Ts 37/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-12-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania wynagrodzenia biegłemu narusza prawo do sądu i sprawiedliwego procesu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, uznając, że skarga spełnia wymogi formalne i merytoryczne. Skarżący wyczerpał drogę prawną, ponieważ od odrzuconego zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji nie przysługuje inny zwykły środek zaskarżenia, co tworzy sytuację, w której orzeczenie staje się ostateczne bez możliwości kontroli instancyjnej. Trybunał uznał, że zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, co wymaga rozpoznania sprawy po treści.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy przyznał biegłej wynagrodzenie za sporządzenie opinii. Skarżący wniósł zażalenie, które zostało odrzucone z powodu braku możliwości zaskarżenia takiego postanowienia sądu drugiej instancji. Skarżący zaskarżył przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, twierdząc, że brak możliwości zaskarżenia narusza jego prawo do sądu i sprawiedliwego procesu.Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 7 lutego 2024 r. Pozycja 14 POSTANOWIENIE z dnia 20 grudnia 2023 r. Sygn. akt Ts 37/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.M.Z. o zbada-nie zgodności: art. 3942 § 1 i § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469) „w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania wynagrodzenia biegłemu”, z: a) art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 77 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, b) art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji, c) art. 32 ust. 1 w związku z art. 78 i art. 176 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 lutego 2023 r. (data nadania) R.M.Z. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez pełnomocnika z urzę-du – wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle na-stępującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 3 czerwca 2022 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w B. II Wydział Cywilny Odwoławczy przyznał biegłej z zakresu szacowania nieruchomości wynagrodzenie za sporządzenie opinii. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł zażalenie, które postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z 6 lipca 2022 r. (sygn. akt […]) zostało odrzucone. W uzasadnieniu sąd ten wskazał, że „[k]atalog postanowień sądu drugiej instancji, od których przysługuje zażale-nie poziome, jasno wskazuje przedmiot rozstrzygnięć podlegających kontroli instancyjnej.
OTK ZU A/2024 Ts 37/23 poz. 14 2 Zażalenie nie służy na postanowienie, którego przedmiotem jest przyznanie wynagrodzenia biegłej za sporządzenie opinii” (s. 2). Orzeczenie to wskazane zostało jako ostateczne roz-strzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2. Kwestionowanemu przepisowi skarżący zarzuca naruszenie „prawa do sądu i spra-wiedliwego procesu (…), prawa do zaskarżania orzeczeń i kontroli orzeczeń w postępowaniu sądowym (dwuinstancyjnym) (…), zasady równości w zakresie identycznego ukształtowania standardu proceduralnego wyznaczającego dostęp do sądu pierwszej instancji i sądu drugiej instancji w taki sposób, aby mogło zostać zrealizowane konstytucyjne prawo jednostki do sądowej kontroli instancyjnej merytorycznego orzeczenia” (s. 9 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznego rozpoznania, ponieważ: a) została sporządzona przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, b) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z 6 lipca 2022 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwykły śro-dek zaskarżenia, c) dochowany został, przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, trzymiesięczny termin wniesienia skargi, d) określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), tj. art. 3942 § 1 i § 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469) „w zakresie w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej in-stancji w przedmiocie przyznania wynagrodzenia biegłemu”, e) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), tj. art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 2; art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2; art. 32 ust. 1 w związku z art. 78 i art. 176 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji, f) przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżącego zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 3. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu-walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, zaś sformu-łowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 77 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RPart. 78 w związku z art. 176 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 w związku z art. 78 i art. 176 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło