Ts 3/25

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-06-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości zaskarżenia postanowienia sądu o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w pierwszej instancji narusza prawo do sądu i zakaz zamykania drogi sądowej?
Ratio decidendi
Trybunal Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu ze względu na nieusunięcie braków formalnych w wyznaczonym terminie. Skarżąca nie dopełniła obowiązków procesowych, w tym nie przedłożyła pełnomocnictwa oraz dokumentów potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, co skutkowało oddaleniem skargi bez rozpoznania jej merytorycznej strony.
Stan faktyczny
Skarżąca L.W. złożyła skargę konstytucyjną, kwestionując brak możliwości zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. W toku postępowania Prezes Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych, w tym dostarczenia pełnomocnictwa i dokumentów potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej. Skarżąca nie złożyła żadnych pism w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
odmowa nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 września 2025 r. Pozycja 262 POSTANOWIENIE z dnia 5 czerwca 2025 r. Sygn. akt Ts 3/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej L.W. o zbadanie zgodności: art. 41 § 1 w związku z art. 459 § 1 i § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Ko-deks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim „nie przewiduje możliwości zaskarżenia w formie zażalenia postanowienia sądu o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego złożonego w oparciu o art. 41 § 1 k.p.k., wydanego w pierwszej instancji”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospo-litej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 31 grudnia 2024 r. (data nadania) L.W. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następu-jącego stanu faktycznego. W sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w S. (sygn. akt […]) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wyłączenie sędziego ze względu na istnienie okoliczności mogą-cych wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Postanowieniem z 1 października 2024 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w S. II Wydział Karny odmówił wy-łączenia sędziego od udziału w prowadzonej sprawie. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Zarządzeniem z 8 listopada 2024 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w S. odmówił przyjęcia zażalenia. Na powyższe orzeczenie skarżąca wniosła zażalenie, które – jak wskazuje w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej – Sąd Rejonowy w S. II Wydział Karny prze-kazał wraz z aktami do Sądu Okręgowego w K. Skarżąca nadmieniła, że na dzień złożenia skargi konstytucyjnej – 31 grudnia 2024 r., złożone zażalenie nie zostało jeszcze rozpoznane (s. 2 skargi). Skarżąca wniosła o uznanie, że niezgodny ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest brak możliwości zaskarżenia postanowienia sądu I instancji w przedmiocie wyłączenia sę- OTK ZU B/2025 Ts 3/25 poz. 262 2 dziego. Jej zdaniem taka regulacja narusza nie tylko prawo do sądu, ale także prawo do za-skarżalności orzeczeń. Uniemożliwia bowiem uruchomienie procedury odwoławczej, mającej na celu weryfikację rzeczywistej bezstronności sądu. Ponadto kwestionowana regulacja godzi, jej zdaniem, w zakaz zamykania drogi sądowej. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 28 stycznia 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 17 lutego 2025 r.) wezwał skarżącą do usunięcia braków formal-nych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie adresu skarżącej; 2) złożenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skar-żącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożo-na została skarga konstytucyjna; 3) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgod-ność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności: a) postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 1 października 2024 r. (sygn. akt […]), b) zarządzenia z 8 listopada 2024 r. (sygn. akt […]); 4) udokumento-wanie daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia; 5) poinformowanie, czy od wska-zanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W terminie określonym w zarządzeniu skarżąca nie nadesłała do Trybunału Konsty-tucyjnego żadnego pisma procesowego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, m.in. gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie 7 dni (art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK). Zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 28 stycznia 2025 r. zostało sku-tecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej 17 lutego 2025 r. W treści zarządzenia zawarto pouczenie, że nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie wywołuje ujemne skutki proce-sowe, jednak mimo upływu wskazanego w zarządzeniu terminu braki formalne skargi nie zostały przez skarżącą usunięte. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 78 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło