Ts 33/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-12-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi akt normatywny podlegający kontroli konstytucyjności w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli ma skutek derogacyjny, nie jest aktem normatywnym w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, lecz jednostkowym aktem zastosowania prawa. W związku z tym kontrola konstytucyjności samego wyroku TK jest niedopuszczalna, a skarga konstytucyjna zmierzająca do zakwestionowania treści wyroku TK nie spełnia wymogów formalnych wymaganych dla dopuszczalności skargi.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe wniosło skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność pkt 1 wyroku TK z 6 grudnia 2016 r. (SK 7/15) z Konstytucją, twierdząc, że wyrok ten ma charakter interpretacyjny i normy z niego wynikające powinny być stosowane wstecz. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że wyrok TK nie jest aktem normatywnym. Skarżąca wniosła zażalenie na tę odmowę, argumentując, że przedmiotem kontroli jest norma derogacyjna, a nie sam wyrok.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 lutego 2024 r. Pozycja 12 POSTANOWIENIE z dnia 6 grudnia 2023 r. Sygn. akt Ts 33/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński – przewodniczący Rafał Wojciechowski – sprawozdawca Jarosław Wyrembak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty-tucyjnego z 30 sierpnia 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Przedsiębiorstwa Wielobranżowego […] spółki jawnej, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 lutego 2023 r. (data nadania) Przedsiębiorstwo Wielobranżowe […] spółka jawna (dalej: skarżąca), reper-zentowana przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru, zakwestionowała zgodność pkt 1 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 grudnia 2016 r. o sygnaturze SK 7/15 (Dz. U. poz. 2209) rozumianego w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego w ten sposób, że ma on charakter interpretacyjny i należy go wykładać w powiązaniu z pkt 2-4 tego wyroku, w konsekwencji art. 65 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym można również stosować w okresie przed 15 września 2005 r. – z art. 20, art. 22, art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3, art. 2, art. 84, art. 79 ust. 1 i art. 190 Konstytucji. Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 li-stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) uznając, iż nie spełnia ona określonego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK wymogu określenia kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącej określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżąca domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Trybunał wyjaśnił, że punkt sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest przepisem ustawy ani przepisem innego aktu normatywnego, a sam wyrok Trybunału nie
OTK ZU B/2024 Ts 33/23 poz. 12 2 jest ustawą ani aktem normatywnym. Przypomniał również, że orzeczenie o niezgodności całości lub części ustawy lub innego aktu normatywnego odnosi skutek w postaci utraty mocy obowiązującej derogowanej regulacji prawnej, lecz mimo publikacji w Dzienniku Ustaw samo nie stanowi ustawy ani aktu normatywnego, ponieważ nie zawiera norm generalnych i abstrakcyjnych, a w postępowaniu w trybie skargi konstytucyjnej jedynie przesądza w prze-dmiocie konstytucyjności aktu normatywnego zawierającego takie normy. W ocenie Trybu-nału przedmiotem kontroli skarżąca nie uczyniła też przepisów aktów normatywnych, które w określonym zakresie zostały derogowane mocą wskazanego wyroku Trybunału Konstytu-cyjnego, nie sformułowała także wobec nich zarzutu tzw. wtórnej niekonstytucyjności. Pismem z 7 września 2023 r. (data nadania) skarżąca wniosła zażalenie na posta-nowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu wskazała, że kwestionowany pkt 1 wyroku Trybunału Konstytu-cyjnego z 6 grudnia 2016 r. o sygnaturze SK 7/15 (Dz. U. poz. 2209), ma charakter normy derogacyjnej oraz stanowił przedmiot wykładni przeprowadzonej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]), wydanego w spra-wie objętej złożoną skargą konstytucyjną. Zdaniem skarżącej „niecelowe i nieuzasadnione byłoby poddanie badaniu konstytucyjności, jak tego oczekuje w zaskarżonym postanowieniu TK, ponownie art. 65 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (…), skoro TK wydał już w tym zakresie jednoznaczne derogacyjne rozstrzygnięcie”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty-tucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał w składzie trzech sędziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Podniesione w zażaleniu skarżącej zarzuty nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Okoliczność ta w sposób jednoznaczny wyklucza dopuszczalność przeprowadzenia kontroli konstytucyjności orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Oceny tej nie zmienia ogłoszenie orzeczenia we właściwym organie urzędowym na zasadzie art. 190 ust. 2 Konstytucji. Orzeczenie w przedmiocie konstytu-cyjności aktu normatywnego lub jego części samo w sobie nie stanowi bowiem aktu normatywnego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, lecz jednostkowy akt zastosowania prawa odnoszący skutek względem kwestionowanego aktu normatywnego lub jego części. Wbrew twierdzeniom podniesionym w zażaleniu, przedmiotem wykładni przeprowadzonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]) nie był wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz norma prawna odczytywana z treści przepisu ustawy podatkowej w zakresie, w jakim uznana została za niekonstytucyjną. Jednak mimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, skarżąca konsekwentnie utrzymywała, iż domaga się stwierdzenia niekonstytucyjności, nie przepisu uznanego wyrokiem Trybunału za częściowo (zakresowo) niekonstytucyjny, lecz wyroku Trybunału stwierdzającego tę niezgodność. Tymczasem kontrola konstytucyjności orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest niedopuszczalna (zob. postanowienie TK z 18 kwietnia 2018 r., sygn. SK 15/16, OTK ZU A/2018, poz. 18).
OTK ZU B/2024 Ts 33/23 poz. 12 3 W tym stanie rzeczy wniesione zażalenie nie podważyło podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 20 Konstytucji RPart. 22 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 3 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 84 Konstytucji RPart. 79 ust. 1 Konstytucji RPart. 190 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło