Ts 293/23

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-07-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być rozpatrzona merytorycznie, gdy skarżący nie wyczerpał drogi odwoławczej, a brak procedury odwoławczej wynika z pominięcia ustawodawczego?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdzając, że warunek wyczerpania drogi prawnej jest konieczny dla subsydiarności skargi. W przypadku braku przewidzianej w ustawie drogi odwoławczej, skarżący musi uzyskać orzeczenie stwierdzające niedopuszczalność środka zaskarżenia z mocy prawa, co pozwala na ustalenie, czy rozstrzygnięcie organu jest ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Stan faktyczny
Skarżąca, będąca prokuratorem, wniosła o udzielenie płatnego urlopu dla poratowania zdrowia, co zostało odrzucone przez I Zastępcę Prokuratora Generalnego. Skarżąca zarzuciła ustawodawcy pominięcie legislacyjne w zakresie procedury udzielenia takiego urlopu oraz braku drogi odwoławczej od decyzji organu administracji publicznej, powołując się na naruszenie szeregu artykułów Konstytucji. Skarżąca nie wniosła środka odwoławczego od decyzji Dyrektora Biura Kadr Prokuratury Krajowej.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu; oddalić wniosek o zabezpieczenie roszczenia skargi konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 15 stycznia 2025 r. Pozycja 18 POSTANOWIENIE z dnia 24 lipca 2024 r. Sygn. akt Ts 293/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.D. o zbadanie zgodności: art. 116 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 177) w zakresie, w jakim ustawodawca dopuścił się pominięcia legislacyj-nego, nie regulując procedury udzielenia prokuratorowi urlopu dla poratowania zdrowia oraz nie przewidując drogi odwoławczej od decyzji organu administra-cji publicznej, z art. 2 w związku z art. 7 oraz art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu; 2) oddalić wniosek o zabezpieczenie roszczenia skargi konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 października 2023 r. (data nadania) A.D. (dalej: skarżąca), działając we własnym imieniu, wystąpiła z żą-daniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowanym na tle na-stępującej sprawy. Skarżąca, jako prokurator, wniosła o udzielenie jej płatnego urlopu dla poratowania zdrowia. W piśmie z 22 czerwca 2023 r. (data nadania – 3 lipca 2023 r.; sygn. pisma […]) Dyrektor Biura Kadr Prokuratury Krajowej poinformował, że I Zastępca Prokuratora Gene-ralnego – Prokurator Krajowy wniosku nie uwzględnił. Zdaniem skarżącej jest to ostateczne orzeczenie w jej sprawie. W piśmie z 15 lutego 2024 r. (data nadania) skarżąca poinformowa-ła, że od decyzji z 22 czerwca 2023 r. nie został wniesiony środek zaskarżenia. Zaskarżonemu art. 116 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 177; dalej: u.p.p.) w zakresie, w jakim ustawodawca dopuścił się pominięcia legislacyjnego, nie regulując procedury udzielenia prokuratorowi urlopu dla poratowania zdrowia oraz nie przewidując drogi odwoławczej od decyzji organu administracji publicznej, skarżąca zarzuciła, że doprowadził do naruszenia jej konstytucyjnych wolności i praw odczy-tywanych przez nią z: art. 7 Konstytucji, przez naruszenie zasady legalizmu; art. 2 Konstytu-cji, przez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego; art. 78 Konstytucji, przez OTK ZU B/2025 Ts 293/23 poz. 18 2 naruszenie zasady zaskarżalności decyzji wydanych w pierwszej instancji; art. 32 ust. 1 Kon-stytucji, przez łamanie zasady równości w aspekcie sprawiedliwości społecznej i art. 45 ust. 1 Konstytucji, przez naruszenie prawa do sądu w postaci prawa uruchomienia procedury sądo-wej. Oprócz powyższych, skarżąca wskazuje na naruszenie art. 24 Konstytucji, przez nie-dopełnienie obowiązku tworzenia przez państwo gwarancji ochrony pracy oraz art. 68 Kon-stytucji, przez naruszenie prawa do ochrony zdrowia. Skarżąca zażądała także udzielenia zabezpieczenia roszczenia o urlop dla poratowania zdrowia, o którym mowa w art. 116 u.p.p. przez zmianę decyzji Prokuratora Krajowego i za-pewnienie udzielenia sześciomiesięcznego urlopu dla poratowania zdrowia od 1 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań konstytucyjnych oraz ustawowych, które pozwalają na nadanie jej dalszego biegu. Jedną z przesłanek nadania skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu jest wydanie przez sąd lub organ administracji publicznej w sprawie skarżącego ostatecznego rozstrzygnięcia o jego wolnościach, prawach lub obo-wiązkach określonych w Konstytucji, zgodnie z jej art. 79 ust. 1. Podobnie w myśl art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybuna-łem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna mo-że być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Wyczerpanie drogi prawnej jest warunkiem koniecznym z punktu widzenia subsydiarności skargi konstytucyjnej. Skarżący ma zatem obowiązek uprzedniego skorzystania ze zwyczajnych środków odwoławczych. W przypadku braku do-stępu do drogi sądowej, konieczne jest uprzednie uzyskanie orzeczenia stwierdzającego nie-dopuszczalność takiego środka z mocy prawa (por. postanowienia pełnego składu TK z: 19 października 2021 r., sygn. SK 72/20, OTK ZU A/2021, poz. 55; 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35; 19 czerwca 2012 r., sygn. SK 37/08, OTK ZU nr 6/A/2012, poz. 69; postanowienia TK z: 4 lipca 2023 r., sygn. SK 81/22, OTK ZU A/2023, poz. 66; 9 maja 2023 r., sygn. SK 20/22, OTK ZU A/2023, poz. 48; 8 czerwca 2022 r., sygn. SK 74/20, OTK ZU A/2022, poz. 39; 12 maja 2021 r., sygn. SK 114/20, OTK ZU A/2021, poz. 26; 12 maja 2021 r., sygn. SK 115/20, OTK ZU A/2021, poz. 27; 12 maja 2021 r., sygn. SK 116/20, OTK ZU A/2021, poz. 28; 23 lutego 2021 r., sygn. SK 33/20, OTK ZU A/2021, poz. 12; 19 stycznia 2021 r., sygn. SK 47/19, OTK ZU A/2021, poz. 9; 17 lipca 2019 r., sygn. SK 5/19, OTK ZU A/2019, poz. 42; 9 kwietnia 2019 r., sygn. SK 7/19, OTK ZU A/2019, poz. 15; 6 czerwca 2018 r., sygn. SK 44/15, OTK ZU A/2018, poz. 37; 17 października 2017 r., sygn. SK 47/15, OTK ZU A/2017, poz. 67; 29 października 2002 r., sygn. SK 20/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 79; 12 marca 2020 r., sygn. Ts 152/18, OTK ZU B/2020, poz. 205; 15 stycznia 2020 r., sygn. Ts 90/18, OTK ZU B/2020, poz. 261; 16 września 2019 r., sygn. Ts 93/19, OTK ZU B/2020, poz. 22; 23 lipca 2019 r., sygn. Ts 74/19, OTK ZU B/2020, poz. 17; 18 czerwca 2019 r., sygn. Ts 92/17, OTK ZU B/2023, poz. 68; 11 lipca 2018 r., sygn. Ts 147/17, OTK ZU B/2019, poz. 135; 20 marca 2018 r., sygn. Ts 216/17, OTK ZU B/2018, poz. 109; 13 grudnia 2017 r., sygn. Ts 124/17, OTK ZU B/2018, poz. 72; 25 czerwca 2017 r., sygn. Ts 145/16, OTK ZU B/2019, poz. 87; 21 czerwca 2017 r., sygn. Ts 148/16, OTK ZU B/2017, poz. 271; 5 kwietnia 2017 r., sygn. Ts 222/16, OTK ZU B/2017, poz. 81; 8 grudnia 2016 r., sygn. Ts 238/16, OTK ZU B/2018, poz. 101; 6 lipca 2011 r., sygn. Ts 154/10, OTK ZU nr 4/B/2011, poz. 318; 21 czerwca 2010 r., sygn. Ts 243/09, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 454; 19 marca 2010 r., sygn. Ts 157/09, OTK ZU nr 4/B/2010, poz. 290; 15 grudnia 2009 r., sygn. Ts 173/08, OTK ZU nr 1/B/2010, poz. 25). OTK ZU B/2025 Ts 293/23 poz. 18 3 Wszystkie zarzuty skargi powiązane są z brakiem możliwości weryfikacji decyzji or-ganu państwowego wydanej w sprawie skarżącej. Dla merytorycznej oceny tych zarzutów konieczne zatem było wniesienie środka odwoławczego od czynności wyrażonej w powoła-nym w skardze piśmie. Tylko w ten sposób organ państwowy mógł przesądzić o braku środka zaskarżenia, a tym samym zostałaby przesądzona kwestia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie – przesłanki wymaganej przez art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2. Wobec odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, żądanie zabezpie-czenia roszczenia skargi stało się bezprzedmiotowe. Niemniej należy podkreślić, że żądanie to nie mogłoby być uwzględnione z uwagi na treść art. 79 ust. 1 u.o.t.p.TK, zgodnie z którym Trybunał może wydać postanowienie tymcza-sowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której skarga konsty-tucyjna dotyczy, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia mogłoby spo-wodować nieodwracalne skutki, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego albo gdy przemawia za tym inny ważny interes skarżącego lub ważny interes publiczny. Zabezpiecze-nie udzielane na podstawie postanowienia tymczasowego ma zatem charakter ściśle prewen-cyjny, powstrzymujący (por. postanowienia TK z: 17 czerwca 2014 r., sygn. SK 19/13, OTK ZU nr 6/A/2014, poz. 64; 5 marca 2014 r., sygn. SK 5/13, OTK ZU nr 3/A/2014, poz. 35; 16 października 2012 r., sygn. SK 54/12, OTK ZU nr 9/A/2012, poz. 117; 14 grudnia 2011 r., sygn. SK 28/11, OTK ZU nr 10/A/2011, poz. 129; 22 lutego 2010 r., sygn. SK 45/09, OTK ZU nr 2/A/2010, poz. 17; 21 kwietnia 2009 r., sygn. SK 7/09, OTK ZU nr 4/A/2009, poz. 61; 26 marca 2009 r., sygn. SK 6/09, OTK ZU nr 3/A/2009, poz. 39; 17 lutego 2009 r., sygn. SK 4/09, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 20; 15 października 2008 r., sygn. SK 35/08, OTK ZU nr 8/A/2008, poz. 148; 1 października 2008 r., sygn. SK 15/08, OTK ZU nr 8/A/2008, poz. 143; 16 września 2008 r., sygn. SK 28/08, OTK ZU nr 7/A/2008, poz. 131; 11 czerwca 2008 r., sygn. SK 28/08, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 92; 23 stycznia 2008 r., sygn. SK 48/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 12; 2 lipca 2007 r., sygn. SK 46/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 82; 30 listopada 2006 r., sygn. SK 9/06, OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 166; 14 grudnia 2004 r., sygn. SK 26/02, OTK ZU nr 11/A/2004, poz. 121; 26 września 2001 r., sygn. SK 28/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 7; 31 sierpnia 2021 r., sygn. Ts 43/21, OTK ZU B/2021, poz. 157; 14 stycznia 2020 r., sygn. Ts 108/19, OTK ZU B/2020, poz. 232; 13 grud-nia 2018 r., sygn. Ts 38/17, OTK ZU B/2019, poz. 77; postanowienia tymczasowe TK z: 22 października 2013 r., sygn. SK 59/13, OTK ZU 7/A/2013, poz. 113; 23 stycznia 2008 r., sygn. SK 3/08, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 13; 21 września 2004 r., sygn. SK 45/04, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 87; 5 maja 2004 r., sygn. SK 26/04, OTK ZU nr 5/A/2004, poz. 50; 26 czerwca 2001 r., sygn. SK 19/01, OTK ZU 6/2001, poz. 168; 3 czerwca 2020 r., sygn. Ts 112/19, OTK ZU B/2020, poz. 268; 23 stycznia 2014 r., sygn. Ts 6/14, (niepubl.); 8 stycz-nia 2013 r., sygn. Ts 271/12, (niepubl.); 30 maja 2012 r., sygn. Ts 244/11, OTK ZU nr 3/B/2012, poz. 303; 11 lipca 2011 r., sygn. Ts 175/11, (niepubl.); 6 stycznia 2010 r., sygn. Ts 256/09, (niepubl.); 20 listopada 2009 r., sygn. Ts 24/09, (niepubl.); 1 października 2009 r., sygn. Ts 203/09, (niepubl.); 14 grudnia 2004 r., sygn. Ts 26/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 289. Zabezpieczenie orzekane przez Trybunał Konstytucyjny nie może więc polegać na za-stępowaniu czynności (działań) określonych organów lub podmiotów. Z powyższych względów należało postanowić, jak w sentencji (art. 79 ust. 1 Konsty-tucji, art. 61, art. 77 i art. 79 u.o.t.p.TK). OTK ZU B/2025 Ts 293/23 poz. 18 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucjiart. 7 Konstytucjiart. 32 ust. 1 Konstytucjiart. 45 ust. 1 Konstytucjiart. 78 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło