Ts 32/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-09-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może dotyczyć przepisów, które nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej w sprawie skarżącej?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdzając, że zaskarżone przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie stanowiły podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji Prezesa UOKiK. Skarżąca nie skorzystała z procedury wydania decyzji zobowiązującej przewidzianej w art. 28 ustawy, wobec czego przepisy dotyczące tej decyzji nie miały zastosowania w jej sprawie. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, przedmiotem skargi konstytucyjnej może być akt normatywny, na podstawie którego wydano orzeczenie ostateczne, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca w odniesieniu do zaskarżonych przepisów.Stan faktyczny
Prezes UOKiK wydał decyzję uznającą działania skarżącej za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów i nałożył na nią kary pieniężne na podstawie art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Okręgowego, uchylając część decyzji i obniżając karę, ale utrzymując w mocy jej istotne części. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją przepisów art. 28 ust. 4 w związku z art. 28 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, twierdząc, że przepisy te naruszają prawo do równego traktowania i ochronę własności, ponieważ nie przewidują wyłączenia kar dla przedsiębiorców, którzy zaprzestali naruszeń. Trybunał ustalił, że skarżąca nie korzystała z procedury art. 28 ustawy, więc przepisy te nie były podstawą orzeczenia.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 lutego 2021 r. Pozycja 8 POSTANOWIENIE z dnia 3 września 2020 r. Sygn. akt Ts 32/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] Sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 28 ust. 4 w związku z art. 28 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 18 stycznia 2015 r. w zakre-sie, w jakim „nie przewiduje dla przedsiębiorców, którzy już zaprzestali stoso-wania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, wyłączenia wydania decyzji uznającej danej praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumenta oraz nie wyłącza nałożenia kary przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za dopuszczenie się stosowania praktyki narusza-jącej zbiorowe interesy konsumentów”, z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 lutego 2018 r. (data nadania) […] Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) wystąpiła z żądaniem na tle następującego sta-nu faktycznego. W decyzji z 5 grudnia 2011 r. (znak: […]) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Kon-sumentów (dalej: Prezes UOKiK) uznał – określone w decyzji – działania skarżącej za prak-tyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) i stwierdził ich zaniechanie od 1 września 2011 r. (pkt I ppkt 2 oraz pkt II ppkt 1 i 2a) i od 26 września 2011 r. (pkt I ppkt 1 oraz pkt II ppkt 2b). Ponadto Prezes UOKiK nałożył na skarżącą kary pieniężne w wysokościach określonych w tej decyzji (pkt III ppkt 1-4). Wyrokiem z 25 października 2013 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Sąd Okręgowy w Warszawie) oddalił odwoła-
OTK ZU B/2021 Ts 32/18 poz. 8 2 nie skarżącej od powyższej decyzji Prezesa UOKiK. Z kolei wyrokiem z 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny (dalej: Sąd Apelacyjny w Warszawie), rozpoznawszy apelację skarżącej, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w War-szawie w ten sposób, że: uchylił pkt I ppkt 1 i 2 oraz pkt III ppkt 1 i 2 decyzji Prezesa UOKiK, a także zmienił pkt III ppkt 3 tego aktu przez obniżenie wysokości kary. W pozosta-łej części apelację oddalił. Orzeczenie to zostało skarżącej doręczone 14 listopada 2017 r. Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Sprawa została wpisana do repertorium pod sygnaturą akt […], a następnie przeniesiona do […], co Trybunał ustalił z urzędu. W zarządzeniu z 24 kwietnia 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 7 maja 2018 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz czterech egzemplarzy skargi konstytucyjnej. Skarżą-ca została także zobowiązana do udokumentowania daty doręczenia wyroku Sądu Apelacyj-nego w Warszawie VI Wydział Cywilny z 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]). Pismem pro-cesowym z 14 maja 2018 r. skarżąca wykonała zarządzenie. Zdaniem skarżącej zaskarżone przez nią przepisy, przez to że pomijają wyłączenie na-kładania kar administracyjnych w stosunku do podmiotów, które – tak jak ona – w trakcie postępowania przed Prezesem UOKiK zaprzestały stosowania praktyk naruszających zbioro-we interesy konsumentów, naruszają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji) w związku z prawem do ochrony własności i innych praw mająt-kowych oraz równej ochrony prawnej tych praw (art. 64 ust. 2 Konstytucji), a także zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). W związku z postępowaniem kasacyjnym Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 5 czerwca 2018 r. zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyż-szy. Postanowieniem z 14 czerwca 2019 r. (sygn. […]) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, w związku z tym Trybunał podjął zawieszone postępowa-nie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określe-nia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Kon-stytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. Naruszenie swych praw skarżąca wiąże z ostateczną decyzją Prezesa UOKiK z 5 gru-dnia 2011 r. (nr […]) utrzymaną w mocy (w zakresie pkt II i III) wyrokiem Sądu Apelacyjne-go w Warszawie z 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]). Trybunał zwraca uwagę na to, że w powołanej decyzji Prezes UOKiK, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego ex offi-
OTK ZU B/2021 Ts 32/18 poz. 8 3 cio, uznał działanie skarżącej (opisane w tej decyzji) za praktykę naruszającą zbiorowe intere-sy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.; dalej: u.o.k.k.) i stwierdził jej zaniechanie od 1 i od 26 września 2011 r. Nałożył na skarżącą także karę pie-niężną, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k. Decyzja ta została więc wydana m.in. na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 i art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k. W postępowaniu zakończonym decyzją Prezesa UOKiK nie rozpatrywano natomiast tego, czy w sprawie zachodzą przesłanki do wydania tzw. decyzji zobowiązującej, statuowa-nej w art. 28 u.o.k.k., ponieważ, jak zauważył Sąd Apelacyjny w Warszawie, skarżąca nie skorzystała z przewidzianej w tym przepisie procedury, która pozwalałaby organowi antymo-nopolowemu wydać decyzję nakładającą na nią obowiązek wykonania zobowiązań podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia praktykom naruszającym zbiorowe interesy konsumentów, co pozwoliłoby uniknąć kary pieniężnej. W związku z tym Trybunał stwierdza, że zaskarżony art. 28 ust. 4 w związku z art. 28 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.o.k.k. nie był podstawą orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. To zaś oznacza, że rozpatrywana skarga nie spełnia podstawowe-go warunku określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta jest podstawą od-mowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło