Ts 32/23

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-05-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona po upływie trzech miesięcy od doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji, mimo równoległego wniesienia skargi kasacyjnej, podlega odmowie nadania dalszego biegu?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na przekroczenie ustawowego terminu do jej wniesienia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, termin trzech miesięcy od doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji biegnie niezależnie od możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje biegu terminu do skargi konstytucyjnej, a skarga wniesiona po tym terminie jest oczywiście bezzasadna.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę konstytucyjną zaskarżającą zgodność art. 3942 § 1 i § 11 k.p.c. z Konstytucją RP. W postępowaniu cywilnym Sąd Okręgowy umorzył sprawę i zasądził wysokie koszty sądowe. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie skarżących z powodu nieopłacenia, a następnie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Skarga kasacyjna została odrzucona przez Sąd Apelacyjny 28 października 2022 r. Skarga konstytucyjna została wniesiona 3 lutego 2023 r., co nastąpiło po upływie trzech miesięcy od doręczenia postanowienia Sądu Apelacyjnego z 10 czerwca 2022 r.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 października 2023 r. Pozycja 256 POSTANOWIENIE z dnia 24 maja 2023 r. Sygn. akt Ts 32/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A. i R.C. o zba-danie zgodności: art. 3942 § 1 i § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w zakresie, w jakim „nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji wyda-nego w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji do innego składu sądu drugiej instancji, kiedy takie zażalenie jest jedynym dopu-szczalnym zaskarżeniem orzeczenia Sądu I instancji zakończonego umorzeniem postępowania na wniosek powoda postanowieniem z zasądzeniem kosztów od pozwanych w kwocie 115 200,59 zł (…) skoro art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. dopuszcza takie zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji”, z art. 32, art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 lutego 2023 r. A. i R.C. (dalej: skarżący), reprezentowani przez pełnomocnika z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego. Postanowieniem z 19 października 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w W. w punkcie pierwszym umorzył postępowanie, w punkcie drugim zasądził od pozwanych soli-darnie na rzecz powoda kwotę 15 000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w punkcie trzecim nakazał pobrać od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kwotę 100 200,59 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. W odniesieniu do punktów 2 i 3 skarżący wnieśli zażalenie, które Sąd Apelacyjny w W. odrzucił postanowieniem z 27 maja 2022 r. (sygn. akt […]) wobec jego nieopłacenia w terminie. OTK ZU B/2023 Ts 32/23 poz. 256 2 Postanowieniem z 10 czerwca 2022 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny odrzucił wnio-sek skarżących o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i odrzucił zaża-lenie skarżących na postanowienie z 27 maja 2022 r. jako niedopuszczalne. Orzeczenie to – wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie – doręczone zostało pełnomocnikowi skarżących 5 lipca 2022 r. Postanowieniem z 28 października 2022 r. (sygn. akt. […] ) Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną skarżących od postanowień z 27 maja 2022 r. oraz 10 czerwca 2022 r. 2. W ocenie skarżących „stwierdzenie, że art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. [ustawy z dnia 17 li-stopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.)] w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu dru-giej instancji wydanego w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Sądu I instan-cji do innego składu sądu drugiej instancji, kiedy takie zażalenie jest jedynym dopuszczalnym zaskarżeniem orzeczenia Sądu I instancji zakończonego umorzeniem postępowania na wnio-sek powoda postanowieniem z zasądzeniem kosztów od pozwanych w kwocie 115 200,59 zł narusza zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę dobrej legislacji, zasadę dwuinstan-cyjności postępowania oraz zasadę równości wobec prawa, skoro art. 3942 § 1 i 11 k.p.c. do-puszcza takie zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji” (s. 6 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. skarga konstytucyjna może być wniesiona po wy-czerpaniu drogi prawnej w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że możli-wość zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym uzależniona jest od uzyskania orzeczenia niepodlegającego zaskarżeniu za pomocą zwykłych środków zaskarże-nia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego termin wniesienia skargi konstytucyjnej biegnie od daty doręczenia skarżącemu prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, niezależnie od tego, czy w sprawie może jeszcze zostać wniesiona skarga kasacyjna (por. wyrok TK z 25 maja 2009 r., sygn. SK 54/08, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 69). Wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie stoi tym samym na przeszkodzie równo-ległemu wniesieniu skargi konstytucyjnej. W takiej sytuacji Trybunał zawiesza postępowanie w sprawie rozpoznania skargi konstytucyjnej do czasu zakończenia postępowania nadzwy-czajnego (zob. np. postanowienie TK z 8 kwietnia 2008 r., sygn. Ts 226/07, OTK ZU nr 4/B/2009, poz. 250). Jak wynika z akt sprawy, postanowienie wskazane przez skarżących jako ostateczne (tj. postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt […]) doręczono ich pełnomocnikowi 5 lipca 2022 r., zaś skarga konstytucyjna wniesiona została 3 lutego 2023 r. Oznacza to, że wniesiona została po upływie trzech miesięcy, licząc od dnia doręcze-nia skarżącym ostatecznego rozstrzygnięcia, a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Jak bowiem wskazano powyżej, wniesienie skargi kasacyjnej jest irrelewantne dla biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. OTK ZU B/2023 Ts 32/23 poz. 256 3 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, Trybunał Konstytu-cyjny odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Jednocześnie Trybunał zwraca uwagę na to, że jeśliby przyjąć, że postanowienie Sądu Apelacyjnego z 28 października 2022 r. (sygn. akt […]) odrzucające skargę kasacyjną od po-stanowień z 10 czerwca i 27 maja 2022 r. jest „innym ostatecznym rozstrzygnięciem”, o któ-rym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, to rozpatrywanej skardze i tak należałoby odmówić nadania dalszego biegu. Trzeba bowiem zauważyć, że w postanowieniu tym Sąd Apelacyjny nie orzekał o prawach, których naruszenie skarżący zarzucają w skardze konstytucyjnej, lecz badał przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącym przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 176 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło