Ts 306/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-03-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny powinien odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z powodu nieusunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżący nie usunął stwierdzonych braków formalnych w ustawowym terminie. Postępowanie przed TK jest sformalizowane, a wstępna kontrola skargi ma na celu weryfikację spełnienia przesłanek wymaganych prawem. Nieusunięcie braków po wezwaniu przez Prezesa TK oraz sędziego sprawozdawcy stanowi podstawę do odmowy dalszego biegu sprawy bez rozpoznania jej merytorycznego.Stan faktyczny
Skarżący I.B. złożył skargę konstytucyjną, w której domagał się stwierdzenia niezgodności przepisów ustawy o KAS i Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP w związku z odmową zwrotu nadpłaty podatku dochodowego. Skarga dotyczyła okoliczności z lat 2018–2019, w których organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, a sądy administracyjne uchyliły decyzje z przyczyn proceduralnych. Skarżący argumentował naruszenie prawa do sądu, własności oraz zasad demokratycznego państwa prawnego.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 września 2025 r. Pozycja 258 POSTANOWIENIE z dnia 5 marca 2025 r. Sygn. akt Ts 306/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej I.B. o zbadanie zgodności: art. 82 ust. 3 oraz art. 82 ust. 4 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 listo-pada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, ze zm.) oraz w związku z art. 75 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordy-nacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), z art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 6 listopada 2023 r. (data nadania) I.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o stwierdzenie, że art. 82 ust. 3 oraz art. 82 ust. 4 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, ze zm.; dalej: ustawa o KAS) oraz w związku z art. 75 § 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 45 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczy-pospolitej Polskiej. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującym stanem fakty-cznym. Po przeprowadzeniu wobec skarżącego kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r., Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik UCS) wydał 11 grudnia 2018 r. wynik kontroli (nr […]), w którym zakwestionował wysokość kosztów uzyskania przychodu. Skarżący dokonał korekty zeznania PIT-36L (dalej: pierwotna korekta deklaracji) zgodnie z wynikiem kontroli, uiścił zaległy podatek wraz z odsetkami za zwłokę oraz 31 grudnia 2018 r. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty uzasadniając, że kwoty, które uiścił w wyniku korekty, stanowią świadczenie nienależne i jako takie powinny zostać mu zwrócone. Do wniosku dołączył
OTK ZU B/2025 Ts 306/23 poz. 258 2 kolejną korektę deklaracji (dalej: korekta nadpłatowa), odwracającą skutki pierwotnej korekty deklaracji. Naczelnik UCS skierował 23 stycznia 2019 r. do skarżącego zawiadomienie, w któ-rym poinformował o uwzględnieniu korekty oraz o tym, że korekta nadpłatowa nie wywołuje skutków prawnych z uwagi na fakt dokonania jej po upływie terminu określonego w art. 82 ust. 3 zdanie drugie ustawy o KAS. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z 9 maja 2019 r. (nr […]; dalej: decyzja Naczelnika US) odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2016 w wysokości 559.717 zł, uznając wynik kontroli za okoliczność kluczową dla sprawy. Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z 26 sierpnia 2019 r., (znak sprawy […]; dalej: decyzja Dyrektora IAS) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika US. Skarżący złożył na decyzję Dyrektora IAS skargę do wojewódzkiego sądu admini-stracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 16 lipca 2020 r. (sygn. akt […]) uchylił zarówno decyzję Dyrektora IAS, jak i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US, jednak nie z przyczyn merytorycznych, a proceduralnych, stwierdzając, że organy podatkowe nie mogły orzekać co do zasadności żądanej przez skarżącego nadpłaty, ale powinny odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej. Skarżący złożył na ten wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Admi-nistracyjnego. Wyrokiem z 7 czerwca 2023 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego. W złożonej skardze konstytucyjnej skarżący argumentował, że zaskarżone przepisy naruszają, poprzez odmowę merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, jego prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), jak również prawo do własności środków pieniężnych (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i zasadę ograniczania tego prawa (art. 64 ust. 3 Konstytucji). Jego zdaniem naruszone zostały również wyrażona w art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego i wynikająca z niej zasada zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasada poprawnej legislacji wraz z zasadą okre-śloności przepisów prawa, a także ustanowiona w art. 7 ustawy zasadniczej zasada legalizmu. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 31 stycznia 2024 r. (doręczonym 20 lutego 2024 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) zło-żenie pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym w odnie-sieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); 2) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami), w szczególności: a) decyzji: Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 9 maja 2019 r. (nr [….]) i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 26 sierpnia 2019 r. (znak […]), b) wyroków: Wojewódzkiego Sądu Admini-stracyjnego w W. z 16 lipca 2020 r. (sygn. akt […]) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2023 r. (sygn. akt […]); 3) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu orze-czenia wskazanego w skardze jako ostateczne (doręczenie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty w której doręczone zostało to orzeczenie wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki lub elektronicznego potwierdzenia odbioru) wraz z czte-rema kopiami. Skarżący nie usunął w ustawowym terminie braków formalnych skargi konstytucyjnej.
OTK ZU B/2025 Ts 306/23 poz. 258 3 Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 16 września 2024 r. (doręczonym skarżącemu 7 października 2024 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków skargi wymienionych w zarządzeniu Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2024 r. Również w tym wypadku skarżący nie usunął braków skargi w ustawowym terminie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze-słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na eta-pie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzeniem z 16 września 2024 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącego do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi. W treści zarządzenia za-warto pouczenie, że w przypadku nieusunięcia braków w terminie wydane zostanie postano-wienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 16 września 2024 r. został skutecznie dorę-czony skarżącemu 7 października 2024 r. W ustawowym terminie skarżący nie usunął braków wskazanych w zarządzeniu. Powyższa okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło