Ts 331/15
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-01-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna oparta wyłącznie na powołaniu się na klauzule generalne Konstytucji (art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1) bez wskazania konkretnych naruszonych praw lub wolności podmiotowych jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wskazał podmiotowych praw ani wolności naruszonych przez zaskarżone przepisy. Klauzule generalne, takie jak zasada demokratycznego państwa prawnego, proporcjonalności czy równości, nie stanowią samodzielnych wzorców kontroli ani podstawy skargi, lecz służą jedynie do interpretacji konkretnych praw i wolności wymienionych w rozdziale II Konstytucji.Stan faktyczny
Skarżący W.K. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując przepisy ustawy o dozorze elektronicznym w zakresie, w jakim nie dopuszczają one stosowania dozoru do kary aresztu za wykroczenia. Skarżący argumentował, że prowadzi to do naruszenia zasady równości i proporcjonalności w porównaniu do sprawców przestępstw. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie wykonawcze skarżącego, wskazując, że dozór elektroniczny dotyczy tylko przestępstw.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 stycznia 2016 r. Pozycja 75 POSTANOWIENIE z dnia 27 stycznia 2016 r. Sygn. akt Ts 331/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar – przewodniczący i sprawozdawca Andrzej Rzepliński Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.K. w sprawie zgodności: art. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (Dz. U. z 2010 r. Nr 142, poz. 960, ze zm.) z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospo-litej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 października 2015 r. (data nadania) W.K. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (Dz. U. z 2010 r. Nr 142, poz. 960, ze zm.; dalej: ustawa o dozorze) w zakresie, w jakim „nie dopuszczają możliwości zarządzenia wykonania kary aresztu wskazanej w art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094, ze zm.; dalej: k.w.) w systemie dozoru elek-tronicznego”, są niezgodne z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z grudnia 2014 r. uznał skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu i wy-mierzył mu karę 20 dni aresztu. Powyższe orzeczenie wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z marca 2015 r. zostało utrzymane w mocy. Skarżący złożył do Sądu Okręgowego w G. wniosek o udzielenie zezwolenia na odbywanie orzeczonej kary aresztu w systemie dozoru elektronicznego. Postanowieniem z czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w G. umorzył postępo-wanie wykonawcze w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, wskazując, że dozór elektroniczny można za-stosować jedynie do wykonania kary z tytułu przestępstwa, a nie wykroczenia. Decyzja ta
OTK ZU B/2016 Ts 331/15 poz. 75 2 została następnie utrzymana w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w G. z sierpnia 2015 r. Zdaniem skarżącego, zaskarżone regulacje przyczyniają się do istotnej dysproporcji w traktowaniu sprawców wykroczeń, wobec których orzeczono karę aresztu wskazaną w art. 18 k.w., oraz sprawców przestępstw, wobec których orzeczono karę pozbawienia wol-ności nieprzekraczającą roku albo zastępczą karę pozbawienia wolności. W jego ocenie pro-wadzi to do naruszenia zasady równości oraz prawa do równego traktowania przez władze publiczne, o których mowa w art. 32 Konstytucji. Uprzywilejowanie sprawców przestępstw w świetle tych przepisów – jak podnosi – jest oczywiste i jednocześnie pozbawione jakichkol-wiek podstaw, zważywszy na obowiązującą zasadę proporcjonalności określoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżący wskazuje także, że kwestionowane regulacje nie znajdują oparcia w art. 2 Konstytucji, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym pań-stwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno-ści i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wynikają-cych zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 60 oraz art. 65 i 66 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064 ze zm.; dalej: ustawa o TK). Skargom konstytucyjnym niespełniającym tych warunków, a także skargom, co do których zaistniały okoliczności przewidziane w art. 77 ust. 3 ustawy o TK, Trybunał odmawia nadania dalszego biegu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zo-stały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie o TK, wnieść skargę do Try-bunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu norma-tywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Trybunał stwierdza, że rozpoznawana skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna. Zwraca przede wszystkim uwagę na to, że skarżący nie wskazał w niej podmiotowych praw ani wolności naruszonych przez zakwestionowane art. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ustawy o dozorze elektronicznym, zarzucił jedynie, że przepisy te są niezgodne z zasadą demokra-tycznego państwa prawnego, o której mowa w art. 2 Konstytucji, zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz zasadą równości określoną w art. 32 ust. 1 Konsty-tucji. Trybunał przypomina w związku z tym, że przywołane przepisy Konstytucji zasadniczo nie mogą być uznane za samodzielne wzorce kontroli w trybie skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał w swoim orzecznictwie, że szeroki katalog praw i wolności wymienionych w rozdziale II Konstytucji obejmuje pojęcie konstytucyjnych wolności lub praw, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przy interpretowaniu przepisów zawartych w tym rozdziale mogą być pomocne klauzule generalne, np. klauzula demokratycznego państwa prawnego, jednak owe klauzule nie są prawami lub wolnościami o charakterze podmiotowym i dlatego nie mogą być samoistną podstawą skargi konstytucyjnej. Podstawy takiej należy upatrywać w konkretnych postanowieniach Konstytucji statuujących określone prawo lub określoną wolność (zob. wyroki TK z: 23 listopada 1998 r., SK 7/98, OTK ZU nr 7/A/1998, poz. 114 oraz 10 lipca 2000 r., SK 21/99, OTK ZU nr 5/A/2000, poz. 144; a także postanowienie TK z 18 września 2001 r., Ts 71/01, OTK ZU nr 7/A/2001, poz. 239). Trybunał wskazuje w związku z powyższym, że skarżący musi wskazać, w zakresie jakich przysługujących mu praw lub wolności konstytucyjnych sąd lub organ administracji publicznej wydały decyzję lub
OTK ZU B/2016 Ts 331/15 poz. 75 3 orzeczenie sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego lub zasadą ochrony praw nabytych, jako że samo odwołanie się do tych zasad nie jest wystarczające w kontekście warunków określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK (zob. postanowienia TK z: 17 lutego 1999 r., Ts 154/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 34; 3 lutego 2000 r., Ts 58/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 7; 18 września 2001 r., Ts 132/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 312). Trybunał stwierdza zatem, że ponieważ w rozpoznawanej skardze nie określono, jakie prawa lub wolności konstytucyjne zostały naruszone przez regulacje będące jej przedmiotem, nie można jej przekazać do merytorycznej kontroli. Okoliczność ta – w myśl art. 77 ust. 3 pkt 4 ustawy o TK – jest podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucjiart. 31 ust. 3 Konstytucjiart. 32 ust. 1 Konstytucji
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło