Ts 34/22
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-12-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie dyrektorowi zakładu karnego nieograniczonej swobody w podejmowaniu decyzji o zezwoleniu na posiadanie sprzętu audiowizualnego w celi narusza konstytucyjne prawo własności oraz zasadę proporcjonalności ograniczeń?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdzając, że skarga nie spełnia wymogów formalnych określonych w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed TK. Skarżący nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia zarzutu niezgodności zaskarżonego przepisu z Konstytucją, nie wyjaśniając w sposób konkretny, dlaczego ingerencja w prawo własności jest nadmierna. Ponadto, Trybunał wskazał, że w postępowaniu skargi konstytucyjnej nie można kwestionować aktów stosowania prawa, a TK nie działa jako instancja odwoławcza.Stan faktyczny
Skarżony R.S., będąc skazanym w Zakładzie Karnym, złożył wniosek o posiadanie konsoli do gier w celi, który został odrzucony przez dyrektora zakładu karnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Sąd Okręgowy, który wskazał na fakultatywny charakter uprawnień dyrektora wynikający z art. 110a § 2 k.k.w. Skarżący zaskarżył ten przepis do Trybunału Konstytucyjnego, twierdząc, że narusza on jego prawo do własności (art. 64 w zw. z art. 21 i 31 ust. 3 Konstytucji), ponieważ daje dyrektorowi nieograniczoną swobodę decyzji. Skarga została odrzucona ze względu na brak wystarczającego uzasadnienia merytorycznego i formalnego.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 maja 2025 r. Pozycja 126 POSTANOWIENIE z dnia 12 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 34/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności: art. 110a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w zakresie, w jakim „pozostawia dyrektorowi zakładu karnego niczym nieograniczoną swobodę w podejmowaniu decyzji, co do ze-zwolenia skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego czy kompu-terowego”, z art. 64 w związku z art. 21 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 lutego 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego. Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z 14 czerwca 2021 r. odmówił skarżącemu korzystania w celi mieszkalnej z konsoli do gier. Na decyzję tę skarżący złożył skargę. Postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych (sygn. akt […]) utrzymał zaskarżoną decy-zję w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia sąd wskazał, że decyzja dyrektora zakładu karnego była słuszna, gdyż możliwość korzystania przez osadzonych z wszelkiego rodzaju konsol do gier w celach mieszkalnych opiera się na fakultatywnej decyzji dyrektora jednostki peniten-cjarnej zgodnie z art. 110a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53; dalej: k.k.w.), zaś decyzja odmowna podyktowana była konieczno-ścią zachowania szczególnych zasad porządku i bezpieczeństwa w jednostce, w tym ograni-czenia potencjalnych źródeł zakażenia wirusem COVID-19.
OTK ZU B/2025 Ts 34/22 poz. 126 2 Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 kwietnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 8 kwietnia 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej, 2) dorę-czenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem: wniosku skarżącego z 2 listopada 2021 r. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, potwierdzenia odbioru postano-wienia Sądu Okręgowego w B. z 24 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […]), decyzji Dyrektora Za-kładu Karnego w C. z 14 czerwca 2021 r. oraz orzeczenia Sądu Rejonowego w R. o ustano-wieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 15 kwietnia 2022 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 20 lutego 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 27 lutego 2023 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa substytucyjnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępo-waniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazującego sprawę, w związku z którą złożono skargę konstytucyjną; 2) wskazanie, które konstytucyjne wolności i prawa skarżącego, wyra-żone w art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, zostały naruszo-ne przez zaskarżony przepis i w jaki sposób; 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności zaskarżo-nego przepisu z konstytucyjnymi prawami lub wolnościami skarżącego, wynikającymi z art. 61 ust. 1 i 3 w związku z art. 21 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, o których mowa w punkcie 2 niniejszego zarządzenia; 4) podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyj-nej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. Skarżący ustosunkował się do wezwania w piśmie z 6 marca 2023 r. (data nadania). W skardze konstytucyjnej skarżący wnosi o uznanie, że niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest pozostawienie dyrektorowi zakładu karnego swobody w podej-mowaniu decyzji co do zezwolenia na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego czy kompu-terowego. Skarżący w petitum skargi wskazał, że kwestionowany przepis narusza jego prawo do „korzystania z własności”. Jego zdaniem dyrektor zakładu karnego na mocy uznaniowej i arbitralnej decyzji decyduje o uprawnieniach skarżącego, w tym o korzystaniu przez niego z konstytucyjnego prawa własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz gdy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. Jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usu-nięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK). W niniejszej sprawie sędzia Trybunału uznał, że wniesiona skarga nie spełnia m.in. wymogu formalnego określonego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK, w związku z czym zarzą-dzeniem z 20 lutego 2023 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych. Jednocze-śnie pouczył go, że w wypadku ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
OTK ZU B/2025 Ts 34/22 poz. 126 3 W piśmie z 6 marca 2023 r. skarżący poinformował jedynie, że podtrzymuje dotych-czasowe stanowisko zawarte w skardze. Pismo nie zawiera wystarczającego „uzasadnienia zarzutu” w rozumieniu art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego uznaje opisaną ingerencję w prawo własności za nadmierną. Jednocześnie podtrzymał stanowisko, że decyzja dyrektora zakładu karnego nie została sporządzona na podstawie ustawy, a w oparciu o porządek wewnętrzny, który nie zawiera żadnych wytycznych, w jaki sposób rozpoznawać wnioski osadzonych. Na marginesie Trybunał wskazuje, że przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w trybie skargi konstytucyjnej nie mogą być akty stosowania prawa, a Try-bunał nie pełni funkcji kolejnej instancji odwoławczej. Trybunał Konstytucyjny jest sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło