Ts 34/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-05-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, jeśli zaskarżony przepis nie stanowił podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna może dotyczyć wyłącznie przepisu, który został faktycznie zastosowany jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego. Jeśli zaskarżony przepis nie został powołany ani w sentencji, ani w uzasadnieniu wyroku kończącego sprawę, warunek określony w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK nie jest spełniony, co skutkuje odmową nadania skardze dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. wniosła skargę konstytucyjną, w której zaskarżyła art. 110 ustawy – Prawo bankowe jako niezgodny z Konstytucją RP. Skarżąca powoływała się na wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2023 r. jako ostateczne orzeczenie, w którym jej prawa zostały naruszone. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że wyrok Sądu Najwyższego nie został oparty na art. 110 u.p.b., a przepis ten nie został również powołany w uzasadnieniu tego wyroku.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 września 2025 r. Pozycja 224 POSTANOWIENIE z dnia 27 maja 2025 r. Sygn. akt Ts 34/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski – przewodniczący Bartłomiej Sochański – sprawozdawca Stanisław Piotrowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 19 marca 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.W., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 lutego 2024 r. (data nadania) M.W. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła o stwierdzenie, że art. 110 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1896, ze zm.; dalej: u.p.b.) jest niezgodny z art. 2, art. 8, art. 32 ust. 2 Konsty-tucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 19 marca 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 2 kwiet-nia 2025 r.) Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyj-nej. Analiza rozpatrywanej sprawy prowadziła do wniosku, że art. 110 u.p.b., który sta-nowi przedmiot zaskarżenia w skardze konstytucyjnej, nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie, w związku z którą została wniesiona skarga. Wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]), będący ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącej, nie został oparty na art. 110 u.p.b., przepis ten nie został też powołany w uzasadnieniu tego wyroku. Skarżąca nieprawidłowo zatem określiła przedmiot zaskarżenia w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny uznał, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełniła warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK.
OTK ZU B/2025 Ts 34/24 poz. 224 2 W piśmie z 9 kwietnia 2025 r. (data nadania) skarżąca wniosła zażalenie na postano-wienie Trybunału Konstytucyjnego z 19 marca 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła na-ruszenie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK „poprzez jego niezastosowanie i brak nadania skardze kon-stytucyjnej biegu oraz art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK poprzez jego zastosowanie i odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej pomimo niedokonania przez Trybunał oceny istoty zarzutów zawartych w skardze”, naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK „poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i bezpodstawne uznanie, że skarżąca nieprawidłowo określiła przedmiot zaskarżenia w niniejszym postępowaniu” (s. 2 zażalenia). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytu-cyjny bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnie-nie przesłanek odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał analizuje także zarzuty zażalenia, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę za-skarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie z 19 marca 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej jest prawidłowe, a stanowisko skarżącej wyra-żone w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie przedstawiono argumentów, które podałyby w wątpliwość przedstawioną w postanowieniu przesłankę odmowy nadania dalsze-go biegu skardze konstytucyjnej. 3. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno-ści i praw, którego merytoryczne rozpoznanie uwarunkowane zostało spełnieniem przez skar-żącego przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna-łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne-go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko przepis, który uprzednio został zastosowany w sprawie jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. Jest to wymóg bezwzględny i w tym trybie postępowania przed Trybunałem pra-wodawca nie przewiduje możliwości poddania kontroli jakiegokolwiek unormowania, które nie byłoby podstawą prawną orzeczenia, wydanego w sprawie skarżącego (zob. postanowie-nia TK z: 10 listopada 2014 r., sygn. Ts 242/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 99, 2 październi-ka 2019 r., sygn. Ts 8/18, OTK ZU B/2020, poz. 44). Doprecyzowanie art. 79 ust. 1 Konsty-tucji następuje w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, który zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obo-wiązkach skarżącego określonych w Konstytucji. Skarżący zobowiązany jest zatem wskazać
OTK ZU B/2025 Ts 34/24 poz. 224 3 w skardze konstytucyjnej przepis ustawy będący podstawą ostatecznego orzeczenia w spra-wie, w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Zgodnie z powyższym, przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko zarzut niekonstytucyjności przepisu ustawy, na podstawie którego ostatecznie rozstrzygnięto o wolnościach lub prawach konstytucyjnych przysługujących skarżącemu. Orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny w pełni podziela pogląd wy-rażony w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym skarżąca nie spełniła wymogu for-malnego związanego z procedurą wniesienia skargi konstytucyjnej. W rozpatrywanej skardze konstytucyjnej nie została bowiem spełniona przesłanka określona w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. W oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny sprawy Trybunał Konsty-tucyjny trafnie stwierdził, że wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]) wskazany przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie, z którym wiązała naruszenie przysługu-jących jej konstytucyjnych wolności i praw, nie został oparty na art. 110 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1896, ze zm.; dalej: u.p.b.), jak również przepis ten nie został powołany w uzasadnieniu tego wyroku, co oznacza, że art. 110 u.p.b., który skarżąca uczyniła przedmiotem zaskarżenia, nie stanowił podstawy prawnej osta-tecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Odnosząc się do zarzutów wyrażonych w zażaleniu orzekający w obecnym składzie Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarżąca nie przedstawiła argumentów podważających prawidłowość ustaleń dokonanych w postanowieniu z 19 marca 2025 r., na podstawie których Trybunał Konstytucyjny zasadnie stwierdził, że skarżąca nie spełniła wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Wypowiedzi skarżącej przedstawione w uzasadnieniu zażalenia nie dostarczają argumentów podważających prze-słankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca nie zakwestionowała zatem przyczyny, z powodu której skarga kon-stytucyjna nie mogła stanowić przedmiotu merytorycznego rozpoznania. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło