Ts 31/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-05-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna dotycząca sposobu zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie powinna zostać odrzucona na etapie wstępnym, czy też powinna uzyskać dalszy bieg do rozpoznania merytorycznego?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że kwestia, czy skarga konstytucyjna dotyczy zgodności z Konstytucją samego przepisu, czy też sposobu jego zastosowania w indywidualnej sprawie (aktu stosowania prawa), powinna być pozostawiona ocenie składu merytorycznie rozpoznającego sprawę. Odmowa nadania dalszego biegu na etapie wstępnym jest nieuprawniona, gdy zarzuty skarżącego wskazują na istotne wątpliwości co do zakresu kontroli, które wymagają rozstrzygnięcia w postępowaniu merytorycznym.Stan faktyczny
Skarżący S.J. zaskarżył zgodność art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z Konstytucją RP, twierdząc, że nakłada on na podatnika obowiązek wykazania wpływu dowodów zgromadzonych z naruszeniem terminu kontroli. Trybunał Konstytucyjny w pierwszej instancji odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że zarzuty dotyczą zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie, a nie samej normy. Skarżący wniósł zażalenie, argumentując, że przepis narusza jego prawa poprzez nadanie organom kompetencji prawotwórczych w zakresie oceny istotności wpływu dowodów.Rozstrzygnięcie
Uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 sierpnia 2020 r. Pozycja 223 POSTANOWIENIE z dnia 21 maja 2020 r. Sygn. akt Ts 31/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Mariusz Muszyński – sprawozdawca Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 2 października 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej S.J., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 lutego 2018 r. (data nadania) S.J. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, ze zm.; dalej: u.s.g.) w zakresie, w jakim nakłada na kontrolowanego podatnika obowiązek wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy dowodów zgromadzonych przez organ podat-kowy z naruszeniem terminu kontroli wynikającego z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.g. z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 oraz art. 31 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Postanowieniem z 2 października 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania biegu wniesionej skardze. 2.1. Trybunał podniósł, że zarzuty przedstawione w skardze konstytucyjnej dotyczą de facto zastosowania zaskarżonego przepisu w sprawie skarżącego. 2.2. W odniesieniu do powołanych w skardze wzorców konstytucyjnych Trybunał podniósł, że: a) zgodnie z utrwalonym orzecznictwem konstytucyjnym, wynikające z art. 2 Konsty-tucji zasady mogą stanowić w postępowaniu skargowym jedynie pomocnicze wzorce kontro-
OTK ZU B/2020 Ts 31/18 poz. 223 2 li, uwzględniane w nim pod warunkiem jednoczesnego wskazania innej naruszonej normy konstytucyjnej statuującej konkretną wolność lub konkretne prawo, b) skarżący nie uwzględnił istoty prawa wynikającego z art. 32 Konstytucji i nie wskazał kryterium porównania sytuacji podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji, co do których przepisy prawa rozstrzygają odmiennie – co prowadzi do naruszenia praw lub wolności jednego z nich, c) art. 7 Konstytucji nie jest źródłem wolności i praw jednostki, d) skarżący, zarzucając niezgodność zaskarżonego przepisu z art. 31 ust. 1 i 3 Konsty-tucji, podnosi naruszenie wolności o charakterze gospodarczym, nie uwzględnia zaś wynika-jących z tego przepisu kryteriów ograniczeń wolności, tj. proporcjonalności, konieczności i zakazu naruszania istoty wolności i praw. 3. W zażaleniu na postanowienie TK z 2 października 2019 r., wniesionym 16 paź-dziernika 2019 r. (data nadania), skarżący domaga się nadania skardze konstytucyjnej dalsze-go biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznawania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Skarżący w złożonym zażaleniu stwierdził, że sposób wykładni zaskarżonego prze-pisu, zaproponowany w orzeczeniu wskazanym jako ostateczne w jego sprawie, nakłada na niego obowiązki „o których nie ma mowy w treści przepisu”. Podkreślił, że w istocie chodzi o to, kto ma wykazywać i oceniać zasadność zgromadzonych dowodów uzyskanych przez organ kontrolujący z przekroczeniem terminów kontroli – kontrolujący czy kontrolowany. Podkreślił następnie, że ustalenie znaczenia pojęcia „istotności wpływu” dowodu w postępowaniu podatkowym powierza się organom stosującym te przepisy, co czyni z nich organy prawotwórcze. Jego zdaniem, stosując prawo w powyższym zakresie, naruszono jego prawa konstytucyjne wynikające z art. 31 ust. 1, art. 2, art. 7 oraz art. 32 Konstytucji. Wyraził przekonanie, że art. 77 u.s.g. jest niezgodny z art. 32 Konstytucji, w jego ramach bowiem w podobnych sytuacjach faktycznych – w zależności od aktywności podatnika oraz oceny dokonanej przez organ – mogą być podjęte odmienne decyzje. W zażaleniu skarżący zwrócił się też o rozważenie, czy w jego sprawie art. 7 Konstytucji mógłby stanowić wzorzec właści-wy do badania konstytucyjności zaskarżonego przepisu. 3. Trybunał stwierdza, że zarzuty sformułowane w zażaleniu pozwalają na jego uwzględnienie. W szczególności rozważenie, czy skarżący złożył skargę na treść zaskarżonego prze-pisu, czy na sposób jego zastosowania w indywidualnej sprawie (tj. na akt stosowania prawa) należy – zdaniem Trybunału – pozostawić ocenie składu merytorycznie rozpoznającego sprawę. 4. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p.TK – uwzględnił zażalenie i nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło