Ts 32/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 24 czerwca 2016 r. Pozycja 422 POSTANOWIENIE z dnia 16 czerwca 2016 r. Sygn. akt Ts 32/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodnicząca Stanisław Biernat – sprawozdawca Leon Kieres, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 2 grudnia 2015 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 stycznia 2015 r. (data nadania), M.J. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność: art. 545 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U.89.555, ze zm.; dalej: kpk) z art. 190 ust. 4 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. Postanowieniem z 2 grudnia 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal-szego biegu przedmiotowej skardze konstytucyjnej. Uznał, że zarzuty podniesione w skardze konstytucyjnej są oczywiście bezzasadne, a ponadto, że skarżący nie wykazał w sposób dosta-teczny naruszenia przysługujących mu praw określonych w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Kon-stytucji. Wskazał także, że w sprawie skarżącego został wydany prawomocny wyrok, a to oznacza, że skorzystał on z przysługującego mu prawa do sądu. Natomiast w odniesieniu do wymogu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania Trybunał przypomniał, że prze-pis art. 545 § 2 kpk ma przede wszystkim charakter gwarancyjny, zapewnia on dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny występowania przesłanek złożenia wniosku o wznowienie po-stępowania. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zarzucił Trybunałowi naruszenie art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy z dnia 1 sierp-nia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.) przez przyjęcie, że skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna, oraz art. 47 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 3 w zw. z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. przez przyjęcie, że skarżący nie wykazał naruszenia przysługujących mu praw i wolności. W jego ocenie do-szło do złamania przysługującego mu prawa do sądu na skutek niepoddania ocenie sądu ist-nienia przesłanek wznowienia postępowania w jego sprawie. Wprowadzenie przymusu adwo-kacko-radcowskiego, jak podnosi, może być uzasadnione jedynie ze względu na ściśle okre- OTK ZU B/2016 Ts 32/15 poz. 422 2 ślone przesłanki, do których nie zalicza się nadzwyczajny charakter procedury występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa o TK z 1997 r. Jednak zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie w postępowaniu przed Try-bunałem na etapie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej stosuje się przepisy dotych-czasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywane zażalenie dotyczy postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, która została wniesiona przed 30 sierpnia 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli, a zatem i do rozpoznania złożonego zażale-nia, zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zaża-lenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 i z art. 49 ustawy o TK z 1997 r.). Bada on w szczególności, czy wydając zaskarżone posta-nowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego bie-gu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego roz-strzygnięcia. W ocenie Trybunału zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W opinii Trybunału Konstytucyjnego zarzut skarżącego, zgodnie z którym objęcie wniosku o wznowienie postępowania przymusem adwokacko-radcowskim prowadzi do naru-szenia prawa do sądu, jest oczywiście bezzasadny. Skarżący całkowicie pomija – jak Trybu-nał słusznie wskazał w zaskarżonym postanowieniu – nadzwyczajny charakter postępowania dotyczącego wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania karnego. Możliwość jego przeprowadzenia pojawia się na skutek zaistnienia szczególnych przesłanek, które ujaw-nią się – co istotne – po zakończeniu postępowania karnego w danej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że skorzystanie z nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania karnego, ma charakter dodatkowy, ponadprogramowy, wykra-czający ponad konstytucyjny standard prawa do sądu. Trybunał podkreśla, że przedmiotem postępowania dotyczącego wznowienia postępowania karnego jest ocena zaistnienia szcze-gólnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z tej nadzwyczajnej instytucji. Oznacza to, że orzekając w tej kwestii, sąd nie odnosi się w ogóle do istoty sprawy, bada jedynie, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego (zob. wyrok TK z 11 czerwca 2013 r., sprawa SK 23/10, OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 57). Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania karnego, a w szczególności jego przedmiot, sprawia, że nie jest ona objęta wszystkimi gwarancjami przewidzianymi w ramach prawa do sądu (zob. wyrok TK z 12 stycznia 2010 r., sprawa SK 2/09, OTK ZU nr 1/A/2010, poz. 1). Trybunał zwraca także uwagę na to, że skarżącemu w toku postępowania został wy-znaczony pełnomocnik z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Wy-móg sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie prawomocnie zakończonego postępo-wania przez takiego pełnomocnika, jak słusznie podkreślił w zaskarżonym postanowieniu Trybunał Konstytucyjny, ma charakter gwarancyjny. Jednocześnie jednak, o czym przypo-mniał, ewentualna negatywna opinia pełnomocnika z urzędu w przedmiocie zasadności zło- OTK ZU B/2016 Ts 32/15 poz. 422 3 żenia wniosku o wznowienie postępowania nie wyłącza możliwości wystąpienia z takim wnioskiem sporządzonym przez pełnomocnika z wyboru. Ponadto – jak podniósł Trybunał Konstytucyjny – istnieją sądowe i wewnątrzkorporacyjne mechanizmy kontroli rzetelności sporządzonej przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie można także zapominać, jak zaznaczył, że nie każde orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 2 kpk. Trybunał zwraca także uwagę na to, że zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK z 1997 r. skarżący jest zobligowany do wskazania w skardze konstytucyjnej, jakie jego kon-stytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone przez zakwestionowane przepisy. Uczynić to powinien, przedstawiając argumentację potwierdzającą taki stan rzeczy w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK z 1997 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w skardze konstytucyjnej skarżący powinien za-mieścić szczegółowe wyjaśnienia wskazujące na naruszenie przysługujących mu praw lub wolności. Niewywiązanie się z tego obowiązku, a więc niewykazanie w sposób należyty, że zarzucane przez skarżącego naruszenia rzeczywiście miały miejsce, skutkuje odmową na-dania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny oczywistej bezzasadności zarzutów przedstawionych przez skarżącego, wobec nieprzytoczenia innych argumentów, które mogłyby wskazywać na naruszenie praw lub wol-ności skarżącego, Trybunał słusznie uznał, że nie doszło do należytego wykazania wspomnia-nego naruszenia. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego na pod-stawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK z 1997 r., postanawia jak w sentencji.