Sąd Okręgowy w K. – XIX Wydział Gospodarczy Odwoławczy, jedynie ściśle określonej grupy podmiotów, tj. przedsiębiorców oraz wspólników spółek handlowych wpisanych do rejestru sądowego na podstawie osobnych przepisów. Nie odnosi się on zatem z całą pewnością do pozwanych w niniejszej sprawie, którzy byli wspólnikami spółki cywilnej. Na powodzie, wnoszącym pierwsze pismo procesowe w sprawie, ciążył zatem obowiązek wynikający z art. 126 § 2a k.p.k. Tym samym zakres zastosowania zaskarżonego przepisu nie obejmuje stanu faktyczne-go występującego w niniejszej sprawie. Z tych powodów zaskarżony przepis art. 133 § 2a k.p.c. nie mógł znaleźć zastosowania przy rozstrzygnięciach wydanych w sprawie skarżącego, co zresztą zasadnie podkreślił także Sąd Okręgowy w K. – XIX Wydział Gospodarczy Odwo-ławczy w postanowieniu z 25 października 2007 r. W związku z powyższym, na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, należało odmówić nadania biegu skardze konstytucyjnej. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżąca dopatruje się niekonstytucyj-ności art. 133 § 2a k.p.c. nie tyle w treści tej regulacji, lecz w tym, czego ona nie zawiera. Tak sformułowany zarzut skargi konstytucyjnej czyni jej przedmiotem w istocie zaniechanie ustawodawcy we wprowadzeniu do porządku prawnego określonych norm, które stanowiąc podstawę wydania w sprawie skarżącej określonych rozstrzygnięć, uchroniłyby ją przed do-mniemanym naruszeniem przysługujących jej praw lub wolności konstytucyjnych, w tym przypadku prawa do sądu. Tymczasem, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie obowiązująca norma prawna zastosowana przez sąd lub organ władzy publicznej. Skarga ta nie przysługuje natomiast na zaniechanie ustawodawcy wydania określonych norm, które skarżący uznaje za niezbędne dla OTK ZU B/2019 Ts 291/07 poz. 263 3 ochrony przysługujących mu praw lub wolności konstytucyjnych. Także z tych powodów zarzuty skarżącej nie mogły stanowić przedmiotu merytorycznego rozpoznania przez Trybu-nał Konstytucyjny. W tym stanie rzeczy, należało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyj-nej jako oczywiście bezzasadnej.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło