Ts 372/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 4 września 2018 r. Pozycja 142 POSTANOWIENIE z dnia 7 czerwca 2018 r. Sygn. akt Ts 372/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący i sprawozdawca Michał Warciński Mariusz Muszyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 7 lutego 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.T., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 listopada 2015 r. (data nadania) R.T. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 184 i art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecz-nych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, ze zm.; dalej: ustawa emerytalno-rentowa) w związku z § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 i 2 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warun-kach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 1983 r.) są niezgodne z art. 2 w związku z art. 45 w związku z art. 67 Konstytucji. Postanowieniem z 12 stycznia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowanie w przedmiocie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej do czasu rozpoznania przez Sąd Naj-wyższy skargi kasacyjnej skarżącego. Postanowieniem z 7 lutego 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 13 lute-go 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny, po uzyskaniu informacji o tym, że postanowieniem z 5 lipca 2016 r. (…) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, podjął zawieszone postępowanie i odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W zażaleniu złożonym 20 lutego 2017 r. (data nadania) skarżący zakwestionował po-stanowienie Trybunału w całości. Zarzucił, po pierwsze, błędne przyjęcie, że zakwestionowa-ne w skardze przepisy „nie naruszają zasady demokratycznego państwa prawnego i generalnej zasady prawa strony do sądu i prawa do zabezpieczenia społecznego i uznanie, że nie wyłą-czają możliwości uzyskania prawa do emerytury w wieku obniżonym przez pracowników wykonujących pracę na stanowisku »geodeta w rolnictwie zatrudniony w terenie«”. Po dru- OTK ZU B/2018 Ts 372/15 poz. 142 2 gie, naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) przez błędne przyjęcie, że „skarżący nie uzasadnił zarzutu niezgodności kwestionowanych przepi-sów z powołanymi wzorcami kontroli, podczas gdy sposób naruszenia kwestionowanych norm konstytucyjnych został w skardze wskazany w sposób jak się wydaje dość klarowny i zrozumiały. Ponadto Trybunał błędnie uznał, że twierdzenia skarżącego dotyczące sprzecz-ności zakwestionowanych przepisów z konstytucyjnym prawem do sądu nie mają potwier-dzenia w analizowanej sprawie”. Po trzecie, naruszenie art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK (w zażaleniu błędnie określonego jako art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytu-cyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) przez „brak zbadania wszystkich istotnych okolicz-ności dla wyjaśnienia (...) sprawy, (...) poprzez niedokonanie ustaleń dotyczących usunięcia z systemu prawa niekonstytucyjnej normy wykluczającej możliwość uzyskania prawa do emerytury w warunkach szczególnych przez osobę wykonującą przed 1998 r. pracę geodety w rolnictwie jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych”. W związku z powyż-szym, skarżący wniósł o uwzględnienie złożonego zażalenia i skierowanie sprawy na rozpra-wę. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżące-mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sę-dziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszyst-kim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Zdaniem Trybunału kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu-łowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Skarżący podniósł, że Trybunał nie rozpoznał istoty sprawy. Zwrócił uwagę na to, że nie kwestionował zaskarżonych przepisów „w ogólności” ale w zakresie, w jakim pozbawiły go możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę w warunkach szczególnych. Skarżący nie uwzględnił zatem argumentów Trybunału przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący nie wziął pod uwagę tego, że o naruszeniu wyrażonego w art. 67 ust. 1 Kon-stytucji prawa do zabezpieczenia społecznego można mówić jedynie wówczas, gdy przepis będący przedmiotem skargi godzi w istotę tego prawa. Jak ustalił Trybunał – a czego skarżą-cy w zażaleniu nie kwestionuje – w sprawie, w związku z którą zostało zainicjowane postę-powanie skargowe, nie doszło do ingerencji w istotę prawa do zabezpieczenia społecznego. Skarżący ma bowiem prawo do emerytury w powszechnym systemie emerytalnym po osią-gnięciu wieku, o którym mowa w art. 24 ust. 1b pkt 13 ustawy emerytalno-rentowej. Artykuł 67 ust. 1 Konstytucji nie przyznaje natomiast skarżącemu roszczenia o takie ukształtowanie przepisów, które gwarantowałyby niezmienność zasad przyznawania świadczeń z ubezpie-czenia społecznego (w szczególności świadczeń przyznawanych w ramach odstępstwa od regulacji powszechnych). Żaden przepis ustawy zasadniczej nie kreuje także – co podkreślił Trybunał – „bezwzględnego” prawa do świadczeń emerytalnych, które stanowiłyby odstęp-stwo od regulacji powszechnych. Skoro skarżącemu przysługuje prawo do emerytury w powszechnym systemie emery-talnym, to Trybunał w postanowieniu z 7 lutego 2017 r. trafnie stwierdził, że zarzuty narusze-nia art. 67 ust. 1 Konstytucji cechuje oczywista bezzasadność. OTK ZU B/2018 Ts 372/15 poz. 142 3 Skarżący nie wyjaśnił na czym – jego zdaniem – polega nierozpoznanie przez Trybu-nał istoty zarzutów dotyczących niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z art. 45 i art. 2 Konstytucji. W tym zakresie skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że sąd „odstąpił od rzetelnego zbadania sprawy i wykładni przepisów w ramach tzw. swobody sę-dziowskiej, uznając, iż jest ściśle związany treścią (...) dokumentu”. Skarżący nie wziął więc pod uwagę tego, że kognicją Trybunału nie jest badanie okoliczności sprawy. Stosowanie prawa, choćby nawet błędne, nie podlega badaniu w procedurze inicjowanej skargą konstytu-cyjną. Trybunał nie jest bowiem „III instancją”, a skarga – kolejnym środkiem zaskarżenia w toku instancji. Mając na względzie powyższe okoliczności, Trybunał uznał zażalenie skarżącego za niezasługujące na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK, w razie uwzględnie-nia zażalenia Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego bie-gu, jednak gdy brak jest podstaw do uwzględnienia wywiedzionego środka zaskarżenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, Trybunał obowiązany jest orzec o nieuwzględnieniu zaża-lenia. Stąd też, postanowiono jak w sentencji.