Ts 34/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 października 2019 r. Pozycja 183 POSTANOWIENIE z dnia 17 lipca 2019 r. Sygn. akt Ts 34/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.C. w sprawie zgodności: art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) w zakresie, w jakim „ogranicza możliwość sądowej we-ryfikacji rozstrzygnięć wydanych przez organy postępowania wykonawczego w ramach postępowania dyscyplinarnego skazanych tylko do jednej przyczyny odwoławczej, tj. niezgodności z prawem, (…)” z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 lutego 2019 r. (data nadania) J.C. (dalej: skarżący), wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniej-szego postanowienia. Stan faktyczny, leżący u podstaw skargi konstytucyjnej, przedstawia się następująco. 14 lutego 2018 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w G. (dalej: Dyrektor Aresztu), za naru-szenie „w bardzo poważnym stopniu” porządku i dyscypliny w areszcie, wymierzył skarżą-cemu karę w postaci umieszczenia go na 21 dni w celi izolacyjnej. Na tę decyzję skarżący złożył skargę, której postanowieniem z 28 marca 2018 r. (sygn. akt […]) nie uwzględnił Sąd Okręgowy w G. VI Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych (dalej: Sąd Okręgowy). W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził m.in., że decyzja Dyrektora Aresztu „nie była dowoln[a], lecz podjęta została po analizie wszystkich okoliczności, w gra-nicach swobody, w której ten organ działa i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skazany swoim niewłaściwym zachowaniem, naruszającym regulamin zakładu karnego, spowodował konieczność wymierzenia kary dyscyplinarnej”. Orzeczenie to, wskazane przez skarżącego jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji zostało mu doręczone 11 kwietnia 2018 r. OTK ZU B/2019 Ts 34/19 poz. 183 2 W tym samym dniu, tj. 11 kwietnia 2018 r. skarżący, za pośrednictwem Aresztu Śled-czego w G. wystąpił do Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy) z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Wniosek wpłynął do Sądu Rejonowego 14 kwietnia 2018 r. Postanowieniem z 2 listopada 2018 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego radcę prawnego do sporządzenia skargi konstytucyjnej, którego pismem z 28 listopada 2018 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącego 10 grudnia 2018 r.) wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych w G. (dalej: OIRP). Zarządzeniem z 25 kwietnia 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 29 kwietnia 2019 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie oryginału albo kopii poświadczo-nej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem: 1) decyzji Dyrektora Aresztu z 14 lutego 2018 r. wymierzającej skarżącemu karę dys-cyplinarną (dalej: decyzja z 14 lutego 2018 r.); 2) postanowienia Sądu Okręgowego z 28 marca 2018 r. (sygn. akt […]) utrzymującego w mocy decyzję z 14 lutego 2018 r.; 3) wniosku skarżącego z 11 kwietnia 2018 r. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej; 4) postanowienia Sądu Rejonowego z 2 listopada 2018 r. (sygn. akt […]) ustanawiają-cego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej; 5) pisma OIRP z 28 listopada 2018 r. informującego o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika; 6) dokumentów potwierdzających daty: a) doręczenia skarżącemu Postanowienia Sądu Okręgowego z 28 marca 2018 r., b) wystąpienia przez skarżącego do Sądu Rejonowego z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej, c) doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pisma OIRP z 28 listopada 2018 r. Pismem procesowym z 6 maja 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarzą-dzenia. Dołączył do niego dokumenty, o których mowa w zarządzeniu. Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) w zakresie wskazanym w komparycji niniejszego postanowienia, naruszył jego prawo do „sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez uzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i nie-zawisły sąd, a przede wszystkim prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury, zgodnie z wymogami sprawiedliwości, w szczególności zgodnie z zasadami tzw. sprawiedliwości pro-ceduralnej [art. 45 ust. 1 Konstytucji] oraz związane z tym prawem, prawo do niezamykania drogi sądowej [art. 77 ust. 2 Konstytucji] i prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierw-szej instancji [art. 78 Konstytucji]”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. OTK ZU B/2019 Ts 34/19 poz. 183 3 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny. 2.1. Skargę sporządził radca prawny, który przedłożył postanowienie referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w G. Wydział I Cywilny z 2 listopada 2018 r. (sygn. akt […]) m.in. ustanawiające dla skarżącego pełnomocnika z urzędu oraz pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych z 28 listopada 2018 r. wskazujące go jako pełnomocnika. 2.2. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od postanowienia Sądu Okręgowego w G. VI Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z 28 marca 2018 r., nieuwzględniającego skargi na decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w G. z 14 lutego 2018 r. i utrzymującego w mocy tę decyzję, nie przysługują żadne środki zaskarżenia. 2.3. Skarżący dochował trzymiesięcznego terminu wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. 2.4. Skarżący prawidłowo określił przedmiot kontroli, tj. art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676, ze zm.; dalej: k.k.w.). Przepis ten w brzmieniu: „Skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3–6 i 10 [m.in. dyrektora aresztu śledczego – art. 2 pkt 5 tej ustawy] z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej” był bowiem podstawą prawną orzeczenia, w związku z którym wniósł skargę do Trybunału. 2.5. Zakwestionowanemu w skardze przepisowi w zakresie tam wskazanym skarżący zarzucił naruszenie prawa do sądu w zakresie odpowiednio ukształtowanej procedury, zgod-nie z wymogami sprawiedliwości (art. 45 ust. 1 Konstytucji), zakazu zamykania drogi sądo-wej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art. 77 ust. 2 Konstytucji) oraz prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji). Jak zau-ważył bowiem skarżący, art. 7 § 1 k.k.w. ustanawia procedurę odwoławczą, która „nie gwa-rantuje (…) możliwości zweryfikowania przez sąd (działający jako odpowiednik organu dru-goinstancyjnego) zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie we wszystkich aspektach sprawy, tj. zarówno co do kwestii faktycznych jak i prawnych, co jednocześnie spowodowało za-mknięcie skarżącemu prawa do drogi sądowej w zakresie wyłączonym spod weryfikacji są-dowej”. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego za-rzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – po-stanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.