Ts 301/15
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-06-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wejście w życie przepisów podatkowych z dniem ogłoszenia, bez vacatio legis, narusza konstytucyjne prawo własności oraz zasady bezpieczeństwa prawnego i zaufania do państwa?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że wstępna odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej była przedwczesna, ponieważ istnieją wątpliwości co do konstytucyjności regulacji wprowadzających obowiązek podatkowy z dniem ogłoszenia. Konieczna jest merytoryczna ocena, czy takie rozwiązanie narusza art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i art. 84 Konstytucji, a nie tylko analiza zaniedbań skarżącej.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Sp. j. wniósło skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 65 ust. 1a pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym z Konstytucją. Skarżąca twierdziła, że wejście w życie przepisów z dniem ogłoszenia (bez vacatio legis) naruszyło jej prawo własności i zasadę zaufania do państwa. Trybunał Konstytucyjny w 2016 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając zarzuty za oczywiście bezzasadne ze względu na zaniedbania spółki. Spółka wniósła zażalenie, argumentując, że Trybunał błędnie zinterpretował istotę skargi.Rozstrzygnięcie
Uwzględnić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 lipca 2017 r. Pozycja 131 POSTANOWIENIE z dnia 23 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 301/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja – przewodniczący Julia Przyłębska - sprawozdawca Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 1 czerwca 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego Sp. j., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 27 sierpnia 2015 r. (data wniesienia) Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Sp. j. (dalej: skarżąca, spółka) zakwestionowała zgodność art. 65 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U.29.257, ze zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U.160.1341; dalej łącznie: ustawy podatkowe) z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i art. 84 Konstytucji. W ocenie skarżącej zaskarżone unormowania – w zakresie, w jakim ustawodawca za-decydował o ich wejściu w życie z dniem ogłoszenia, bez żadnej vacatio legis, i z tego powo-du stanowiły one podstawę określenia zobowiązań podatkowych skarżącej – naruszają prawo własności spółki, gdyż łamią zasady ochrony interesów jednostki w toku, bezpieczeństwa prawnego obywateli, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz powszechno-ści opodatkowania (art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 i art. 84 Konstytucji). Postanowieniem z 1 czerwca 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że analizowana skarga konstytucyjna jest próbą skorygowania zaniedbań, do których skarżąca doprowadziła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wątpliwości Trybunału nie budziło bo-wiem to, że źródłem (i przyczyną) ingerencji w prawo własności spółki – którego ochrony domaga się skarżąca – było niedochowanie należytej staranności przy zabezpieczeniu żywot-nych interesów przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a nie treść przepisów kwestionowanych w skardze konstytucyjnej. W konsekwencji Trybunał uznał zarzuty posta-wione w skardze za oczywiście bezzasadne.
OTK ZU B/2017 Ts 301/15 poz. 131 2 W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wskazała, że Trybunał nietrafnie zrekon-struował zarzuty rozpatrywanej skargi konstytucyjnej. Spółka podniosła, że istotą skargi kon-stytucyjnej – wbrew twierdzeniom Trybunału – było wykazanie, że wejście w życie zaskarżo-nej regulacji, tj. przepisów podatkowych bez vacatio legis narusza konstytucyjne wolności i prawa. W konsekwencji skarżąca, zarzuciwszy nieprawidłowe odczytanie istoty skargi, po-nownie przedstawiła w zażaleniu argumenty mające potwierdzać niekonstytucyjność zaskar-żonej regulacji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjo-wane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określa-ją przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj-nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie roz-poznawania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że w wypadku rozpatrywanej skargi konstytucyjnej zachodzą wątpliwości uzasadniające konieczność merytorycznego roz-poznania podniesionych w niej zarzutów. Istnieje w szczególności potrzeba dokonania mery-torycznej oceny zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów ustaw podatkowych w zakresie, w jakim ustawodawca zadecydował o ich wejściu w życie z dniem ogłoszenia, co w konsekwencji skutkowało określeniem zobowiązań podatkowych skarżącej. Wziąwszy powyższe okoliczności pod uwagę Trybunał postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 84 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło