Ts 380/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 kwietnia 2016 r. Pozycja 280 POSTANOWIENIE z dnia 24 marca 2016 r. Sygn. akt Ts 380/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodniczący i sprawozdawca Marek Zubik Andrzej Rzepliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.D. w sprawie zgodności: 1) art. 6 w zw. z art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a, 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.), 2) art. 17 w zw. z art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a, 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.), 3) art. 19 w zw. z art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a, 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.), 4) art. 22 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.), 5) art. 23 ust. 1, 2, 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a, 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.), 6) art. 25 ust. 1, 1a, 2 w zw. z art. 23 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.), 7) art. 25 ust. 2 oraz art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892, ze zm.) z: art. 2, art. 9, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 64 ust. 2 i 3, art. 83 oraz art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 listopada 2015 r. M.D. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność z art. 2, art. 9, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 64 ust. 2 i 3, art. 83 oraz art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji: po pierwsze, art. 6 w zw. z art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a i 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U.2015.1892, ze zm.; dalej: ustawa o własności lokali) w zakresie, w jakim prze-widuje obowiązkową przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, która OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 2 może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana; po drugie, art. 17 w zw. z art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a i 2 ustawy o własności lokali w zakresie, w ja-kim stanowią, że odpowiedzialność za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej po-nosi wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, zaś właściciele lokalu w części odpowiadającej ich udziałowi w tej nieruchomości; po trzecie, art. 19 w zw. z art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a, 2 ustawy o własności lokali w zakresie, w jakim przepisy te przewidują, że odpo-wiednie zastosowanie regulacji ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121, ze zm.) i ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101, ze zm.) o współwłasności do zarządu nieruchomością wspólną ograniczone jest do nieruchomości, w których liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela nie jest większa niż siedem; po czwarte, art. 22 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1, 1a, 2 oraz art. 25 ust. 1, 1a i 2 ustawy o własności lokali w zakresie, w jakim zgodnie z ich treścią do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wystarczająca jest uchwała podjęta bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd większością głosów właścicieli lokali; po pią-te, art. 23 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a i 2 ustawy o własności lokali w zakresie, w jakim przewidują, że uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, w sytuacji gdy usta-wa ogranicza powinność powiadomienia właścicieli lokali na piśmie tylko i wyłącznie do treści uchwały, która została podjęta z udziałem głosów zebranych indywidualnie; po szóste, art. 25 ust. 1, 1a, 2 w zw. z art. 23 ust. 1, 2 i 3 ustawy o własności lokali w zakresie, w jakim „ustawa przerzuca na właściciela lokalu obowiązek zaskarżenia uchwały do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza interesy właściciela, w terminie 6 tygodni od dnia podjęcia uchwały na zebraniu ogółu wła-ścicieli lokali”; po siódme, art. 25 ust. 2 oraz art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali w zakre-sie, w jakim stanowią, że zaskarżona uchwała podlega wykonaniu, chyba że sąd wstrzyma jej wykonanie do czasu zakończenia sprawy. Skargę konstytucyjną wniesiono na tle następującego stanu faktycznego. Skarżąca jest właścicielką lokalu mieszkalnego, który stanowi część nieruchomości zarządzanej przez wspólnotę mieszkaniową. Zgodnie z uchwałami podjętymi przez tę wspólnotę, skarżąca zo-bowiązana była uiszczać zaliczki na poczet funduszu eksploatacyjnego oraz funduszu remon-towego wspólnoty. Wspólnota mieszkaniowa pozwem z 5 marca 2014 r. domagała się od skarżącej za-płaty łącznie kwoty 5208,70 zł w związku z brakiem opłat zaliczek na fundusz eksploatacyjny oraz na fundusz remontowy w wysokościach wskazanych w jej uchwałach. Po skutecznym zaskarżeniu przez skarżącą nakazu zapłaty sprawę rozpoznał Sąd Rejonowy w K. i wyrokiem z lutego 2015 r. zasądził od skarżącej na rzecz wspólnoty mieszkaniowej kwotę 4763,57 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 3 marca 2014 r. do dnia zapłaty, w zakresie zaś, w którym roszczenie powódki było przedawnione, powództwo oddalił. Zasądził także na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania. Skarżąca od powyższego wyroku wniosła apelację, którą Sąd Okręgowy w K. oddalił wyrokiem z lipca 2015 r., doręczonym skarżącej wraz z uzasadnieniem 25 sierpnia 2015 r. W przekonaniu skarżącej zaskarżone przepisy ustawy o własności lokali doprowa-dziły do wydania w jej sprawie wyroku, który naruszył zasady gwarancyjne wskazane w art. 2, art. 9, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 64 ust. 2 i 3, art. 83 oraz art. 87 ust. 1 i 2 Konsty-tucji, tj. zasadę równości wobec prawa, zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę sprawiedliwości proceduralnej oraz zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Według niej obowiązek przynależności do wspólnoty mieszkaniowej oraz ukształtowany przez ustawodawcę sposób sprawowania przez nią zarządu przyczynia się do powstania niezgodnej z przepisami ustawy zasadniczej sytuacji, w której właściciel lokalu OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 3 ponosi konsekwencje prawne i finansowe każdej – w jej opinii – nawet niezgodnej z prawem uchwały wspólnoty, jeżeli nie została ona przez niego zaskarżona. W ocenie skarżącej rezul-tatem przewidzianego w zakwestionowanych przepisach trybu podejmowania i zaskarżania uchwał wspólnoty mieszkaniowej jest de facto rozszerzenie katalogu źródeł prawa powszech-nie obowiązującego, w następstwie czego uchwały wspólnoty stawiane są „na równi z Kon-stytucją, a nawet wyżej”. Skarżąca wskazuje przy tym, że ukształtowany ustawowo sposób sprawowania przez wspólnotę zarządu nieruchomością wspólną prowadzi do tego, że wspólnota mieszkaniowa i jej organy nie mają obowiązku przestrzegania prawa. Pełnomocnik skarżącej wniósł o „zasądzenie kosztów sporządzenia skargi konstytu-cyjnej na rzecz skarżącego”. Zarządzeniem sędziego Trybunału z 8 grudnia 2015 r. pełnomocnika skarżącej we-zwano do: dokładnego wskazania przepisów ustawy o własności lokali, którym skarżąca za-rzuciła niezgodność z Konstytucją w punkcie 4 petitum skargi konstytucyjnej oraz określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw przez zaskarżone przepisy ustawy o własności lokali. Pełnomocnik skarżącej ustosunkował się do powyższego zarządzenia pismem wnie-sionym do Trybunału 18 grudnia br. Sprecyzował w nim przedmiot skargi konstytucyjnej, informując, że w punkcie 4 petitum skargi zarzuty kieruje wobec art. 22 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 25 ust. 1, 1a i 2 ustawy o własności lokali. Zwrócił również uwagę, że zaskarżone przepisy w ocenie skarżącej w zakresie, w jakim przewidują obowiązek istnie-nia wspólnoty mieszkaniowej, oraz w zakresie, w jakim kształtują model sprawowania przez nią zarządu nieruchomością wspólną, prowadzą do obciążenia skarżącej działaniami wspólno-ty i odpowiedzialnością za jej zobowiązania. W konsekwencji, jak wywodzi, przepisy stano-wiące przedmiot skargi konstytucyjnej pozbawiają właściciela lokalu ochrony prawnej. Po-nadto podniósł, że w przekonaniu skarżącej zaskarżone przepisy ograniczają jej prawo głosu, a tym samym prawo do decydowania o swojej własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw, którego merytoryczne rozpoznanie zostało uwarunkowane spełnieniem szeregu prze-słanek wynikających bezpośrednio z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w przepisach ustawy z 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.poz.1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK). W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zo-stały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK obo-wiązkiem skarżącego jest wskazanie, która konstytucyjna wolność lub które konstytucyjne prawo skarżącego i w jaki sposób – jego zdaniem– zostały naruszone. Przy czym należy za-znaczyć, że w świetle art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o TK Trybunał jest związany zakresem zaskar-żenia (obejmującym przedmiot oraz wzorzec kontroli) wskazanym we wniosku, pytaniu prawnym lub skardze konstytucyjnej. Konsekwencją tej regulacji jest niedopuszczalność za-stąpienia w tym zakresie skarżącego przez działający niejako z własnej inicjatywy Trybunał. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że rozpoznawana skarga nie spełnia powyższych przesłanek. Wskazane przez skarżącą wzorce kontroli (tj. art. 2, art. 9, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 83 oraz art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji), z wyjątkiem art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji, nie statuują konstytucyjnych wolności czy praw. W odniesieniu zaś do praw wywodzonych z art. 64 ust. 2 i 3 ustawy zasadniczej skarżąca nie określiła sposobu ich naruszenia. Ponadto OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 4 podniesione przez nią zarzuty są oczywiście bezzasadne, co stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania skardze dalszego biegu. W pierwszej kolejności Trybunał odniósł się do nieprawidłowego powołania przez skarżącą art. 2, art. 9, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 83 oraz art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji jako wzorców kontroli. Trybunał przypomina, że z brzmienia art. 79 ust. 1 Konstytucji wynika, iż wzorcami kontroli w sprawie wszczętej na skutek złożenia skargi konstytucyjnej mogą być tylko przepi-sy wyrażające wolności lub prawa skarżącego. Chodzi przy tym o wskazanie konstytucyjnych wolności bądź praw przyjmujących normatywną postać praw podmiotowych. (zob. postano-wienia pełnego składu TK z: 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225; 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60 oraz 16 lutego 2009 r., Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). Trybunał wskazuje w związku z tym, że art. 2 ustawy zasadniczej wyznacza jedynie standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw, nie wprowadzając jednocześnie konkretnej wolności czy konkretnego prawa (zob. np. wyroki TK z: 30 maja 2007 r., SK 68/06, OTK ZU nr 6/A/2007, poz. 53 oraz 10 lipca 2007 r., SK 50/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 75). Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego wynikające z art. 2 Konstytucji zasady mogą stanowić w postępowaniu skargowym jedynie pomocnicze wzorce kontroli, uwzględniane w nim pod warunkiem jednoczesnego wskazania innej naruszonej normy konstytucyjnej statuującej wolność lub prawo (zob. wyrok TK z 26 kwietnia 2005 r., SK 36/03, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 40). Zarzut niezgodności z tymi zasadami mógłby być zatem rozpatrywany wyłącznie w ramach oceny sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw (zob. postanowienie TK z 26 czerwca 2002 r., SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53 oraz wyrok TK z 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2). W niniejszej sprawie skarżąca, powołując art. 2 Konstytucji jako samo-dzielny wzorzec kontroli konstytucyjności zakwestionowanych przepisów, powołała się m.in. na zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasadę pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego, jedno-cześnie nie wskazując, z jaką wolnością lub prawem łączyłaby naruszenie zasad wywiedzio-nych z art. 2 Konstytucji. Tak sformułowane przez skarżącą zarzuty nie mogą być przedmio-tem rozpoznania w procedurze inicjowanej wniesieniem skargi konstytucyjnej. Samodzielnego wzorca kontroli konstytucyjności przepisów zaskarżonych w skardze konstytucyjnej nie może stanowić również powołany przez skarżącą art. 31 ust. 2 i 3 Konsty-tucji. Artykuł 31 ust. 2 Konstytucji przewiduje jedynie obowiązek szanowania wolności i praw innych osób oraz ustanawia zakaz zmuszania kogokolwiek do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje, nie formułuje więc samodzielnego wolności lub prawa, odnosi się tylko do nałożonego na wszystkie podmioty prawa obowiązku poszanowania praw zagwaran-towanych przez inne przepisy (zob. np. postanowienie TK z 28 czerwca 2011 r., Ts 203/10, OTK ZU nr 4/B/2011, poz. 324). Artykuł 31 ust. 3 Konstytucji natomiast określa zasady ograniczania wolności i praw gwarantowanych w innych przepisach Konstytucji. Jak wielo-krotnie podkreślał Trybunał, odwołanie się w skardze konstytucyjnej do tych zasad (w szczególności do wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji zasady proporcjonalności) może tylko towarzyszyć wskazaniu innej podstawy prawnej skargi i służyć wykazaniu, że ograniczenie danej wolności lub danego prawa poszło za daleko; żeby stosować art. 31 ust. 3 Konstytucji, trzeba zatem najpierw dowieść istnienia takiej konstytucyjnej wolności lub takiego konstytucyjnego prawa (zob. wyrok TK z 22 listopada 2004 r., SK 64/03, OTK ZU nr 10/A/2004, poz. 107 oraz postanowienie TK z 28 czerwca 2012 r., Ts 94/12, OTK ZU nr 6/B/2013, poz. 568), czego skarżąca nie uczyniła. Podobnie w odniesieniu do art. 32 Konstytucji Trybunał konsekwentnie wskazywał, że oba ustępy tego przepisu mogą zostać powołane jako wzorce kontroli przepisów zakwe- OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 5 stionowanych w postępowaniu skargowym jedynie jako pozostające w związku z innymi po-stanowieniami Konstytucji gwarantującymi konstytucyjne wolności i prawa. Jak stwierdził bowiem w sprawie SK 10/01, prawo do równego traktowania ma „charakter niejako prawa drugiego stopnia (»metaprawa«), tzn. przysługuje ono w związku z konkretnymi normami prawnymi lub innymi działaniami organów władzy publicznej, a nie w oderwaniu od nich – niejako »samoistnie«. Jeżeli te normy lub działania nie mają odniesienia do konkretnych, określonych w Konstytucji wolności i praw, prawo do równego traktowania nie ma w pełni charakteru prawa konstytucyjnego, a to sprawia, że nie może ono być chronione za pomocą skargi konstytucyjnej” (postanowienie TK z 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225). Podobnie jak art. 2 Konstytucji, art. 32 Konstytucji może więc być wskazany jako wzorzec kontroli w postępowaniu skargowym tylko wówczas, gdy zostanie odniesiony do treści innych norm konstytucyjnych chroniących poszczególne wolności i prawa naruszone przez regulację kwestionowaną w skardze konstytucyjnej (zob. np. postanowienia TK z 13 marca 2002 r., Ts 108/01, OTK ZU nr 2/B/2002, poz. 138 oraz 15 października 2012 r., Ts 179/12, OTK ZU nr 3/B/2013, poz. 267 i cytowane tam orzecznictwo). Tymczasem zarówno z petitum, z uzasadnienia skargi konstytucyjnej wniesio-nej w niniejszej sprawie, jak i z pisma przesłanego w celu usunięcia jej braków formalnych wynika, że skarżąca wskazała art. 32 ust. 2 Konstytucji jako samodzielny wzorzec kontroli. Trybunał wskazuje, że za źródło wolności i praw obywatelskich nie można uznać tak-że art. 9 Konstytucji, który nakłada na państwo obowiązek przestrzegania wiążącego go pra-wa międzynarodowego. Powołany zaś przez skarżącą art. 83 ustawy zasadniczej przewiduje obowiązek przestrzegania prawa przez obywateli, zatem także nie może służyć za wzorzec kontroli w postępowaniu toczącym się na skutek wniesienia skargi konstytucyjnej (zob. wyrok TK z 8 lipca 2002 r., SK 41/01, OTK ZU nr 4/A/2002). Trybunał wielokrotnie podnosił również, że art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji nie stanowi prawidłowego wzorca w postę-powaniu skargowym (zob. wyroki z: 12 kwietnia 2011 r., SK 62/08, OTK ZU nr 3/A/20011, poz. 22 oraz 12 kwietnia 2012 r., SK 30/10, OTK ZU nr 4/A/2012, poz. 39), wskazując, że przepis ten umieszczony został w rozdziale III Konstytucji „Źródła prawa” i ma charakter ustrojowy. Trybunał stwierdza, że jedynymi wskazanymi przez skarżącą jako wzorce kontroli przepisami, które statuują prawa podmiotowe, są regulacje art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji. Skar-żąca jednak nie wskazała sposobu naruszenia wyrażonych w nich konstytucyjnych wolności i praw. Trybunał przypomina, że każdy z trzech ustępów art. 64 Konstytucji reguluje od-mienny zakres zagadnień związanych z prawem własności (zob. wyrok TK z 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09, OTK ZU nr 6/A/2013, poz. 80). Art. 64 ust. 1 ustawy zasadniczej, zgodnie z którym każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia, przewiduje przede wszystkim obowiązek określenia przez ustawodawcę konstrukcji poszcze-gólnych praw ekonomicznych, zapewnienia możliwości czynienia z nich użytku oraz przy-znania im odpowiedniej ochrony, przy czym art. 64 ust. 2 doprecyzowuje, że przedmiotowe prawa mają podlegać ochronie równej dla wszystkich. Zagadnienie dopuszczalności ograni-czania prawa własności zostało uregulowane z kolei w art. 64 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie dochodzi do naruszenia jej istoty. Granice możliwych ograniczeń pozostałych praw majątkowych wynikają z art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, z zastrzeżeniem że omawiany przepis, w obszarze nieuregulowanym w art. 64 ust. 3, odnosi się również – jak wynika z jednolitego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego – do ingerencji w prawo wła-sności. Odmienna treść normatywna wyrażona w art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji powołanym jako wzorzec kontroli determinowała spoczywający na skarżącej obowiązek precyzyjnego OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 6 wskazania naruszonych praw statuowanych w obu tych regulacjach oraz określenia sposobu ich naruszenia. Prawidłowe zaś wykonanie obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi – jak wielokrotnie wskazywał Trybunał w swym orzecznictwie – nie tylko na oznaczeniu (numerycznym) w petitum skargi postano-wień Konstytucji, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na precyzyjnym przedstawieniu treści wolności lub praw wywodzonych z tych po-stanowień, a naruszonych przez ustawodawcę. W myśl zaś art. 65 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK w skardze konstytucyjnej należy uzasadnić zarzut niezgodności przedmiotu kontroli ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Tymczasem sformułowany przez skarżącą zarzut naruszenia prawa własności sprowa-dza się jedynie do ogólnikowego i lakonicznego stwierdzenia, że kwestionowane przepisy mogą „pozbawić właściciela lokalu prawa głosu, a tym samym prawa do decydowania o swo-jej własności.” Ponadto pełnomocnik skarżącej nie wykonał zarządzenia sędziego Trybunału. Nie ulega wątpliwości, że sędzia Trybunału, wydający zarządzenie o uzupełnieniu braków formalnych skargi m.in. przez wskazanie sposobu naruszenia art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji przez zakwestionowane przepisy, argumentację przedstawioną w skardze konstytucyjnej uznał za niewystarczającą. W piśmie natomiast, które miało być odpowiedzią na wezwanie do usunięcia wskazanych braków, pełnomocnik ponownie ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń, które nie dają podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi. Mając powyższe na uwadze, Trybunał ocenia tak sformułowany zarzut jako niespełniający wymogu określone-go w art. 65 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK, co przesądza o niemożności nadania dalszego biegu skardze. Niezależnie od wskazania powyższych samoistnych podstaw odmowy nadania dalsze-go biegu skardze konstytucyjnej Trybunał stwierdza, że zarzuty podniesione przez skarżącą są oczywiście bezzasadne. W skardze konstytucyjnej starała się ona przede wszystkim wykazać, że „uchwały wspólnoty mieszkaniowej są źródłem powszechnie obowiązującego prawa stoją-cego w hierarchii źródeł prawa na równi z Konstytucją, a nawet wyżej”. Istota jej zarzutów sprowadza się zatem do próby podważenia zasadności istnienia wspólnoty mieszkaniowej oraz sposobu jej funkcjonowania, przy czym ogranicza się ona jedynie do przedstawienia nie-popartych żadną argumentacją tez. W jej ocenie przewidziany ustawowo tryb zaskarżania uchwał wspólnoty mieszkaniowej prowadzi do sankcjonowania uchwał niezgodnych z pra-wem. Trybunał wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o własności lokali w razie wyod-rębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokalu. Członkostwo we wspólnocie mieszkaniowej ma zatem charakter pochodny względem prawa własności lokalu i wiąże się z koniecznością za-rządzania nieruchomością wspólną. Wspólnota mieszkaniowa podejmuje przy tym decyzje tylko w sprawach dotyczących zarządzania nieruchomością wspólną. Jednocześnie Trybunał podkreśla, że członek wspólnoty mieszkaniowej jest nie tylko uprawniony, ale także obowią-zany do zarządzania nieruchomością wspólną, a tym samym do głosowania nad uchwałami wspólnoty. Tryb podejmowania uchwał wspólnoty mieszkaniowej, a także ich zaskarżania zakłada czynny udział właściciela w zarządzaniu taką nieruchomością. Jak wskazano powy-żej, właściciel ma nie tylko prawo, ale także obowiązek głosowania nad uchwałami wspólno-ty, a obowiązek ten wynika z jego prawa własności i zmierza do jego ochrony. Właściciel lokalu, powziąwszy wiadomość o uchwale niezgodnej z prawem, uchwałą właścicieli, naru-szającej zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób naru-szającej jego interesy, powinien poddać tę uchwałę kontroli sądowej. Bezzasadne jest twier-dzenie skarżącej, że obowiązek zaskarżenia wadliwej uchwały wspólnoty jest niesłusznie OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 7 przerzucony na właściciela lokalu. Trybunał ponownie zaznacza, że możliwość zaskarżenia takiej uchwały wynika z istoty prawa własności właściciela lokalu. Podkreślenia wymaga przy tym okoliczność, że skarżąca ani w skardze konstytucyjnej, ani w piśmie stanowiącym uzupełnienie braków formalnych nie powołała stosownej i wyczerpującej argumentacji wska-zującej choćby w najmniejszym stopniu na wadliwość zaskarżonej regulacji. Trybunał postanowił odnieść się także do podnoszonej przez skarżącą kwestii charak-teru uchwał wspólnoty jako źródła prawa powszechnie obowiązującego. Skarżąca wywodzi, że niezgodna z prawem i niezaskarżona uchwała staje się źródłem prawa powszechnie obo-wiązującego stawianym wyżej niż ustawa zasadnicza. Trybunał przypomina, że źródła prawa zostały podzielone przez ustrojodawcę na dwie kategorie: źródła prawa powszechnie obowią-zującego oraz akty o charakterze wewnętrznym. Akty o charakterze powszechnie obowiązu-jącym mogą regulować postępowanie wszelkiej kategorii podmiotów: wszystkich obywateli i organów państwowych, instytucji i organizacji publicznych i prywatnych. Z kolei akty o charakterze wewnętrznym mogą być adresowane wyłącznie do podmiotów podległych or-ganowi, który je wydał. Nie mogą one kształtować sytuacji prawnej podmiotu spoza układu organizacyjnego podporządkowanego organowi wydającemu dany akt ani stanowić podstawy decyzji wydawanych wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (zob. m.in. wyrok TK z 10 czerwca 2003 r., SK 37/02, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 53). Ponadto Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę, że skarżąca dokonuje de facto oceny skutków, jakie może wy-wierać uchwała wspólnoty. Tak sformułowany zarzut dotyczy zatem sfery stosowania prawa, a nie przepisów ustawy o własności lokali przewidujących wydawanie uchwał przez wspólno-tę. W świetle powyższych uwag zarzut skarżącej opierający się na twierdzeniu, że uchwała wspólnoty mieszkaniowej stała się na skutek stosowania zaskarżonych przepisów źródłem prawa powszechnie obowiązującego stawianym wyżej niż ustawa zasadnicza, Trybunał uzna-je za oczywiście pozbawiony podstaw. Trybunał przypomina przy tym, że gdy sformułowane w skardze zarzuty wobec kwe-stionowanej regulacji „choćby w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniają negatywnej jej kwalifikacji konstytucyjnej”, skarga konstytucyjna jest oczywiście bezzasadna (zob. po-stanowienie TK z 12 lipca 2004 r., Ts 32/03, OTK ZU nr 3/B/2004, poz. 174). W postanowieniu z 26 listopada 2007 r. w sprawie Ts 211/06 (OTK ZU nr 5/B/2007, poz. 219) Trybunał wskazał, że „[z] oczywistą bezzasadnością mamy (…) do czynienia w sytuacji, w której podstawa skargi konstytucyjnej jest co prawda wskazana przez skarżącego popraw-nie, a więc wyraża wolności i prawa, do których skarżący odwołuje się w swych zarzutach, jednak wyjaśnienie sposobu naruszenia owych praw i wolności w żadnym stopniu nie uprawdopodobnia zarzutu niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Jest to więc sytu-acja, w której podnoszone zarzuty w sposób oczywisty nie znajdują uzasadnienia i w zakresie wskazanych wolności i praw są oczywiście pozbawione podstaw”. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał stwierdza, że zgodnie z art. 77 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy i TK skardze należy odmówić nadania dalszego biegu. Jedynie ma marginesie Trybunał wskazuje, że z treści dołączonych przez skarżącą orzeczeń sądowych wynika, że skarżąca miała wiedzę o uchwałach stanowiących podstawę do żądania od niej wpłaty zaliczek na poczet funduszu remontowego oraz funduszu eksploat-acyjnego. Nie zaskarżyła jednak ona tych uchwał. Powyższa okoliczność bezpośrednio wpływa na ocenę dopuszczalności wniesionej skargi. W orzecznictwie Trybunału Konstytu-cyjnego prezentowany jest bowiem pogląd, zgodnie z którym z uwagi na charakter skargi konstytucyjnej jako nadzwyczajnego środka ochrony podstawowych wolności i praw zagwa-rantowanych w Konstytucji uwzględnienie potrzeby zabezpieczenia interesu prawnego skar-żących przez jej rozpoznanie możliwe jest dopiero w wypadku wykazania przez nich mini-malnej choćby staranności w trosce o zabezpieczenie tego interesu. Jak stwierdził Trybunał w postanowieniu z 17 marca 1998 r.: „Skarga (…) nie może być wykorzystywana jako in- OTK ZU B/2016 Ts 380/15 poz. 280 8 strument służący korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie” (Ts 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 20; zob. także postanowienie TK z 16 paź-dziernika 2002 r., SK 41/03, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 77). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skar-dze konstytucyjnej.