Ts 30/23

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 lutego 2024 r. Pozycja 9 POSTANOWIENIE z dnia 19 lipca 2023 r. Sygn. akt Ts 30/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej my […] Sp. z o.o. o zbadanie zgodności: art. 106a ust. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324, ze zm.), z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia tego żądania: art. 106a ust. 3a tej ustawy w zakresie, w jakim: – pozwala prokuratorowi na dokonanie blokady środków na rachunku banko-wym na podstawie przesłanki „wykorzystywania działalności banku dla ce-lów mających związek z przestępstwem lub przestępstwem skarbowym”, – nie formułuje kryteriów branych pod uwagę przez Prokuratora przy określaniu zakresu, sposobu i terminu wstrzymania transakcji lub blokady środków na rachunku bankowym, – uprawnia do dokonania blokady środków na rachunku bankowym w nielimi-towanej wysokości, na okres do 6 miesięcy, z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 stycznia 2023 r. (data nadania) my […] Sp. z o.o. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełno-mocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego posta-nowienia na tle następującej sprawy. Wpisem w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: rejestr sądowy) z 19 października 2017 r. Sąd Rejonowy w K. Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (sygn. akt […]) wykreślił spółkę […] AG z siedzibą […] jako jedynego wspólnika skarżącej. Działanie tej spółki polegające na oferowaniu uczestnikom programu o nazwie „Program Lojalnościowy Lyonnes” możliwości otrzymania korzyści materialnych, uzależnionych od wpłacania przez osoby wprowadzane do wskazanego OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 9 2 programu przez tych uczestników, zaliczek na zakup bonów lub kart podarunkowych partnerów handlowych Lyoness bądź dokonania zakupów u partnerów handlowych Lyoness, zostało uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 30 grudnia 2019 r. ([…]) nr […]. Jedno-cześnie w swojej decyzji organ stwierdził zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 7 mar-ca 2019 r. i zobowiązał wskazaną spółkę do zwrócenia konsumentom wpłaconych przez nich zaliczek w części, w jakiej nie zostały wymienione – po dokonaniu dopłaty – na bony lub karty podarunkowe. Postanowieniem Prokuratury Okręgowej I Wydział Śledczy w S. z 29 września 2022 r. (sygn. akt […]) odmówiono pokrzywdzonym zastosowania blokady rachunków bankowych i zabezpieczenia majątkowego oraz uznania za dowód rzeczowy środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych wobec organizatorów programu funkcjonującego pod nazwą „Program Marketingowy Lyconet”, do których zaliczono: skarżącą, […] AG z sie-dzibą w B., […] AG z siedzibą w W., […] AG z siedzibą w Z., […] z siedzibą w L., […] z siedzibą w L. i […] z siedzibą w L. Orzeczenie to zostało uchylone postanowieniem Prokuratury Okręgowej I Wydział Śledczy w S. z 14 października 2022 r. (sygn. akt jw.), mocą którego dokonano blokady środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, należących do skarżącej, na okres 6 miesięcy, o łącznej kwocie 152 363 958,78 zł i 950 164,24 euro. Wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie Prokuratury Okręgowej z 14 października 2022 r., zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w K. III Wydział Karny z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […]). Postanowieniem Prokuratury Okręgowej I Wydział Śledczy w S. z 30 marca 2023 r. (sygn. akt […]) przedłużono blokadę środków na rachunkach bankowych do 14 października 2023 r. 2. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 5 kwietnia 2023 r. wezwano skarżącą do doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem postanowień Prokuratora Prokuratury Okręgowej w S. z 14 października 2022 r. (sygn. akt […]) i Sądu Okręgowego w K. z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) oraz udokumentowania daty doręczenia skarżącej orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne poprzez doręczenie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii elektronicznego potwier-dzenia odbioru. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 17 kwietnia 2023 r. Pismem z 21 kwietnia 2023 r. (data nadania) skarżąca ustosunkowała się do wska-zanego zarządzenia. Doręczyła poświadczone za zgodność z oryginałem postanowienia oraz udokumentowała datę doręczenia ostatecznego orzeczenia. 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2023 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej, przez: 1) doręczenie czterech, poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii: a) postanowienia Prokuratury w S. z 29 września 2022 r. ([…]), b) decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Kon-sumentów z 30 grudnia 2019 r. (nr […]), a w przypadku wniesienia od niej środka zaskarżenia – również orzeczeń wydanych w następstwie tej decyzji; 2) poinformowanie, czy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. III Wydział Karny z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) wniesiono środek zaskarżenia, a jeśli tak to doręczenie czterech, poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii orzeczeń wydanych w następstwie tego postanowienia; 3) poinformowanie, czy w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy, wniesiono nadzwy-czajny środek zaskarżenia. Zarządzenie zawierało pouczenie, zgodnie z którym nieusunięcie powyższych braków w wyznaczonym terminie stanowi podstawę wydania przez Trybunał OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 9 3 postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 23 czerwca 2023 r. Pismem z 28 czerwca 2023 r. (data nadania) skarżąca ustosunkowała się do otrzyma-nego zarządzenia. Poinformowała, iż od postanowienia Sądu Okręgowego w K. III Wydział Karny z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) nie wniesiono środka zaskarżenia, a w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy, nie wniesiono nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Do wskazanego pisma dołączyła również niepoświadczone za zgodność z oryginałem kopie postanowienia Prokuratury Okręgowej w S. z 29 września 2022 r. ([…]) oraz decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 30 grudnia 2019 r. (nr […]) wyjaśniając, iż żaden przepis prawa nie zobowiązuje jej do przedkładania Trybunałowi dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem, a wzywanie do doręczenia wymienionych w tym zarządzeniu postanowień, nie znajduje podstawy prawnej. 4. Kwestionowanemu w skardze art. 106a ust. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324, ze zm.) skarżąca zarzuciła, że stanowiąc podstawę postanowienia Prokuratury Okręgowej I Wydział Śledczy w S. z 14 października 2022 r. (sygn. akt jw.), utrzymanego w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w K. III Wydział Karny z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […]), doprowadził do naruszenia, odczytywanej z art. 2 Konstytucji zasady poprawnej legislacji oraz wyinterpretowanej przez skarżącą z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, zasady proporcjonalności przy wprowadzaniu ograniczeń w prawie własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. Trybunał w toku postępowania powinien zbadać wszystkie istotne okoliczności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 69 ust. 1 u.o.t.p.TK), a uczestnicy postępowania są obowiązani do składania Trybunałowi wszelkich wyjaśnień i udzielania informacji doty-czących sprawy oraz przedstawiania wniosków dowodowych, potrzebnych do jej rozstrzy-gnięcia (art. 69 ust. 2 u.o.t.p.TK). Z powyższych względów skarżąca została wezwana, na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, do usunięcia braków formalnych złożonej skargi m.in. przez doręczenie czterech poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Prokuratury w S. z 29 wrze-śnia 2022 r. ([…]). W wykonaniu tego wezwania skarżąca, reprezentowana przez umocowa-nego pełnomocnika, doręczyła Trybunałowi niepoświadczone za zgodność kopie wskazanego postanowienia wyjaśniając, że wbrew otrzymanemu wezwaniu, żaden przepis prawa nie zobowiązuje jej do przedkładania Trybunałowi dokumentów poświadczonych za zgodność z oryginałem. Tymczasem jak wyjaśnia się w orzecznictwie Trybunału, poświadczenie dokumentu za zgodność z oryginałem nadaje mu z mocy art. 129 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), stoso-wanego odpowiednio w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym na zasadzie art. 36 u.o.t.p.TK, charakter dokumentu urzędowego, spełniającego wymóg formalny skargi konsty-tucyjnej określony w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK, zgodnie z którym do skargi konstytu- OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 9 4 cyjnej dołącza się wyroki, decyzje lub inne rozstrzygnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. (postanowienie TK z 14 grudnia 2022 r., niepubl.). Rozstrzygnięcia załączane do skargi konstytucyjnej nie stanowią więc wyłącznie dowodu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, powołanego na poparcie sformułowanego w skardze zarzutu niekonstytucyjności. Stanowią one zindywidualizowane i skonkretyzowane akty zastosowania określonych norm prawnych w konkretnej sprawie, uprawniające skarżącego, po wyczerpaniu przez niego drogi prawnej oraz po spełnieniu innych określonych wymogów, do zakwestionowania konstytucyjności tych norm w postę-powaniu w trybie skargi konstytucyjnej. Jak bowiem stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Z tego względu skarga konstytucyjna jako środek prawny inicjujący postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym ma charakter abstrakcyjno-konkretny, gdyż jej wniesienie wymaga wykazania naruszenia prawa podmio-towego i ostatecznego orzeczenia jako środka naruszenia (elementy kontroli konkretnej) oraz niekonstytucyjności podstawy prawnej orzeczenia (element kontroli abstrakcyjnej), a także istnienia związku pomiędzy naruszeniem prawa podmiotowego a pozostałymi przesłankami (zob. wyrok pełnego składu TK z 17 lipca 2013 r., sygn. SK 9/10, OTK ZU nr 6/A/2013, poz. 79 oraz postanowienie pełnego składu TK z 11 czerwca 2008 r., sygn. SK 48/07, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 93). Dlatego Trybunał Konstytucyjny, oceniając wskazany w skardze konstytucyjnej sposób naruszenia (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), związany jest zarówno zakresem zaskarżenia skargi konstytucyjnej (art. 67 ust. 1 u.o.t.p.TK), jak i treścią załączonych do niej orzeczeń (art. 53 ust. 2 pkt 1-2 u.o.t.p.TK). W tym stanie rzeczy skarżący, reprezentowany w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym przez adwokata lub radcę prawnego, powinien w wykonaniu wymogu określonego w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK, załączone do skargi konstytucyjnej wyroki, decyzje lub inne rozstrzygnięcia wy-dane w sprawie, której skarga dotyczy, przedłożyć w formie dokumentu urzędowego, który z mocy art. 244 k.p.c. w związku z art. 36 u.o.t.p.TK stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone z tym, że na podstawie art. 129 § 3 k.p.c. w związku z art. 36 u.o.t.p.TK i art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK, zamiast oryginału dokumentu skarżący może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym. Do złożonej skargi konstytucyjnej skarżąca nie dołączyła m.in. postanowienia Proku-ratury Okręgowej w S. z 29 września 2022 r. (sygn. akt […]), uchylonego postanowieniem Prokuratury Okręgowej w S. z 14 października 2022 r. (sygn. akt j.w.), którego wstrzymania wykonania lub zawieszenia wykonania wraz z postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 15 listopada 2022 r. (sygn. akt […]), domaga się w sformułowanym w skardze wniosku o wydanie przez Trybunał Konstytucyjny postanowienia tymczasowego. Z tego względu zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2023 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez doręczenie czterech, poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Prokuratury Okręgowej w S. z 29 września 2022 r. ([…]). Postanowienie to wydano w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy. Zostało ono uchylone postanowieniem Prokuratury Okręgowej z 14 października 2022 r., utrzymanej w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego, wskazanym w skardze jako ostateczne orzeczenie o konstytucyjnych wolnościach lub pra-wach skarżącej w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Okoliczność załączenia do skargi rozstrzygnięć, o których mowa w art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK stanowi OTK ZU B/2024 Ts 30/23 poz. 9 5 dla Trybunału podstawę dla (istotnej z perspektywy abstrakcyjno-konkretnego charakteru skargi) oceny wskazanego w niej sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2023 r. doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej 23 czerwca 2023 r. Wskazany w art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK siedmiodniowy termin usunięcia wskazanego braku formalnego skargi konstytucyjnej upłynął 30 czerwca 2023 r. Okoliczność jego nieusunięcia w wyznaczonym terminie stanowi pod-stawę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.