Ts 356/15

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-02-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasada demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) może stanowić samodzielny wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 2 Konstytucji nie formułuje samodzielnych konstytucyjnych wolności lub praw podmiotowych, których ochronie służy skarga konstytucyjna. Zasady wynikające z art. 2 Konstytucji, takie jak określoność prawa czy ochrona zaufania do państwa, mogą być jedynie pomocniczym wzorcem kontroli, pod warunkiem jednoczesnego wskazania innej naruszonej normy konstytucyjnej statuującej wolność lub prawo. Brak wskazania takich norm w skardze stanowi podstawę do odmowy nadania jej dalszego biegu.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę konstytucyjną, zakwestionując zgodność art. 11 ust. 2 pkt 5 zdanie drugie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z art. 2 Konstytucji. Skarżąca twierdziła, że przepis ten narusza zasady określoności prawa i przyzwoitej legislacji, nakładając niewykonalne obowiązki. Sprawa wynikała z postępowania administracyjnego, w którym inspekcja sanitarna nałożyła na podmiot leczniczy szereg obowiązków profilaktycznych, a odwołań od decyzji organów administracji nie uwzględniono.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 lutego 2016 r. Pozycja 134 POSTANOWIENIE z dnia 24 lutego 2016 r. Sygn. akt Ts 356/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat ‒ przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 11 ust. 2 pkt 5 zdanie drugie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947, ze zm.) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 2 listopada 2015 r. (data nadania) Sp. z o.o. (dalej: skar-żąca, spółka) zakwestionowała zgodność art. 11 ust. 2 pkt 5 zdanie drugie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947, ze zm.; dalej: u.z.z.) z art. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącej przepis ten narusza zasady określoności prawa, ochrony zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz przyzwoitej legislacji, gdyż pozwala nałożyć na skarżącą obowiązek w praktyce niewykonalny, a ponadto zawiera pojęcia niejasne i nieprecyzyjne, podlegające swobodnej interpretacji organu administracyjnego. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Po prze-prowadzonej kontroli w prowadzonym przez skarżącą Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w R. Drugi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. decyzją z listopada 2012 r. nałożył na skarżącą jako podmiot leczniczy obowiązki: opracowania analizy lokalnej sytuacji epidemiologicznej w celu optymalizacji profilaktyki i terapii antybiotykowej; opra-cowania procedury mycia i dezynfekcji powierzchni dotykowych; zapewnienia środków prze-znaczonych do dekontaminacji dużych powierzchni przychodni; uzyskania oświadczeń pra-cowników o zaznajomieniu się z dokumentami zawierającymi opis sposobu postępowania w przypadku podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaź-nych. Nie zgodziwszy się z tą decyzją, skarżąca wniosła od niej odwołanie, które Pań-stwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. oddalił w decyzji ze stycznia 2013 r. OTK ZU B/2016 Ts 356/15 poz. 134 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. w wyroku z maja 2013 r. oddalił skargę spółki na decyzję organu drugiej instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wy-roku z maja 2015 r. oddalił jej skargę kasacyjną. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na wstępie Trybunał zauważa, że skarżąca nieprawidłowo powołała jako podstawę prawną wniesienia skargi konstytucyjnej przepisy ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybuna-le Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Na pod-stawie art. 138 w związku z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytu-cyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) ustawa o TK z 1997 r. utraci-ła moc obowiązującą z dniem 30 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym, zarówno do wnoszenia skarg konstytucyjnych, jak i wstępnego rozpoznania skarg wniesionych od tej daty, zastosowanie znajduje ustawa o TK z 2015 r. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego prawach lub wolnościach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Zasady, na jakich dopuszczalne jest korzystanie z tego środka ochrony wolności i praw, precyzuje ustawa o TK z 2015 r. W świetle powyż-szych unormowań konstytucyjnych i ustawowych nie ulega wątpliwości, że przesłanką do-puszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Dlatego zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK z 2015 r. skarga konstytucyjna musi zawie-rać zarówno wskazanie konstytucyjnych wolności lub praw, które zostały naruszone, jak i określenie sposobu ich naruszenia. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia tego wymogu. Zaskarżony art. 11 ust. 2 pkt 5 zdanie drugie u.z.z. stanowi, że działania, o których mowa w ust. 1 (działania zapobiegające szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, do podej-mowania których są zobowiązani kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzie-lające świadczeń zdrowotnych), obejmują w szczególności analizę lokalnej sytuacji epidemio-logicznej w celu optymalizacji profilaktyki i terapii antybiotykowej. Skarżąca zarzuca temu przepisowi niezgodność z art. 2 Konstytucji. Nie powołuje jednocześnie żadnych innych wzorców kontroli. Tymczasem według utrwalonego orzecznic-twa Trybunału ten przepis Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. Nie formułuje on bowiem samodzielnych konstytucyjnych praw lub wolności, których ochronie służy – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – skarga konstytucyjna. Wskazawszy art. 2 Konstytucji jako wzorzec kontroli zaskarżonej regulacji, skarżą-ca powołała się jedynie na zasady określoności prawa, ochrony zaufania obywatela do pań-stwa i tworzonego przez nie prawa oraz przyzwoitej legislacji. W swoim orzecznictwie Try-bunał wielokrotnie zaznaczał, że tak sformułowany zarzut nie może być przedmiotem rozpo-znania w procedurze inicjowanej wniesieniem skargi konstytucyjnej. Ani zasada demokra-tycznego państwa prawnego, ani wynikające z niej zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz poprawnej legislacji nie mają bowiem cha-rakteru konstytucyjnych wolności lub praw podmiotowych, których naruszenie może być przedmiotem skargi konstytucyjnej (zob. np. postanowienie TK z 26 czerwca 2002 r., SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53 oraz z 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60). OTK ZU B/2016 Ts 356/15 poz. 134 3 Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego wynikające z art. 2 Konstytucji zasady mogą być w postępowaniu skargowym jedynie pomocniczym wzorcem kontroli, pod warunkiem jednoczesnego wskazania innej naruszonej normy konsty-tucyjnej statuującej wolność lub prawo (zob. wyrok TK z 26 kwietnia 2005 r., SK 36/03, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 40). W niniejszej sprawie skarżąca nie powiązała jednak zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji z innym jej przepisem, wyrażającym wolność lub prawo o charakterze podmiotowym. Niewskazanie przez skarżącą konstytucyjnych praw i wolności, które jej zdaniem zostały w sprawie naruszone – na podstawie art. 77 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK z 2015 r. – stanowi samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Wziąwszy pod uwagę powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło