Ts 306/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-03-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 30 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, w zakresie nakładania na wierzyciela opłaty w wysokości 10% egzekwowanego świadczenia w przypadku oczywiście niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postępowaniu nie orzekł co do istoty skargi, lecz wydał postanowienie o nadaniu jej dalszego biegu. Oznacza to, że Trybunał uznał skargę za spełniającą wymogi formalne i uzasadnioną, co jest koniecznym warunkiem do wszczęcia postępowania merytorycznego i wydania wyroku w sprawie.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła dwa wnioski o egzekucję świadczeń pieniężnych. Komornik odmówił wszczęcia postępowania w zakresie odsetek z powodu przedawnienia i ustalił koszty niecelowej egzekucji. Skarżąca zaskarżyła te rozstrzygnięcia, ale sądy oddaliły jej skargi i zażalenia. Skarżąca złożyła skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność przepisu o kosztach komorniczych z Konstytucją, ponieważ obciąża on wierzyciela sankcją finansową mimo braku dokonania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 czerwca 2023 r. Pozycja 216 POSTANOWIENIE z dnia 21 marca 2023 r. Sygn. akt Ts 306/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej spółki […] Sp. z o.o. z siedzibą w T. o zbadanie zgodności: art. 30 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. poz. 770, ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis ten w razie oczywiście niecelo-wego wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub wskazania we wniosku o wszczęcie egzekucji osoby niebędącej dłużnikiem komornik wydaje postano-wienie o pobraniu od wierzyciela opłaty stosunkowej w wysokości 10% egze-kwowanego świadczenia”, z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 grudnia 2021 r. (data nadania) spółka […] Sp. z. o.o. z siedzibą w T. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. 2. Skarga konstytucyjna została sformułowana na tle następującego stanu faktycznego: Skarżąca złożyła dwa wnioski o egzekucję świadczeń pieniężnych wraz z odsetkami przeciwko temu samemu dłużnikowi. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. po-stanowieniami z 5 i 7 stycznia 2021 r. (sygn. akt […] i […]) odmówił wszczęcia postępowa-nia egzekucyjnego co do odsetek z uwagi na przedawnienie dochodzonego roszczenia oraz ustalił koszty niecelowej egzekucji. Skargi skarżącej na te rozstrzygnięcia zarejestrowane przez Sąd Rejonowy w K. pod sygn. akt […] i […] zostały postanowieniem z 11 marca 2021 r. (sygn. akt […]) połączone do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt […]. Następnie postanowieniem tego sądu z 18 marca 2021 r. (sygn. akt […]) zostały oddalone. Zażalenie skarżącej na to postanowienie zostało oddalone przez Sąd Rejonowy posta-nowieniem z 13 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […]). OTK ZU B/2023 Ts 306/21 poz. 216 2 3. Zdaniem skarżącej, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komor-niczych (Dz. U. poz. 770, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ w sytuacji odmowy wszczęcia postępowania egzekucyj-nego wierzyciel jest obciążany kosztami komorniczymi, pomimo że to dłużnik swoim zacho-waniem spowodował konieczność przymusowej egzekucji roszczenia. Opłata naliczana od niewyegzekwowanego roszczenia jest w takiej sytuacji dotkliwą sankcją finansową dla wie-rzyciela, który nie odzyskał swojej należności i jeszcze dodatkowo poniósł koszty postępo-wania. Skarżąca podkreśliła, że komornik sądowy nie dokonał w jej sprawie żadnej czynności egzekucyjnej. W sytuacji odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego opłata za czynno-ści komornicze powinna równoważyć koszty poniesione przez kancelarię komorniczą w wy-sokości nieprzekraczającej 1/10 płacy minimalnej. 4. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 marca 2022 r. wezwał skarżącą – na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowa-nia cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wskazanych załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną. Skarżąca wykonała powyższe zarządzenie w piśmie z 25 marca 2022 r. (data nadania). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W skardze konstytucyjnej jako przedmiot zaskarżenia wskazano art. 30 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz. U. poz. 770, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 210, ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis ten w razie oczywiście niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub wskazania we wniosku o wszczęcie egzekucji osoby niebędącej dłużnikiem komornik wydaje postanowienie o pobraniu od wierzyciela opłaty stosunkowej w wysokości 10% egzekwowanego świadczenia”. Zaskarżony przepis stanowi, co następuje: „W razie oczywiście niecelowego wszczę-cia postępowania egzekucyjnego lub wskazania we wniosku o wszczęcie egzekucji osoby niebędącej dłużnikiem komornik wydaje postanowienie o pobraniu od wierzyciela opłaty sto-sunkowej w wysokości 10% egzekwowanego świadczenia. W takim przypadku komornik nie ściąga ani nie pobiera opłaty od dłużnika, a opłatę ściągniętą lub pobraną zwraca dłużnikowi. Przepisów art. 29 ust. 1-3 nie stosuje się”. Jako wzorce kontroli skarżąca wskazała art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle sprawy zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 13 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […]), wskazanym przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga spełnia wymogi formalne, albowiem: – została sporządzona w imieniu skarżącej przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); OTK ZU B/2023 Ts 306/21 poz. 216 3 – skarżąca wyczerpała drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ postanowie-nie Sądu Rejonowego jest prawomocne i nie przysługują od niego żadne zwykłe środki za-skarżenia; – dochowano ustawowego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż odpis wymienionego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 17 września 2021 r., a skarga została wniesiona 16 grudnia 2021 r.; – określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazano, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – zdaniem skar-żącej – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżącą zarzutów oraz stan fak-tyczny (art. 53 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.t.p.TK); – poinformowano o niewniesieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK); – dołączono wymagane załączniki (art. 53 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 u.o.t.p.TK); – sformułowane przez skarżącą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło